Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/509 K.2020/5164

Taraflar arasında görülen davada İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce bozmaya uyularak verilen 02.07.2019 tarih ve 2014/570 E. - 2019/809 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesinin davacı vekili ve davalı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, İtalya firmasından ithal edilen 10.419,39 Euro'luk malın davalı tarafça taşındığını ancak varış mahalli gümrük müdürlüğünce yapılan incelemelerde müvekkilinden kaynaklanmayan nedenlerden ötürü yüke el konulduğunu, bunun üzerine aynı malın ikinci kez ithal edilmesi yoluna gidildiğini ileri sürerek uğradığı zarar miktarı 10.419,26 Euro'nun dava tarihindeki değeri olan 20.026,00 TL'nin ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının mallarına Gümrük Müdürlüğü'nce usulsüz olarak el koyulduğu için malların davacıya teslim edilmediğini, alt taşıyıcı sürücüsünün malları tır karnesine işlemeyi unutması nedeniyle mallar hakkında kaçak eşya muamelesi yapıldığını, oysa malların gerçekte faturalı olduğunu, sürücü hakkında ceza davası açıldığını ve beraat ettiğini, malların zayi olmadığını, bu nedenle tazminatın talep edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; somut olayda uluslararası karayolu taşımacılığına ilişkin CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanacağı, CMR 3. maddesine göre taşıyıcının yol açtığı zarardan sorumlu olacağı, davalının taşıma işini 10.11.2005 tarihli sözleşme ile dava dışı Eknak Uluslararası Nak. ve Tic. Ltd.

Şti.’ye alt taşıyıcı olarak devrettiği, yükün beyanının İtalya Gümrüğü’ne yapıldığı, tır karnesinde kayıtlı olmayan ve tartı sırasında karnedeki ağırlığından fazla çıkan yani eksik beyan edilen yüke gümrük tarafından el konulduğu, Çeşme Cumhuriyet Başsavcılığı’nca yürütülen soruşturma kapsamında müsadere edilen yükün CIF değerinin 97.966,00 TL olduğu, Çeşme Gümrük Müdürlüğü tarafından muhafaza altına alınan bu malların içerisinde sadece 2 top 88,9 metre kumaş ile 3.439 kg olmak üzere toplam 5 palet kimyevi maddenin, 60 kg kumaşın davacıya ait olduğu,

davacının kendine teslim edilmeyen mallar nedeniyle 97.966,00 TL teminat bedeli yerine yeniden bu malları ithal etmesi için 16.938,34 TL ödemesinin daha yerinde bir davranış olduğu, davacının zararın oluşmasında herhangi bir katkısının bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 19.166,41 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve davalı vekili temyiz etmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddine, davalı vekilinin ise aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2-Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece Çeşme Cumhuriyet Başsavcılığı’nca müsadere edilen yükün CIF değerinin 97.966,00 TL olduğu, davacının kendisine teslim edilmeyen malları yeniden ithal yoluna giderek 16.938,34 TL ödediği dolayısıyla davacının 97.966,00 TL teminat ödemek yerine malları tekrar ithal etmesinin daha uygun bir davranış olduğu ve zararın oluşmasında davacının bir kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, davacı dava dilekçesinde İtalya’dan ithal edilen yükün 5 palet 3.580 kg kimyevi madde olduğunu belirtmiş, ceza dosyasından alınan bilirkişi raporunda davacının haricinde başka firmalarca da çeşitli emtialar taşındığı belirtilerek davacının emtiasının CIF kıymetinin 18.750.-TL olduğu, ancak başka firmalara ait yükler de olması nedeniyle toplam CIF bedelinin 97.966,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

Dairemizin 2013/8416 E. - 2013/22914 K. ve 16.12.2013 tarihli bozma ilamında davacının teminat mektubu ibraz ederek savcılığa başvurup malını gümrükten çekebileceği ve sonradan teminat mektubunun iadesi için girişimde bulunabileceği bu suretle davacının ceza dosyası ile bağlantılı olarak yapabilecekleri belirtilmiş olup, bu durumda, mahkemece gümrükte el konulan davacıya ait emtianın CIF değerinin 18.750-TL,

tekrar ithal yoluna gittiği emtianın bedelinin ise 16.938,34 TL olduğu ve davacının tekrar ithal nedeniyle ithalat giderlerine katlanmak zorunda olduğu da gözetilerek mülga 818 sayılı TBK'nın 44. maddesine göre değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.