Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/5553 K.2021/3640

Taraflar arasında görülen davada Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 12.07.2018 tarih ve 2018/201 E- 2018/510 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin kabulüne dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi'nce verilen 13.02.2020 tarih ve 2018/2194 E- 2020/234 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkilinin 12.01.2012 tarihinde Yüzbaşıoğlu Tarım Hayv. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin kullandığı ve ileride kullanacağı kredilere teminat teşkil etmek üzere ...Mah. ...ada... parsel sayılı taşınmazın C Blok 8 no'lu mesken üzerinde banka lehine birinci dereceden süresiz 90.000,00 TL bedelle ipotek tesis edildiğini, Yüzbaşıoğlu Tarım Hayv. Otom. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin bankaya olan borçlarının 2015 yılında bittiğini, müvekkilinin müteaddit deftalarca ilgili banka şubesine ipoteğin fekki hususunda şifahen görüşmesine rağmen ipoteğin fek edilmediğini, bu süreçte eve ilişkin acil bir tasarrufu olmadığı için yazılı bir başvuruda bulunmadığını, 24.04.2017 tarihinde ilgili şubeye dilekçe ile başvurarak herhangi bir borç varsa bu rakamın tarafına bildirilmesi aksi takdirde ipoteğin fekki için talepte bulunduğunu,

ancak bugüne kadar banka şubesince herhangi bir cevap verilmediğini ve ipoteğin fek edilmediğini ileri sürerek ...Mahallesi ... ada ...parsel sayılı taşınmazın C Blok 8 no'lu mesken üzerine konulan iptoteğin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacının asıl borçlu dava dışı Yüzbaşıoğlu Tarım Hayv. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin borcu yönünden müvekkili bankaya ödemeler yaptığını, ancak söz konusu şirketin borcunun bitmediğini ve dava dışı şirketin müvekkili banka yönünden halen riskli olduğunu, bu nedenle bankanın bu alacağını ipotek ile teminat altına aldığını ve davacının ipotek fek talebinin yerine getirilmediğini, dava dışı Yüzbaşıoğlu Tarım Hayv. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin bankaya çek bedeli riski olarak 16.800,00 TL riski bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; dava tarihi itibari ile dava dışı asıl borçlu Yüzbaşıoğlu Tarım Hayvancılık Otom. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin 16 adet iade edilmemiş çeklerinden dolayı davalı bankanın 16.180,00 TL'lik sorumluluğunun bulunduğu, dava açıldıktan sonra 2 adet çekin davalı bankaya iade edilmesi ile 22.11.2017 tarihinde banka sorumluluk tutarının 14.180,00 TL kaldığı, karşılıksız kalmış olan 14 çek karşılığında dava dışı ... tarafından adına açılan muvakkat bir hesapta 14.200,00 TL'nin süresiz olarak rehin verildiği, davalı banka tarafından 07.12.2017 tarihli Meram Tapu Sicil Müdürlüğünce gönderilen yazıya istinaden davaya konu ipoteğin fekkedildiği,

ipotek senedinin geniş kapsamlı olup, gayri nakdi kredi ve borçlarının da teminat altına aldığını ve bu nedenle dava tarihi itibari ile ipotek fek koşullarının bulunmadığı gerekçesiyle davasının konusuz kalması nedeni ile esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve yargılama giderlerinden davacının sorumlu olduğuna karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi'nce; davacının 24.04.2017 tarihli dilekçe ile bankaya müracaat ederek ipoteğin kaldırılmasını, varsa borcun bildirilmesini istediği halde davalının davacıyı bu konuda bilgilendirmeyerek davacının işbu davayı açmak zorunda bıraktığı, yargılama sırasında davacının ipoteğin fekki için rehin verdiği,

ipoteğin fekkedildiği böylece davanın konusuz kaldığı ancak davacının yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmamasına karar verilmesi gerekirken ilk derece mahkemesince yazılı şekilde davacının yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulması yerinde olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına ve yargılama giderlerinden davalının sorumlu tutulmasına karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, ipoteğin fekki talebine ilişkindir. Mahkemece, dava tarihi itibariyle ipoteğin kaldırılması koşulları oluşmadığı gerekçesiyle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiş olup, davacının istinaf talebi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince yerel mahkeme kararı kaldırılarak yargılama giderlerinden davalının sorumlu tutulmasına karar verilmiştir.

Lehine ipotek verilen dava dışı şirketin 14 adet iade edilmemiş çeklerinden dolayı davalı bankanın 14.200,00 TL yasal sorumluluğunun bulunduğu ve dava devam ederken bu sorumluluk nedeniyle 3. kişi tarafından açılan mevduat hesabında bulunan 14.200,00 TL nin süresiz olarak rehin verildiği ve bu rehin karşılığı davalı banka tarafından dava devam ederken ipoteğin fekkedildiği taraflar arasında uyuşmazlık konusu değildir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Esastan Sonuçlanmayan Davada Yargılama Gideri” başlıklı 331. maddesinin 1. fıkrası “Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder.” düzenlemesini haiz olup, bu durumda davacının dava açtığı tarihte ipoteğin fek koşullarının bulunmadığı, ipoteğin iade edilmeyen çekler nedeniyle mevduat rehni gösterilmek suretiyle dava devam ederken kaldırıldığı,

taraflar arasında düzenlenen resmi ipotek sözleşmesine göre ipoteğin hem nakdi hem de gayri nakdi kredileri kapsadığı birlikte değerlendirildiğinde dava tarihi itibariyle davacının haklı olduğu ve bu nedenle yargılama giderlerinden davalı bankanın sorumlu olduğunu söylemek mümkün olmamakla aksi yöndeki değerlendirme ile verilen kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.