Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/6631 K.2022/985

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 18.09.2018 tarih ve 2016/649 E. - 2018/675 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nce verilen 25.06.2020 tarih ve 2020/409 E. - 2020/669 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin emekli olmadan önce çalıştığı işyerinde işverenin yönlendirmesiyle teminat olarak verilen senedi kefil olarak imzaladığını, teminata konu borcun ödendiğini, buna rağmen davalının senedi iade etmediğini ve İstanbul 31. İcra Müdürlüğü'nün 2012/18038 Esas sayılı dosyası ile senedin 560.000 Euro'luk kısmını icra takibine koyduğunu, takibin kesinleştiğini, teminata konu borcun ödenmesi nedeniyle icra takibinin haksız olduğunu ileri sürerek müvekkilinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere HMK'nın 109. maddesi uyarınca bononun öncelikle 1.000,00 TL'lik kısmı yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, takibe konu senedin teminat senedi olmadığını ve dava dışı borçlu şirketin müvekkil şirkete borcu bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davacı vekiline davacının borçlu olmadığını talep ettiği bedel olan 560.000,00 Euro üzerinden eksik harcını ikmal etmek üzere kesin süre verildiği, aksi halde dosyanın işlemden kaldırılacağına ilişkin ihtarda bulunulduğu, davacı vekilinin bu aşamada adli yardım talebinde bulunduğu ve davacının emekli olup yalnızca SGK'dan aldığı maaşa ilişkin kayıt sunduğu, davalı vekilinin ise davacı adına kayıtlı tapu kayıtlarını dosyaya sunduğu,

davacı vekili tarafından HMK'nın 336/2 maddesi kapsamında yeterli delil sunmadığından adli yardım talebinin reddine karar verildiği ve davacı vekiline harcı tamamlamak üzere yeniden süre verildiği ve eksik harcı ikmal etmediği takdirde dosyanın işlemden kaldırılacağının ihtar edildiği, davacı vekilinin verilen kesin süre içersinde harcı tamamlamadığı, bu nedenle 22/05/2018 tarihinde dosyanın işlemden kaldırıldığı gerekçesiyle dosyanın 22/05/2018 tarihinde işlemden kaldırıldığı, aradan üç aydan fazla zaman geçtiği halde yenilenmediği anlaşıldığından HMK'nın 150/1. madde hükmü gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, mahkemece 21/11/2017 tarihli duruşmanın 1 numaralı ara kararı ile davacı vekiline eksik harcı yatırması için kesin süre verildiği, davacı vekilinin adli yardım talebi üzerine mahkemece 23/01/2018 tarihli duruşmanın ara kararı ile; adli yardım talebinin reddine karar verildiği, mahkemece 13/02/2018 tarihli ara karar ile de.

HMK 336/2 maddesi uyarınca adli yardım talebinde bulunanın iddiasını dayandırdığı delillerle birlikte yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunması zorunlu olup, davacının kendisiyle ailesini geçindirmek bakımından önemli bir zarurete düşmeksizin davanın gerektirdiği giderleri ödemekten kısmen veya tamamen acz içinde olduğunu ispat edecek belge sunulmadığından talebin reddine, karar verildiği, adli yardım talebinin reddi kararına karşı davacı vekili tarafından itiraz kanun yoluna başvurulduğu,

adli yardım talebinin reddine ilişkin itirazın İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesince değerlendirildiği ve davacı tarafın itirazının reddine karar verildiği söz konusu değişik iş kararının davacı vekiline tebliğ edildiğinin anlaşıldığı, mahkemece, 22/05/2018 tarihli duruşmanın ara kararı ile.

Harçlar Kanunu 30. maddesi ve HMK'nın 150. maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği ve aradan üç aydan fazla zaman geçtiği halde yenilenmediği gerekçesiyle HMK'nın 150/1. madde hükmü gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğinin görüldüğü, adli yardım talebinin reddine ilişkin karara itiraz edilmesi üzerine itiraz incelemesi neticesinde verilen karar HMK.

337/2 maddesi uyarınca kesin karar olup istinaf aşamasında incelenemeyeceğinden bu kapsamda ilk derece mahkemesinin kurduğu hüküm ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.