Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/6854 K.2021/6711

Taraflar arasında görülen davada Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 23.01.2020 tarih ve 2019/378 E. - 2020/48 K. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi asıl ve birleşen davada davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Asıl davada davacılar vekili, davalı ... Ltd. Şti. ile davacı şirket arasındaki ticari ilişkide davalıdan satın alınan ancak bir kısmı teslim edilmeyen mallara karşılık, davalıya teminat olarak 25.000,00 TL bedelli bir çek verildiğini, mal teslimine ilişkin eksikliğin tamamlanması halinde çekin ibrazı ile malların toplam bedeli olan 9.500,00 TL'nin davalıya ödeneceğinin kararlaştırılmasına rağmen eksik malların teslim edilmediği gibi davalının çeki iade edip teslim ettiği malların bedelini almadığını belirterek, davacıların söz konusu çek nedeniyle davalıya borçlu olmadıklarının tespiti ile çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı vekili, çek keşidecisi davacı ...'nın taraf sıfatının olmadığını, zira davalı ile davacı arasında hukuki bir ilişki bulunmadığını, davacı şirkete teslim edilen ürünlerde eksiklik olmadığı gibi davacının daha sonra davalıdan 13.924,00 TL bedelli başka mallar da aldığını, bu malların bedelinin de ödenmediğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada davacılar vekili, davalı ... Şirketi'nin asıl dava konusu çeki aynı ailenin şirketi olan davalı ZMS Ltd. Şti'ne verdiğini ve bu şirket tarafından çekin kötüniyetli olarak icra takibine konu edildiğini belirterek, takibe konu çek nedeniyle davacıların, davalıya borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davalı ZMS Ltd. Şti. vekili, davalının iyiniyetli hamil olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya göre; asıl dava yönünden dava konusu çekin teslim edilen malların teminatı vasfını taşıdığı, davacının teslim aldığı mallara ilişkin toplam borç miktarı olan 23.424,00 TL ödeme yükümlülüğü bulunduğu, davalı şirketin kendisi aleyhine delil olabilecek olan defterindeki dava tarihi itibariyle mevcut kayıtlara göre davacı şirketin toplam ödemesinin 25.330,00 TL olduğu, buna göre davacı şirketin asıl dosya davalısı şirkete ticari ilişki kapsamında 1.906,00 TL fazla ödemesinin bulunduğu, bu ödemenin de çek miktarının teslim edilen mal bedelinden fazla olmasından kaynaklandığı,

birleşen dava yönünden birleşen davanın davalısının dava konusu çeki asıl davanın davalısı şirketten ciro yoluyla devralan hamili olduğu, davacı tarafın, birleşen davasında adı geçen şirketin çekin bedelsiz olduğunu bildiği halde kötüniyetli olarak devraldığını kanıtlaması gerekmekte iken, toplanan deliller itibariyle birleşen davalının kötüniyetinin kanıtlanamadığı,

İİK 72/3. maddesi uyarınca açılmış birleşen menfi tespit davasında davacı lehine tazminata hükmedilebilmesi için davanın borçlu lehine sonuçlanması ve takip alacaklısının açıkça haksız ve kötüniyetli olarak takip yapmış olması gerektiği, eldeki birleşen davada takibin kötüniyetli olarak yapılmadığı gerekçesiyle asıl dava yönünden davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, davacıların Alanya Kapatılan 3. İcra Müdürlüğü'nün 2011/6397 Esas sayılı takip dosyasına konu Denizbank Alanya Şubesine ait 1446726 seri numaralı 30/08/2011 keşide tarihli, keşidecisi ... cirantası Sudenur Otelcilik Tur.

Eml. Sey. İnş. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. olan çek nedeni ile davalı ... Tekstil Otel Donanımları Şemsiye İmalatı Tur. Tic. Ltd. Şti'ne 1.906,00 TL borçlu olmadığının tespitine,takip esnasında ödenen bu bedelin ödeme tarihi olan 17/04/2012 tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı ... Tekstil Otel Donanımları Şemsiye İmalatı Tur. Tic. Ltd.

Şirketi' nden alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin ve tarafların tazminat taleplerinin reddine, birleşen dava yönünden, davacıların birleşen dava davalısı ZMS Otel Ekipmanları Şemsiye İmalatı Tekstil Tur. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti'ye yönelik davasının reddine, tarafların tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, asıl ve birleşen davada davalılar vekili temyiz etmiştir.

Asıl ve birleşen dava, asıl ve birleşen dava davacısı ve asıl dava davalısı arasındaki temel ilişkiye dayalı alacak- borç ilişkisi içerisinde keşide edilen çek nedeni ile davacının, asıl ve birleşen dava davalılarına karşı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin menfi tespit davası olup, mahkemece asıl davanın kısmen kabulü ile birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

1-Asıl dava yönünden 5219 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sonucu karar tarihinde yürürlükte bulunan HUMK 427. maddesinde öngörülen kesinlik sınırı, 5236 sayılı Kanun'un 19. maddesiyle HUMK'a eklenen Ek-Madde 4'te öngörülen yeniden değerleme oranı da dikkate alındığında 2020 yılı için 3.920,00 TL'dir. Mahkeme kararında davalı aleyhine hükmedilen alacak tutarının 1.906,00 TL olduğu ve yukarıda yazılı madde hükmüne göre temyiz sınırının altında kaldığı anlaşılmaktadır. Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 gün, 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay tarafından da temyiz isteminin reddine karar verilebileceğinden asıl davada davalılar vekilinin temyiz isteminin miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Birleşen dava yönünden ise yargılama sırasında ihtiyati tedbir kararı verildiği ve takibin durduğu dikkate alınarak İİK'nın 72/4. maddesi gereğince tazminata hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.