Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/7028 K.2022/4004

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 29.03.2017 tarih ve 2015/237 E- 2017/94 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin kabulüne dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nce verilen 10.06.2020 tarih ve 2017/4699 E- 2020/1006 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, ... Belediyesi için 2005 yılında müvekkilinin vücuda getirdiği "çocuklara trafik bilgileri ve eğitimi" adlı kitabın nüshasında yer alan karikatürler, inlüstrasyon-resimleme- çizimler ile birlikte kitabın bir bütün olarak grafik tasarımı dizisi, çizgizi, mizanpajı ve kompozisyonunun davacı tarafından meydana getirildiğini, FSEK kapsamında eser niteliğinde olan 19 adet grafik tasarımlarının eser sahibinin müvekkili olduğunu, bu eserin davalı belediye tarafından izinsiz kullanıldığını, söz konusu eserlerin izinsiz kullanımı nedeniyle tecavüzün meni ve refi ile eserde müvekkilinin isminin yer almasına, FSEK 68/1 maddesi gereğince şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı 16.12.2016 tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminat alacağının, bilirkişi raporu doğrultusunda, 56.000,00 TL arttırılarak, toplam 57.0000,00 TL’ye yükseltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının hak sahibi olmadığını, Ekol Reklam Grafik, Renk Ayırımı Ltd. Şti. tarafından belediyeye telif hakkı alacağı nedeniyle ihtarname gönderildiğini, bu ihbarnamenin dikkate alınması gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre; davalı ...'nin ilkokul çocuklarına Türkçe, Kürtçe trafik kurallarının resimlerle anlatıldığı el kitapçığı şeklinde hazırlanmış kitap içerisinde davacıya ait çizimlerin kullanıldığı, kitapçığın alenileşmiş güzel sanat eseri niteliğinde olduğu, bilirkişiler tarafından belirlenmiş çizimlerin, davalı tarafından ücret alınmadan eğitim ve öğretim gayesi ile seçme ve toplama eser niteliğindeki kitapta kullanılmış olmasının davacının FSEK'den doğan haklarına tecavüz niteliği özelliği taşımadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir

Karara karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvuruda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince; davacıya ait aynı grafik tasarımların benzer şekilde bir başka belediye tarafından, yine çocuklar için hazırlanan kitapta kullanıldığı uyuşmazlıkta, mahkemece emsal araştırması yapıldığı, emsallerdeki rayiç bedeller ile başvuruya konu dosyada bilirkişilerce tespit edilen grafik başına 1.000.-TL birim fiyatın dosya kapsamına uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüye;

davalı belediye tarafından basımı yaptırılan "Trafik Kurallarını Öğreniyorum-Ez hini geydeyen trafike dibim" kitapçığında 19 adet grafik resmin izinsiz kullanımın tespitine, rayiç bedel 1.000.-TL 19 adet eser için 19.000.-TL'nın üç katı 57.000.-TL'nın 13/06/2014 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faiziyle davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

davacının ismine eser sahibi olarak yer verilmediği ve grafik eserlerde izinsiz olarak değişiklik yapıldığı 7.500.-TL manevi tazminatın 13/06/2014 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalı taraftan tahsiline, taraflar arasında farazi sözleşme kurulduğunun kabulüyle ref talebinin reddine, hüküm kesinleştikten sonra ilanına, dava tarihinden sonra grafik eserlerin izinsiz kullanımının men’ine, fazlaya ilişkin talebin reddine ilk derece mahkemesinde yapılan yargılama sırasında davalı vekilinin istifa ettiği, karar tarihinde vekilinin bulunmadığı dikkate alınarak davalı lehine vekalet ücretine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.