Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/7871 K.2021/3067

Taraflar arasında görülen davada Şanlıurfa 4. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 11.02.2014 tarih ve 2013/11-2014/69 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için mahalline gönderilen dosyanın eksikliklerin giderilmesinden sonra gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, dava dışı Unat Yağ Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin davacı şirket nezdinde 09.03.2012-09.03.2013 vadeli emtia nakliyat sigorta poliçesi olduğunu, sigortalı Unat .... Ltd. Şti.'ne ait emtiaların, ... plakalı araç tarafından nakliyesinin gerçekleştirildiği esnada aracın 25.08.2012 tarihinde tek taraflı trafik kazası geçirdiğini, araçta bulunan sigortalıya ait emtialarda hasar meydana geldiğini, davacının, sigortalı Unat ... Ltd.

Şti.'ne hasar bedeli olarak toplam 28.016 TL'yi 01.11.2012 tarihinde ödediğini, ödeme ile davacı şirketin, mukavele şartlarına ve sigortalısı yerine kaim olduğunu, sigortalının zararına sebebiyet verenler aleyhine her türlü hakların davacı şirkete intikal ettiğini ileri sürerek, 28.016 TL alacağın 01.11.2012 tarihi olan ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı Fidan .... Ltd. Şti. vekili, davalı şirket ile Unat .... Ltd. Şti. arasında taşıma sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşmeye istinaden 25.08.2012 tarihinde mülkiyeti ...'a ait ... plaka sayılı aracın davalı şirket tarafından kiralanarak, Gaziantep'ten Irak’a doğru emtia sevki yapmaya başlandığını, aracın 25.08.2012 tarihinde, Şanlıurfa ili sınırları içinde tek taraflı bir kaza geçirdiğini, emtianın bir kısmının telef olduğunu ve bir kısmının hasara uğradığını, olayda davalıya atfedilecek herhangi bir kusur bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... vekili, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre, davanın, davacı ... şirketinin nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın uğradığı hasar nedeniyle sigortalısına ödediği tazminatın zarar sorumlularından rücuen tahsili istemine ilişkin olduğu, Unat .... Ltd. Şti.'nin davacı şirket nezdinde emtia nakliye sigorta poliçesi bulunduğu, Unat ... Ltd.

Şti.’ne ait emtiaların ... plakalı araç ile nakliyesi sırasında aracın geçirdiği kaza neticesinde hasara uğradığı, davacının sigortalı Unat ... Ltd.

Şti.’ne hasar bedeli olarak 28.016 TL ödediği, kusur bilirkişisinin raporu ile davalıya ait aracın fren donanımındaki teknik arıza (frenlerin tutmamasına) nedeniyle kazanın meydana geldiği, davalı sürücü ... kazada tamamen kusursuz ise de, işleten sıfatıyla aracın bakımını zamanında ve istenilen teknik seviyede yaptırmakla yükümlü olduğundan, kusursuz sorumluluk taşıdığı, ekspertiz hasar raporu ile uğranılan zararın 28.016 TL olarak tespit edildiği, davacının, sigortalıya, hasar bedelini ödediği ve sigortalıdan ödeme ve ibraname ile temlik aldığı hasar bedelinin rücu bildiriminin davalılara tebliğ edildiği,

6102 Sayılı TTK’nın 875. maddesine göre taşıyıcının eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen müddet içinde uğradığı ziya veya hasardan mesul olduğu, 6102 Sayılı TTK’nın 1472. maddesi gereğince sigortacının sigorta ettirene veya sigortalısına tazminat ödedikten sonra onların yerine geçerek bu tazminatı kusurlu üçüncü kişiden isteyebilme hakkına sahip olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 28.016 TL alacağın 01.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken veya müteselsilen tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili ve davalı Fidan Tur.

Ulus. Nak. Gıda Pet. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, emtia taşıma sigorta poliçesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir. Dava dışı Unat Yağ Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin, davacı ... şirketi nezdinde 09.03.2012-09.03.2013 vadeli nakliyat emtia sigorta poliçesi olduğu, davalı Fidan .... Ltd. Şti. ile dava dışı Unat .... Ltd. Şti. arasında taşıma sözleşmesi yapıldığı, bu sözleşmeye istinaden mülkiyeti davalı ...'a ait aracın davalı Fidan ... Ltd.

Şti. tarafından kiralanarak, Gaziantep'ten Irak’a doğru emtiaların nakliyesinin gerçekleştirildiği esnada aracın 25.08.2012 tarihinde, Şanlıurfa ili sınırları içinde tek taraflı bir kaza geçirdiği, araçta bulunan sigortalıya ait emtiaların hasara uğradığı, davacının sigortalı Unat ... Ltd.

Şti.’ne hasar bedeli olarak 28.016 TL ödediği ve sigortalıdan ödeme ve ibraname ile temlik aldığı hasar bedelinin rücu bildiriminin davalılara tebliğ edildiği, kusur bilirkişisinin raporu ile davalıya ait aracın fren donanımındaki teknik arıza (frenlerin tutmamasına) nedeniyle kazanın meydana geldiği, davalı sürücü ...’ın kazaya sebebiyet verecek herhangi bir kural ihlalinin bulunmadığı tespit edilmiştir.

Bu bağlamda somut olaya CMR (Karayolu ile Milletlerarası Mal Taşıması Mukavelesi ile ilgili Anlaşma) Konvansiyonu hükümleri uygulanacaktır. CMR Konvansiyonu’nun 17/1. maddesi uyarınca, kural olarak, taşıyıcı, teslim aldığı andan teslim edilinceye kadar, malların tamamen veya kısmen kaybından ve vuku bulacak hasardan sorumludur. CMR Konvansiyonu’nun sınırlı ve sınırsız sorumluluk hallerinin somut olay bakımından tartışılması da gerekmektedir.

CMR Konvansiyonu’nun 29’ncu maddesinde taşıyıcının sınırlı sorumluluğunun hangi hallerde uygulanmayacağı gösterilmiş olup, buna göre taşıyıcının kendi fena hareketinin veya kasdi fena harekete denk tutulan kusurundan meydana gelen hasar halinde, taşıyıcının sorumluluğunu sınırlayan veya ispat yükünü karşı tarafa yükleyen hükümlerin uygulama kabiliyeti kalmamaktadır.

Konvansiyon’un 29’ncu madde hükmü koşullarının varlığı halinde taşımacının sorumluluğu sınırlı olmayıp, gerçek zararın tamamından sorumluluğu söz konusudur. Bu madde hükmünün değerlendirilmesi sonucunda taşıyıcının herhangi bir kasti veya fena hareketinin bulunmadığı, sınırsız sorumluluğa tabi olmadığı, sınırlı sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, mahkemece, taşıma hukuku konusunda uzmanlığı bulunan yeni bir bilirkişiden yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda davalıların sınırlı sorumlu olduğu gözönünde bulundurulmak suretiyle davalıların ödemekle yükümlü olduğu özel çekme hakkı (ÖÇH) belirlenerek varılacak uygun sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken hatalı nitelendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın temyiz eden davalılar yararına bozulması gerekmiştir.