Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/8217 K.2022/4937

Taraflar arasında görülen davada Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 12.03.2020 tarih ve 2020/58 E. - 2020/203 K. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi asıl ve birleşen davada davalı şirket vekili tarafından duruşmalı, asıl ve birleşen davada davacı vekilince duruşmasız olarak istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için mahalline gönderilen dosyanın eksikliklerin giderilmesinden sonra gönderildiği anlaşılmakla,

duruşma için belirlenen 14.06.2022 günü hazır bulunan asıl ve birleşen davada davacı vekili Av. ... ile asıl ve birleşen davada davalı şirket yetkilisi ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı.

Tetkik Hakimi Dr. ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Asıl davada davacı vekili, davalıya verilen 3.842,25 ve 1.200,00 TL bedelli bonoların takibe konu yapılmadığını, 25.000,00 TL bedelli bononun Antalya 4. İcra Müdürlüğü’nün 2006/15918 esas sayılı dosyasında, 90.000,00 TL bedelli bononun ise Antalya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2006/5781 esas sayılı dosyasında icra takibine konu edildiğini, davalıdan 96.471,00 TL'lik inşaat malzemesi satın alındığını, aslında tüm alışveriş karşılığı verilen senetlerin 90.000,00 TL bedelli bonoda toplandığını (ödenmeyen her bono bedeli diğer bono içine katılarak tekrar bono verildiğini), 25.000,00 TL'lik bononun mükerrer takibe konu yapıldığını,

her iki icra takibinde de Kooperatifler Kanunu’na aykırı faiz sözleşmelerine dayalı olarak haksız faiz talebinde bulunulduğunu iddia ederek 20.10.2004 tanzim, 12.12.2004 vadeli, 3.842,25 TL ve 25.01.2005 tediye tarihli 1.200,00 TL bedelli 2 adet bono nedeniyle müvekkili kooperatifin borçlu olmadığının tespitine, Antalya 4. İcra Müdürlüğü'nün 2006/15918 esas sayılı dosyasında takibe konu 25.000,00 TL bedelli bono yönünden borçlu olunmadığının tespiti ile geçersiz faiz sözleşmesi ile bono ve takibin iptaline,

Antalya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2006/5781 esas sayılı dosyasına konu 90.000,00 TL bedelli bono yönünden geçersiz – batıl faiz ve ödenirlik sözleşmesi başlıklı 29.06.2005 tanzim tarihli faiz sözleşmesinin iptaline, mükerrer takip nedeniyle asıl alacağın % 40'ı oranında tazminatın tahsiline, menfi tespit talebi kabul edilmediği takdirde yasaya ve ana sözleşmeye aykırı faiz sözleşmelerinin iptali ile yasal faiz uygulanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı vekili, davacının müvekkiline olan borcu nedeniyle verilen 25.000,00 TL bedelli çeke dayalı Antalya 4.İcra Müdürlüğü’nün 2006/15918 esas, 90.000,00 TL bedelli senede dayalı 2. İcra Müdürlüğü’nün 2006/5781 esas sayılı dosyasında takip başlatıldığını, davacının 90.000,00 TL bedelli senedin önceki senetleri kapsayacak şekilde verildiği iddiasını kabul etmediklerini, dava konusu 3.842,25 TL ve 1.200,00 TL bedelli senetlerin müvekkilinde olmadığını, faize ilişkin sözleşmenin sözleşme serbestisi içerisinde ve kooperatif temsilcilerinin yetkilerine dayalı düzenlendiğini, sözleşmelerin geçersiz olduğunu ileri sürmenin dürüstlük kuralları ile bağdaşmadığını savunarak davanın reddi ile % 40'dan az olmamak üzere tazminata karar verilmesini istemiştir.

Birleşen davada davacı vekili, ... ve Hasçelik İnş. Turizm Gıda San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine açtığı menfi tespit isteminde, kooperatif ile ... arasındaki iş yeri satış vaadi sözleşmesinde 105.000,00 TL'nin peşin ödendiği belirtilmesine rağmen aslında nakit ödeme yapılmadığı, alınan inşaat malzemesi bedeli 105.000,00 TL kabul edilerek satış bedelinden mahsup edildiğini, ...'in, Hasçelik İnş. Tur Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ortağı ve müdürü olduğunu, senetler iade edilmeyip takibe konulduğu için ...'in haksız zenginleştiğini iddia ederek tahsilat makbuzunda peşin ödendiği belirtilen 105.000,00 TL'den dolayı davacı kooperatifin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davalılar vekili, müvekkilleri ile davacı kooperatif arasında 19.08.2005 tarihli iş yeri satış vaadi sözleşmesinin düzenlendiğini, bağımsız bölümlerin bedeli olarak kararlaştırılan 105.000,00 TL'nin peşin olarak, 10.000,00 TL'sinin 20.09.2005 tarihli çek ile kalan 20.000,00 TL'sinin tapu teslimi sırasında olmak üzere 135.000,00 TL bedel ödenmesinin kararlaştırıldığını, sözleşme gereği kooperatife 19.08.2005 tarihinde 105.000,00 TL nakit ödeme yapıldığını ve kooperatif tarafından yalnız 105.000,00 TL alınmıştır yazılı tahsilat makbuzunun düzenlenerek verildiğini,

müvekkilinin 20.09.2005 tarihli 8.500,00 TL bedelli çek ile Fortisbank A.Ş. aracılığıyla ödeme yaptığını, ancak fiili teslim ve tapu devrinin yapılmaması nedeniyle kalan 20.000,00 TL'yi ödemediğini, davacı kooperatifin elinde bulunan makbuzda yazılı notun müvekkilinin bilgisi ve rızası dışında sonradan yazıldığını,

müvekkili ...'in davacının sözleşme ile kararlaştırılan edimleri yerine getirmemesi nedeniyle Antalya 5. Noterliği’nin 09.03.2006 tarih ve 5569 yevmiye nolu ihtarnamesini göndermesi üzerine karşı tarafın 24.04.2006 tarih 13493 yevmiye nolu cevabi ihtarnamesi ile nakit ödeme kabul edilmeyerek müvekkili şirketin kooperatiften olan alacaklarına karşılık iş yerlerinin verildiğini savunulması üzerine Antalya 5. Noterliği’nin 28.04.2006 tarihli ihtarnamesi ile sözleşmedeki yükümlülüklerin kendisi tarafından yerine getirildiğini, Has Çelik Ltd.

Şirketi ile kooperatif arasındaki ticari ilişki nedeniyle ayrıca fatura ve kambiyo senetleri düzenlendiğini davacıya bildirdiğini, Antalya 5. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2006/232 esas sayılı dosyasında açılan tapu iptali ve tescil davasının Has Çelik Ltd.

Şirketinin sözleşmede taraf olmaması nedeniyle sıfat yokluğundan reddedildiğini, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2009/74238 soruşturma - 2010/9980 karar sayılı dosyasında müvekkilinin davacı kooperatif hakkındaki şikayeti üzerine takipsizlik kararı verildiğini, davacının dava dilekçesinde sebepsiz zenginleşmeden söz ettiğini, davanın bir yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğunu, mahkemenin 2010/227 esas sayılı dosyasında görülen menfi tespit davasında kooperatifin borcunun 96.471,00 TL olduğunun bildirildiğini, davacının iddialarını yazılı delil ile ispatlaması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, usul ve yasaya uygun bozma ilamına uyulduğu gerekçesiyle asıl davada davacının davalı .... Ltd. Şirketi hakkında açtığı davanın kısmen kabulü ile davacının takip dışı 20.10.2004 düzenleme, 12.12.2004 ödeme tarihli 3.842,25 TL ve 25.01.2005 ödeme tarihli 1.200,00 TL bedelli bonolar nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, Antalya 2. İcra Müdürlüğü’nün 2006/5781 esas sayılı takip dosyasında işlemiş faizin 35.029,59 TL'lik kısmından borçlu olmadığının tespitine, Antalya 4. İcra Müdürlüğü’nün 2006/15918 esas sayılı takip dosyasında takip konusu işlemiş faizin (58.800,00-58.273,97=) 526,03 TL'lik kısmından borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, birleşen davanın esastan reddine karar verilmiştir.

Karar, asıl ve birleşen davada davacı vekili ile asıl ve birleşen davada davalı ... İnşaat Turizm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, asıl ve birleşen davada davacı vekili ile asıl ve birleşen davada davalı ... İnşaat Turizm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.