Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/2801 K.2022/8278

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 23.12.2020 tarih ve 2019/176 E. - 2020/378 K. sayılı kararın duruşmalı olarak Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, duruşma için belirlenen 22.11.2022 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkiline ait “Eren Turgut” isimli geminin 19.10.2012 tarihinden itibaren bir yıl müddetle makine rizikolarına karşı Yapı Kredi Sigorta A.Ş. tarafından sigortalandığını, sigortacının davalı ...Ş. olarak faaliyet göstermeye başladığının müvekkiline bildirilmediğini, 20.12.2012 tarihinde ana makinenin riziko kapsamında arızalandığını, gemi üzerinde aynı bankanın ipoteğinin bulunduğunu, hasara ve tazminata ilişkin görüşmeler ile saptamaların Yapı Kredi Sigorta A.Ş. ile daini mürtehin Yapı Kredi Bankası A.Ş. arasında gerçekleştiğini, hasar tespiti hususunda çok geç bir aşamaya kadar müvekkilinin bilgilendirilmediğini,

sigorta şirketinin olayın üzerinden 7 ay geçtiği halde sigorta tazminatını tespit edemediğini, devam eden süreçte sigorta şirketinin hiçbir işlem/ tespit/ ödeme yapmamaya devam etmesi üzerine müvekkilinin mahkeme kanalı ile tespit yaptırdığını, bilirkişilerin geminin denize/ yola / yüke elverişliliği için 4.610.150,66 TL gerektiğini tespit ettiklerini, sigorta şirketinin ise ancak 858.000 USD ödediğini, bu ödemenin de hangi tamirlere karşılık yapıldığını bildirmediğini,

yapılan kısmî ödeme ve 50.000 USD muafiyetin mahsubunun ardından bakiye 1.299.068 USD’nin tahsili talebiyle davalı ... aleyhine başlatılan takibe davalının itirazının haksız olduğunu, hasar tespitinin müvekkilince yaptırıldığını, bu durumu da 16.09.2013 tarihli ihtarname ile sigorta şirketine bildirdiğini, zamanaşımı başlangıcının 16.09.2013 tarihi olarak alınması gerektiğini, davalının zamanaşımını başlangıç tarihi olarak aldığı zamanda henüz henüz tespit edilmiş bir hasar miktarı/ bedelinin bulunmadığını, sigorta şirketinin edimine ilişkin araştırmaları bitirmediğini,

TTK’nın 1420. maddesine göre alacağın muacceliyetinden itibaren iki yıllık bir sürenin öngörüldüğünü, henüz tespit edilmeyen bir alacağın muacceliyetinden bahsedilemeyeceğini, kaldı ki TTK’nın 1427. maddesinde öngörülen 45 günlük sürenin başlamadığını, böylece takip tarihi itibariyle alacağın zamanaşımına uğradığından bahsedilemeyeceğini ileri sürerek itirazın iptalini ve icra inkar tazminatının tahsilini, terdiden 1.299.068 USD’nin 03.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek USD faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, ana makine arızasının 21.12.2012 tarihinde meydana geldiğini, ihbarın üzerine derhal zarar tespit çalışmalarına başlandığını, 18.09.2013 tarihli ekspertiz raporu ile talep edilebilecek zararın 858.000 USD olduğunun belirlendiğini, tazminat tutarının daini mürtehin Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.’ye ödendiğini, hiçbir aşamada zararın daha fazla olduğuna dair bir tespitin yapılmadığını, daini mürtehinden muvafakat alınmadığı sürece davacının dava ehliyetinin bulunmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını, tespit raporundaki açıklama ve sonuçların gerçekten uzak olduğunu, zararın geçerli delillerle ispatlanması gerektiğini, icra takibinin geminin değerini aşan bir tutar üzerinden başlatıldığını savunarak davanın reddini, kötüniyet tazminatının tahsilini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, sigorta şirketinin 26.12.2012 tarihinde zarar tespiti çalışmalarını başlattığı, ekspertiz raporunun düzenlendiği 19.09.2013 tarihinde çalışmaların tamamlandığı, iki tarih arasında 45 günlük sürenin aşıldığı, muacceliyetin belirlenmesinde TTK’nın 1427/2. maddesinin uygulanması gerektiği, hasar ihbar tarihi 24.12.2012 olduğundan 45 günlük sürenin 07.02.2013 tarihinde sona erdiği, bu durumda TTK’nın 1420. maddesinde düzenlenen 2 yıllık dava zamanaşımı süresinin takip tarihi itibariyle dolmadığı,

gemi sevk sisteminin en önemli iki parametresi olan ana makine ve şanzımanın (rediktion gear) ciddi şekilde hasara uğradığı, ana makinede yatak (bed plate) deformasyonu, şanzımanda ise bünyede çatlaklar olması nedeni ile tamir olanağının kalmadığının tespit edildiği, oluşturulan fiyat analiz tablosunda tek tek belirtilen maliyetler nedeni ile toplam hasar miktarının 1.650.375 USD olduğunun saptandığı,

tespit edilen hasar bedelinden sigortacının ipotek alacaklısına ödediği 858.000 USD, sigorta poliçesinde kabul edilen 100.000 USD tutarındaki muafiyet indirimi ile ekspertiz raporunda tespit edilip davacı tarafça itiraz edilmeyen 2.688 USD sovtaj bedeli mahsup edildikten sonra geriye kalan 689.687,81 USD zarar miktarının sigorta şirketi tarafından davacı sigortalıya ödenmesi gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalının takibe itirazının kısmen iptaline, 689.687,81 USD'nin 08.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek Dolar faizi ile birlikte davalıdan tahsili için icra takibinin devamına,

fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının icra inkar tazminatı, davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, taraf vekillerinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.