Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/2875 K.2022/6875

Taraflar arasında görülen davada Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 24.09.2020 tarih ve 2016/1438 E. - 2020/504 K. sayılı kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin kabulüne dair Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nce verilen 08.02.2021 tarih ve 2020/1262 E. - 2021/201 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, Birhan Yapı Petrol İnşaat Tekstil Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ve Arslanlar İnşaat Tekstil Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti. iş ortaklığının yetkilisi tarafından düzenlenerek ... lehine keşide edilmiş olan 30/08/2013 vade tarihli ve 150.000,00 TL bedelli bononun Kayseri 8. İcra Müdürlüğü'nün 2016/11446 sayılı dosyasında kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibe konulduğunu, ancak müvekkilli şirketlerin herhangi bir borcu bulunmadığını, davaya konu bononun müvekkili iş ortaklarının ekonomik olarak sıkıntıda olduğu bir dönemde borç alınması vaadi sonucu lehtara teminat olarak verildiğini ancak daha sonra lehtar tarafından verilen borç taahhüdü yerine getirilmediğinden bononun konusuz kaldığını,

bu durumun lehtar ...'a Noter ihtarnamesi ile bildirildiğini, lehtar tarafından ihtara cevap verilmediği gibi bononun iade de edilmediğini, bonoda lehtar olarak gözüken ...'ın iş ortaklığının 2013 yılında imza yetkisine sahip olan ...'ın kardeşi olduğunu, senedin üzerinden nakden ibaresinin yazılı bulunduğunu, bu durumda davalı/alacaklının senedin dayandığı borç ilişkisini açıklaması gerektiğini, davalı alacaklının işbu bonoya karşılık olarak bedel ödediğini ispat etmesi gerektiğini ileri sürerek Kayseri 8. İcra Müdürlüğü'nün 2016/11446 sayılı dosyasında başlatılan takibin durdurulmasına,

30/08/2013 vade tarihli ve 150.000,00 TL bedelli senet ile borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ..., dava konusu senedin şahsına teminat amaçlı verildiğini, daha sonra aralarında borç ilişkisi bulunmayan ...'a teminat amacıyla verdiğini, kendisinin de icraya koymayacağını söylediğini, icraya konulan senedin teminat senedi olmasına rağmen ...tarafından ciro yolu ile başkalarına devredildiğini, ... tarafından senedin haksız olarak icraya konulduğunu, kendisinin hiçbir borcu bulunmadığını, senedin kendisine verildiğinde üzerinde düzenleme tarihinin de bulunmadığını, ne davanın tarafları ne de davadışı Selam Koç ile borç ilişkisi bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, kambiyo senetlerinin illetten mücerret olduğunu ve sonraki cirantaya karşı keşideci veya önceki cirantaların aralarındaki def'i ve itirazları dermeyan etme hakkı bulunmadığını, davacının itirazlarını müvekkiline karşı ileri süremeyeceğini, önceki borç ilişkisinin müvekkilini bağlamadığını, müvekkilinin alacağının semeresiz kalmasının hak ve nefasetle bağdaşmadığını, davacının imzaya herhangi bir itirazının bulunmadığını, davacıların iddialarını ancak yazılı delil ile ispat edebileceğini, davacının tanık dinletmesine muvafakat etmediklerini,

ispat yüküne ilişkin bu genel kuralların menfi tespit davaları için de geçerli olduğunu, borçlunun hukuki bir ilişkinin varlığını kabul ettiğini ancak bu ilişkinin senette görülenden farklı bir ilişki olduğunu ileri sürdüğünü bununda ispat külfetinin davacıda olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İlk derece mahkemesi, iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu 30/07/2013 düzenleme ve 30/08/2013 vade tarihli 150.000,00 TL tutarlı senet üzerindeki imzanın, düzenleme tarihindeki davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığını temsille yetkili ...'a değil önceki temsilci ...'a ait olduğu, davacıların üzerinde bulunan ispat yükünü yerine getirdiği, dava konusu edilen bono altındaki imzanın davacı şirketlerin yetkili temsilcisinin eli ürünü olmadığının anlaşıldığı,

davalı ...'un tazminat talebi yönünden ise, İİK'nın 72/4. maddesi uyarınca tazminata hükmedilebilmesi için alacaklı konumunda olan davalı lehine karar verilmiş olması ve dosya kapsamında ihtiyati tedbir kararı verilmiş olması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile.

Kayseri 8. İcra Müdürlüğü'nün 2016/11446 esas sayılı icra takip dosyası ve icra takip dosyasına dayanak yapılan 30/07/2013 düzenleme, 30/08/2013 vade tarihli 150.000,00 TL bedelli senet nedeni ile davacıların davalılar ... ve ...'a karşı borçlu olmadıklarının tespitine, İİK'nın 72/4. maddesindeki koşullar oluşmadığından davalı ...'un tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Karar, davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf Mahkemesince iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, yargılamaya konu senedi imzalayan ...'a 23.01.2013 tarihinde davacıların oluşturduğu adi ortaklığı sona erinceye kadar temsil yetkisi verdiği, o tarihten sonra temsil yetkisinin sonlandırıldığına dair her hangi bir karar vs. ibraz edilmediği, şu halde adi ortaklığı temsil etme bakımından ...'ın yanı sıra ...'ın da yetkisi bulunduğu, yargılama sırasında da dava ve takip konusu bonoya ...'ın imza attığının davacı ortaklık ile ... tarafından ikrar edildiği,

öte yandan davacı yanca dava konusu nakden düzenlenmiş senedin teminat senedi olarak verildiği iddia edilerek senedin düzenlenme nedeni değiştirildiğinden (talil edildiğinden) ispat yükünün davacılar üzerine geçtiği, davacılar bu iddialarını davalı ... yönünden ispatlayabilmiş ise de, senedin ciro yolu ile meşru hamili konumunda bulunduğu anlaşılan ... yönünden ispatlayamadığı gerekçesiyle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile,

Kayseri 8. İcra Müdürlüğü'nün 2016/11446 Esas sayılı icra takip dosyası ve icra takip dosyasına dayanak yapılan 30/07/2013 düzenleme, 30/08/2013 vade tarihli 150.000,00 TL bedelli senet nedeni ile davacıların davalı ...' a borçlu olmadıklarının tespitine, davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir. İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.