Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/3624 K.2022/4639

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 07.02.2019 tarih ve 2018/94 E. - 2019/13 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin kabulüne dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi’nce verilen 26.11.2020 tarih ve 2019/500 E. - 2020/1063 K. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için mahalline geri çevrilen dosyanın eksikliklerin giderilmesinden sonra iade edildiği anlaşılmakla,

dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 2017/33102 sayılı "Ar Yıldız Coffemania" ibareli marka başvurusunda bulunduğunu, başvurunun yayınlandığını, davalı şirketin 2016/97190, 2015/51356, 2015/19560, 2012/84612, 2010/75616, 2010/75615, 2010/75613, 2007/06081 sayılı "chocolate mania", "unimania", "teamania", "coffeemania şekil", "kahveman ! a şekil", "kahvemania ex şekil", "kahvemania en trance şekil", "coffeemania şekil" ibareli markasını gerekçe göstererek yaptığı itirazın kabul edilerek,

başvurularının kısmen reddine karar verildiğini, bu kısmi ret kararına karşı yeniden inceleme taleplerinin bu kez 2018-M-741 sayılı YİDK kararı ile nihai olarak kısmen reddedildiğini, oysa, dava konusu markalar arasında benzerlik ve karıştırılma ihtimali bulunmadığını, emtia sınıflarının farklı olduğunu, davacının sektörünün lideri firmalardan olduğunu, ürünleri, markaları, tasarımları, mağazaları ve bayileri ile dünya çapında tanındığını, 1984 yılından beri tescilli ar yıldız markaları ile faaliyetlerini sürdürdüğünü, yine 11. sınıfta tescilli "ar yıldız" markaları bulunduğunu ileri sürerek,

TPMK YİDK’nın 2018-M-741 sayılı kararının iptali ile marka başvurusunun çıkartılan 11. sınıfta müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı TPMK vekili, kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı şirket vekili, müvekkili şirketin coffemania markalarının tescilli sahibi olup 2007 yılından beri sektörde faaliyet gösterdiğini, markasına yatırım yaparak müşteri kitlesi ve iş hacmini genişlettiğini, alanında tanınmış hale geldiğini, kendi konseptini oluşturduğunu, Türkiye’de 50’den fazla işletmeyle franchising imzalayarak bu konsepti sürdürdüğünü, davalı markasını taşıyan kahve ürünlerinin Alman ...

Kahve Kavurucuları Loncası tarafından düzenlenen kahve tadım yarışmasında 2015 yılında altın madalya kazandığını, Ekonomist Dergisi’nde haber olarak yer aldığını, davacının Ar Yıldız markasını zaten tescilli marka olarak kullandığını, dava konusu markaya coffemania ibaresini eklediğini, uyuşmazlığın esasının da bu sözcük olduğunu, coffee kelimesinin kahve anlamına geldiğini ve zaten kimsenin tekeline bırakılamayacağını, coffee kelimesine eklenen mania ile birlikte oluşturulan coffemania markasının davalı ile özdeşleştiğini,

davalı markasının tanınmışlığı sebebiyle bu ibaresinin m. 6/5 uyarınca farklı sınıflarda tescilinin de mümkün olmadığını, kaldı ki davacının tescilini talep ettiği marka ile kahve makinası gibi elektrikli ev aletleri üreterek satışa arz edeceğini tahmin etmenin zor olmadığını, ortalama tüketici kesiminin markalar arasında organik, ekonomik bağ kuracağını, daha önce foodmania ibaresi için yapılan marka başvurusunun davalı Kurum tarafından reddedildiğini, yine tostmania ibaresine ilişkin Ankara 4. FSHHM dosyasında markanın hükümsüzlüğüne karar verildiğini, savunarak, davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, iddia savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu başvurunun “Ar Yıldız Coffemania” ibaresinden oluştuğu, kapsamında 11.sınıftaki mal ve hizmetlerin bulunduğu, itiraza dayanak markaların ise "chocolate mania", "unimania", "teamania", "coffeemania şekil", "kahveman ! a şekil", "kahvemania ex şekil", "kahvemania en trance şekil", "coffeemania şekil" ibaresinden meydana geldiği ve koruma kapsamlarında 30, 43.sınıflardaki mal ve hizmetlerin yer aldığı,

buna göre, davalı markaları kapsamında yer alan “kahve, kakao, kahve kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler” mallarının kullanımına ilişkin makineler bulunduğu ve bu malların 11.sınıf içinde pişirmede ve kaynamada kullanılan makine ve cihazlardan olduğu, günümüzde örneğin bir Türk kahvesini pişirmek için kahve makinaları olduğu gibi, suyu kaynatarak çayı ya da filtre kahveyi demleyen makine/cihazlar da bulunduğu, bu makine çeşitlerine göre kahve tercihinin yaygınlaştığı, pek çok evde bir tür kahve makinasının bulunduğu, çok sayıda kahve dükkânının olduğu,

kahve festivallerinin düzenlediği de dikkate alındığında ve ilgili tüketici kesiminin toplumunun her kesiminden genç ve yetişkin yaş grubundan oluştuğu ve ilgili tüketici kesiminin makine ve kahve türevi mallarda benzer bir marka ile karşılaşması halinde aralarında en azından idari-ekonomik bir bağ kuracağı, 11.06.sınıf: Pişirme, kurulama ve kaynatmada kullanılan elektrikle ve gazla çalışan aletler, makineler ve cihazlar: fırınlar, elektrikli tencereler, mangallar, barbeküler, elektrikli çamaşır kurutucuları, saç kurutucuları ve el kurutma cihazları bakımından aynı güçlü bağın söz konusu olmadığı,

ancak söz konusu mallar tahdidi olarak sayılmamış olduğu gibi aynı sınıfın aynı alt grubu altında düzenlendiğinden varılacak kanaatin malların tamamı bakımından geçerli olacağı, davacının kısmen reddine karar verilen dava konusu 11. sınıfta yer alan emtianın, iptali istenen YİDK kararında söz konusu 11. ve 30.sınıf mallar arasında iltibas ve karıştırılma ihtimali doğacağı, somut olayda çekişmeli başvuru standart karekterle yazılmış “Ar Yıldız Coffemania” ibaresinden oluşurken;

itiraza dayanak markaların standart karekterle yazılı "chocolate mania", "unimania", "teamania", "coffeemania şekil", "kahveman ! a şekil", "kahvemania ex şekil", "kahvemania en trance şekil", "coffeemania şekil" ibarelerinden oluştuğu, davacının marka işareti AR YILDIZ COFFEMANIA ibaresinden müteşekkil bir kelime markası olduğu, marka işaretinde yer alan AR YILDIZ ibaresi davacının ticaret unvanının esas unsuru ve önceki tarihlerde tescilli markalarından anlaşıldığı üzere çatı markası olduğu, markanın önceki markayı içermesinin iki markanın benzer olduğunun göstergesi olduğunu, uyuşmazlık konusu markalar arasında karışıklık riski olduğu,

davacının kazanılmış hakkının bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, tüm dosya kapsamına göre yapılan yargılama sonucunda; davacının başvurusuna konu ibarenin "AR YILDIZ COFFEMANIA" olduğu, başvuru konusu ibarede yer alan "AR YILDIZ" ibaresinin davacının çatı markası olduğu, bu nedenle karşılaştırmada esas alınacak ibarenin "COFFEMANIA" olduğu, davalı markalarında yer alan "COFFEEMANIA" sözcüğü ikinci “E” harfi eksik olarak davacı markasında aynen yer aldığı, görsel, anlamsal ve işitsel olarak yapılan değerlendirmede tarafların markalarının benzer olduğu ve iltibas riski taşıdığı, mahkemece de aynı sonuca ulaşıldığı,

ancak 6769 sayılı SMK'nın 6/1.maddesinin somut uyuşmazlığa tatbik edilebilmesi için karşılaştırılan markaların kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği şartının da gerçekleşmesi gerektiği, bu anlamda davacının başvurusundan çıkarılan emtianın 11.6.sınıf, davalının mesnet markalarının ise 30. ve 43.sınıfları kapsadığı,

benzerlik araştırmasında mahkemece, davacının başvurusunun kapsamından çıkarılan 11/6.sınıf mallar ile 30.sınıf malların benzer bulunduğu kabul edilmiş ise de, 30.sınıfta bulunan mallar ile 11.06.sınıfta bulunan, "Pişirme, kurulama ve kaynatmada kullanılan elektrikle ve gazla çalışan aletler, makineler ve cihazlar: fırınlar, elektrikli tencereler, mangallar, barbeküler, elektrikli çamaşır kurutucuları, saç kurutucuları ve el kurutma cihazları" arasında herhangi bir ilişki bulunmadığı gibi benzerlik de bulunmadığı,

mahkemece makine ve kahve türevi mallarda benzer bir marka ile karşılaşması halinde aralarında en azından idari-ekonomik bir bağ kuracağı gerekçesine yer verilmiş ise de, davacının başvurusuna konu mallar arasında kahve makinesi bulunmadığı gibi, bunun diğer makinelere teşmil ettirilmesinin de doğru bulunmadığı, çünkü her iki ürün grubunun dağıtım kanalları, kullanım yöntemleri, hedeflenen halk kesimleri farklı olduğu gibi, birbirlerini tamamlama veya birbiri yerine ikame edilebilme niteliği de bulunmadığı,

bu durumda aynı veya benzer bir işaretin farklı tür mallar için marka olarak kullanılması ve tescilinin mümkün bulunması karşısında davalının iltibas vakıasına dayanarak davacının başvurusunu engelleyemeyeceği, bunun yanısıra davalının "COFFEEMANIA" ibare ve esas unsurlu markalarının, tanınmış bir marka olduğu ispatlanamadığı gibi, bu işaretin 11.sınıf ürün ve hizmetler için tescilinin, davacıya haksız bir yararın sağlanabileceği, davalının markasının itibarının zarar görebileceği veya davalının markasının ayırt edici karakterinin zedelenebileceği yönünde bir ispat da bulunmadığından,

somut uyuşmazlık açısından SMK'nın 6/5.maddesinin şartlarının bulunmadığı ve başvurunun kötüniyetli olmadığı, ayrıca Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 22.03.2017 tarih, 2017/78-521 E-K. sayılı ilamında da açıklandığı üzere, mahkemelere tescil isteminin kabulü ya da reddi yönünde tanınmış bir yetkinin olmadığı, tescil işleminin idari nitelikte bir işlem olup, Kurul kararının kabulüne bağlı doğal bir sonuç olduğu, dolayısıyla tescil isteminin ayrı bir dava olarak değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak ve yeniden hüküm kurularak,

davanın kabulü ile TPMK YİDK'nın 2018-M-741 sayılı kararının iptaline, davacı vekilinin tescil talebinin tescil işleminin idari nitelikte bir işlem olması nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, davalılar vekillerince temyiz kanun yoluna başvurulmuştur. İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.