Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/3755 K.2022/7959

Taraflar arasında görülen davada İzmir Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 19.10.2017 tarih ve 2016/122 E. - 2017/130 K. sayılı kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nce verilen 06.04.2021 tarih ve 2018/859 E- 2021/466 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili.

"BİG YELLOW TAXİ BENZİN CAFE" şeklindeki grafik tasarımının davacının talebi üzerine tasarımcı Tamer Nizamoğlu tarafından yaratıldığını, müvekkilinin uzun yıllardır ve halen yiyecek içecek hizmetleri sektöründe cafe vb. yerleri işleterek ticaretle uğraştığını, yaratılan bu tasarımın davacının hizmetlerini tanıtmak ve yaymak üzere görsel kompozisyon olarak hususiyet oluşturacak şekilde hazırlandığını, davaya konu ürünün FSEK 2.maddesi uyarınca estetik niteliği nedeniyle grafik tasarım eseri niteliğinde olduğunu, TTK'ya göre de iş ürünü olduğunu,

2009 yılında tasarlanıp oluşturulan dava konusu bu logonun üzerindeki bütün mali hakların bütün halinde tasarımcısından 10.01.2014 tarihinde 3.500,00 TL bedel karşılığında sözleşme ile devralındığını, dava konusu logonun (tasarımın) marka olarak tescili için davalı şirketin TPMK nezdinde başvuruda bulunduğunu, aynı zamanda logonun davalı şirkete ait internet adresinde kullandığının tespit edildiğini, bu logo altında franchise verileceğinin duyurulduğunu, sitede yer alan franshise form örneğinde de aynı görselin yer aldığını, facebook ve twitter sayfasındaki görsellerde de izinsiz şekilde çoğaltılarak kullanıldığını ve umuma iletildiğini,

davalı şirketin Big Yellow Taxi Benzin adıyla franchise verdiği tüm işletmelerde sabit afişler, tabela, cam afişleri ve el ilanlarında kullanıldığını, bu şekilde davalı şirketin kendisine ait olmayan bir logoyu izinsiz alarak hem tescil başvurusunda bulunduğunu hemde bu logo ile haksız ticari kazanç elde ettiğini, bu eylemlerin aynı zamanda TTK'nın 55 maddesi uyarınca haksız rekabet yarattığını ileri sürerek, davalı şirketin dava konusu eylemlerinin davacının dava konusu tasarımdan kaynaklanan mali haklarını ihlal ettiğini ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, bu fiillerin durdurulmasına, tecavüzlerin devamının önlenmesine,

kararın ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının tasarım üzerinde hiç bir hakkı bulunmadığını, davacının hak sahibi olmamakla birlikte hakkını uzun süre kullanmayarak karşı tarafa kullanmayacağı yönünde bir güven oluşturduğunu, bu nedenle artık hakkını kullanmayacağının kabul edildiğini, davacının tasarlattığını iddia ettiği şekil üzerinden 7 sene geçtiğini, müvekkilinin bu süre içerisinde markasını emek, para ve zaman harcamak suretiyle çok ciddi yatırımlar yaparak ticari piyasada tanıttığını, uzun yıllar sonra bu konuda dava açılmasının dürüstlük kuralına aykırı olduğunu,

uzun yıllar sektörün içinde çalışan birisi olarak haksız kazanç elde etmek için susma yoluna gittiğini, davalı şirketin 02.06.2015 tarihinde BYT Gıda Turizm İnşaat Hiz. İç ve Dış Tic.

San A.Ş.'den BİG YELLOW TAXİ GASOLİNE markasını devraldığını, Erdal Çalışkan isimli şahıstan da BENZİN -SB SECRETBENZİNSTATİON + şekil markalarını devraldığını, bu devirden sonra söz konusu logo örneğinin dava dışı bir şahıstan alınarak gerekli marka ve logo müracaat işlemlerinin başlatıldığını, dava konusu logonun önceki tescilli markalarının serisinden biri olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; dava konusu tasarımın sahibinin hususiyetini taşıdığını, FSEK kapsamında grafik eser niteliğinde olduğu, ayrıca davacının tasarımla ilgili hakları devraldığı dava dışı kişiye ait bilgisayarda tasarımın ilk oluşturuluşuna ilişkin kayıtlar bulunduğunu, davacının markadaki sözcükler üzerinde bir eser hakkı ileri süremeyeceği, ancak logonun mali haklarının davacıya ait olduğu, grafik tasarımının ilk kez 16/09/2009'da oluşturulduğunun bilirkişi tarafından tespit edildiği, 22/09/2017 tarihli ...

27. Noterinin e-tespit işlemi ile "bigyellowtaxibenzin.com.tr" alan adında franchise form örneklerinin bulunduğu ve grafik tasarımın aynen kullanıldığının tespit edildiği, davacının 10/01/2014 tarihli devir sözleşmesi ile görsel tasarımı tüm haklarıyla tasarımcısından devraldığı, eser sahibi-tasarımcının mali haklarından tamamen vazgeçtiği, grafik-eser marka başvurusuna konu edilmek suretiyle izinsiz çoğaltıldığı, yine internet ortamında yayınlanarak umuma iletilmiş olması nedeniyle grafik eserden doğan mali hakların ihlal edildiği,

davacının markadaki sözcükler üzerinde tekelci öncelikli hakkının bulunmamasının ise bu sonucu değiştirmeyeceği, çünkü, davacının hak kapsamının grafik esere ilişkin olduğu, bu eylemlerin aynı zamanda TTK'nın 54, 55/(1)c hükümlerine de aykırılık oluşturarak haksız rekabet yarattığı gerekçesiyle davanın kabulüne, mali hakları davacıya ait grafik eserin, davalı tarafından marka başvurusuna konu edilip, fiziki ve internet ortamlarında tanıtımlarda konu edilmek suretiyle, mali hakların davalı tarafından ihlal edildiğinin, haksız rekabette bulunulduğunun tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, tecavüzün giderilmesine,

karar kesinleştiğinde hükmün ilanına karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi'nce; mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına, davacı tarafın markaya konu ibareler üzerinde doğrudan üstün bir hakkı olmamakla birlikte, telif hakkı kendisine devredilen logosal grafik eserin davalıya ait marka başvurusunda bire bir aynen kullanılmış olmasına, somut olaya uygun 556 sayılı KHK’nın 8/5. maddesi uyarınca davacının, davalının marka başvurusuna ve tesciline karşı çıkabilecek olmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.