Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/4075 K.2022/8161

Taraflar arasında görülen davada İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 28/11/2018 tarih ve 2018/106 E- 2018/524 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nce verilen 19/02/2021 tarih ve 2019/862 E- 2021/279 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacı şirketin 4562 sayılı Kanun kapsamında kurulmuş bir teşekkül olduğunu, aynı yasa kapsamında, üyelerine arsa tahsisi yaparak, kurulacak sanayi kuruluşlarına, altyapı, elektrik, su, doğalgaz v.b. hizmetleri götürmekle yükümlü ve tekel hakkına sahip olduğunu, davacı ile davalı arasında 04/06/2013 tarihinde imzalanan doğrudan borçlanma protokolü ile, davacının üyelerine, davalı banka tarafından kredili ticari mevduat hesabı açılarak,

müşterisinin durumuna göre bu hesaba bir limit belirleyip, bu limiti davacıya bildirerek davacının kendi üyelerinden alacağı olan ürün bedellerinin faturasının limit çerçevesinde davacıya ödeneceğinin kararlaştırıldığını, taraflar arasında imzalanan doğrudan borçlandırma protokolünün 4.5 maddesinde, davalı bankanın müşterilerine tahsis ettiği kredi limitlerindeki "artış, azalış ve iptalleri elektronik ortamda firmaya bildirecektir.

Ancak banka, kredi limitlerindeki artış veya azalış ve iptalleri firmaya yazılı olarak bildirdikten sonra uygulamaya koyar." denildiğini, bu şekilde davalının, davacıya haber vermeksizin kredi limitini düşürmekten men edildiğini, dava dışı...Çelik Sanayi Haddecilik A.Ş.'nin davalı uhdesinde bulunan ve doğrudan borçlandırma protokolü hükümlerine göre 1.000.000,00 TL kredi limitinden, davacıya ödenen diğer fatura bedeli olan 159.944,48 TL düşüldükten sonra dava dışı...Çelik Sanayi Haddecilik A.Ş.'nin kredili mevduat limitinden bakiye kalan 840.055,81 TL'nin dava dışı şirketin kullanmış olduğu,

FYS2015000000125 nolu 1.390.575,81 TL bedelli doğalgaz faturası sebebiyle davacıya ödenmesi gerektiğini ileri sürerek, 840.055,81 TL'nin ihtar tarihi olan 11/01/2016 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davalı banka ile davacı arasında 04/06/2013 tarihinde doğrudan borçlandırma protokolü imzalandığını, taraflar arasındaki doğrudan borçlandırma sisteminden faydalanmak isteyen ve davalı banka ile ticari ilişkisi olan 3. kişiler arasında bu sistemin uygulanmaya başlandığını, davalının, davacı tarafla akdedilen protokolün kendisine vermiş olduğu hak ve yetkiler ve yasal mevzuata uygun olarak,

dava dışı müşterisi...Çelik Sanayi Haddecilik A.Ş.’nin davalı banka dışında İskenderun’da faaliyet gösteren çok sayıda bankanın kredi geri ödemelerindeki aksamalar nedeniyle dava dışı...Çelik Sanayi Haddecilik A.Ş. hakkında yasal takip ve dava yoluna gidildiğini öğrenmesi üzerine dava dışı şirketin kredi hesaplarını 10/12/2015 tarihinde kat ederek muaccel olan banka alacağının ödenmesini, aksi halde tahsilini teminen yasal yollara müracaat edileceğini ihtar ettiğini, davacı ile davalı banka arasında akdedilen protokolün 4.6. maddesinde,

DBS hizmetinden yararlanacak olan müşterilere ait fatura borcu bilgilerinin günlük olarak ve saat 10.00’a kadar banka sistemine transfer edileceğinin açıkça düzenlendiğini, dava dışı şirketin kredi limitinin 160.000.-TL’ye düşürüldüğü bilgisinin davalı banka tarafından 22/12/2015 tarihi saat 16:00’da gönderilen e-posta ile davacıya bildirildiğini, davacının bu protokol hükmüne aykırı olarak ve kötü niyetli bir şekilde aynı gün saat 16.25’te dava konusu 1.390.575,81 TL’lik fatura bedelini davalı banka sistemine transfer ederek ödenmesi talebinde bulunduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, iddia, savunma, toplanan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı ile davalı banka arasında imzalanan doğrudan borçlanma protokolü hükümleri gereğince, dava dışı...Çelik San. Haddecilik A.Ş.'ne ait alt yapı, elektrik, su, doğal gaz gibi hizmetler için 1.000.000,00 TL'lik limit tanındığı, bilirkişi heyet raporu ile, davacının dava dışı...Çelik San.

Haddecilik A.Ş.’ne ait FYS2015000000125 nolu 1.390.575,81 TL'lik doğalgaz faturasını davalı bankaya 22/12/2015 tarihinde saat 15:20'de sunduğu, ancak davalıya aynı gün saat 16:24'de dbs bilgilerinin mail olarak yönlendirerek, manuel olarak işlenmesini talep ettiği, davalı bankanın da aynı gün saat 16:28'de FTP'ye işlediğini beyan ettiği, davacı tarafından davalı bankaya gönderilen faturanın FTP sisteminden 16:23'de davalı bankaya iletildiği, davalı bankanın ise dava dışı...Çelik San.

Haddecilik A.Ş.'nin limitinin 160.000,00 TL'ye indirildiğini 22/12/2015 günü saat 16:16'da davacıya bildirdiğinin tespit edildiği, bu bildirim saatinden sonra davalı bankaya bildirilen fatura nedeniyle bankanın ödeme yükümlülüğünün 160.000,00 TL ile sınırlı olduğu, taraflar arasında düzenlenen protokol hükümleri çerçevesinde kredi limitinin artış, azalış ve iptalleri gibi yazışmaların elektronik ortamda yapıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi'nce, davanın, taraflar arasında akdedilen protokol gereğince davacıya ödenmesi gereken dava dışı şirket fatura borcunun tahsili istemine ilişkin olduğu, davacının dava konusu faturayı davalıya gönderme saatinin 16:23, faturanın davalı tarafından alındığının teyit edilme saatinin 16:27, limit indiriminin davalı tarafından davacıya bildirilme saatinin 16:16 olduğu,

taraflar arasında imzalanan protokolün 4. maddesinin 5. bendi uyarınca, bankanın müşterilerine tahsis ettiği kredi limitlerindeki artış, azalış ve iptalleri elektronik ortamda OSB’ne yazılı bildiriminden sonra uygulamaya koyabileceği, saat 16:16'da bu bildirim yapıldığına göre bu saatten itibaren limit indiriminin uygulamaya konulmuş olmasının yerinde olduğu, davalının kendisine davacı tarafından elektronik ortamda intikal ettirilen fatura bedellerini, gelen fatura bilgilerinin sisteme doğru bir şekilde yüklendiğine dair akıbet dosyasını davacıya ilettiği andan itibaren ödemekle mükellef olduğu,

saat 16:27'de başlayan ödeme yükümlülüğünden önce davalı limit azalışını davacıya bildirmekle sorumluluğunun indirilen limit tutarı olan 160.000.- TL ile sınırlı olduğundan mahkemece davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı herhangi bir yön bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesi'nce verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi'nce esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.