Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/4489 K.2023/522

Taraflar arasındaki haksız rekabetin tespiti, meni, maddi ve manevi tazminat ve hükmün ilanı istemlerine ilişkin davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalılar... ile İntegral Kalıp Kauçuk...Limited Şirketi vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle haksız rekabetin tespiti, meni ile maddi ve manevi tazminatın kısmen kabulüne ve hükmün ilanına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 24.01.2023 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ve davalılar vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan ...'in müvekkili şirketin eski çalışanı ve müvekkili şirket ortaklarının yeğeni olduğunu, anılan davalının davacı şirketten ayrıldıktan sonra dava dışı ... ile birlikte davalı İntegral Kalıp Kauçuk... Ltd. Şti.'ni kurduğunu, 10 kadar işçiyi de ayrılmaya teşvik ederek kurduğu şirkette çalışmaya başlamalarını sağladığını, davalı İntegral Kalıp Kauçuk...Ltd.

Şti.'nin internet sitesinin müvekkili şirketin internet sitesi ile birebir aynı olduğunu tespit ettiklerini, davalı ...'in bir kısım müvekkili müşterilerine giderek davacı ile aynı işi yaptıklarını ve daha düşük bedelle müvekkilinin imal ettiği parçaların aynısını sattıklarını bildirdiğini, Ankara 1. Fikri ve Sınai Ceza Mahkemesinin 2016/14 E. sayılı dosyasında yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde anılan davalıların müvekkili şirketten yasa dışı yolla temin ettikleri bilgisayar verileri ile ticari faaliyetlerini sürdüklerinin tespit edildiğini,

davalıların bu eylemlerinin önceden müvekkili şirketin müşterileri olan diğer davalılar ... ve Assan İş Makineleri Yedek Parça İmal. San. Ltd.

Şti. tarafından desteklendiğini tespit ettiklerini, Ankara Sulh Ceza Hakimliğince yapılan arama neticesinde, davalı şirkete ait işyerinde müvekkilinin üretimini yaptığı bazı ürünlerin birebir aynısının üretilmekte olduğunun tespit edildiğini, bunu yaparken müvekkilinden gizlice temin ettikleri tasarımlar, çizimler ve bilgisayar verilerinden yararlandıklarını, tüm davalıların birlikte hareket ederek müvekkilinin zararına sebebiyet verdiklerini ileri sürerek müvekkilinin yedek parça ve sair sanayi ürünlerinin üretilmesine ilişkin çizimlerinin ve diğer bilgisayar verilerinin, müvekkilinin bilgisayarlarından yasa dışı olarak alınması,

çoğaltılması, kullanılması bunlara dayalı üretim yapılması, menfaat temini ile tüm davalılarca haksız ticaret yapılması, haksız rekabete destek ve ortak olunması fiillerinin hukuka aykırılığının ve haksız rekabet olduğunun tespitine, haksız rekabetin men'ine, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan kalıp, bilgisayar diskleri, taşınır bellekler, makine, model ve benzeri emtia ile haksız şekilde üretilen malların ve sair tüm araç ve malzemenin tespiti ile imhasına, haksız rekabet nedeniyle davalıların elde ettiği gelirden şimdilik 40.000,00 TL maddi tazminatın davalılar ... ve İntegral Kalıp Kauçuk...Limited Şirketinden,

40.000,00 TL maddi tazminatın davalılar ... ve Assan İş Makineleri....Ltd. Şti.'nden faiziyle tahsiline, 500.000,00 TL manevi tazminatın tüm davalılardan faiziyle tahsiline ayrıca hükmün ilan edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar ... ve İntegral Kalıp Kauçuk...Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı definde bulunarak, davacının iyi niyetli olmadığını, davacı şirketin ürettiği ürünlerin davacıya ait lisanslı veya patentli ürünler olmadığını, ürünlerin dava dışı Caterpillar firmasının yan sanayi olarak üretilmesine izin verdiği ürünler olduğunu, aynı ürünleri birçok firmanın ürettiğini, davacı şirkete ait verilen veya bilgisayarın alınmasının söz konusu olmadığını, belirtilen resimlerin çizim işinin birkaç dakikalık bir iş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Diğer davalılar vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı ve husumet itirazında bulunarak, davacının iyi niyetli olmadığını, müvekkillerinin kimden ve nereden mal alacağına kendisinin karar vereceğini, uygun fiyata satması durumunda davacıdan da mal alabileceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı beliritlen kararı ile davalılardan Emin Önder ve Assan İş Makineleri...Ltd. Şti. hakkında, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nu (6102 sayılı Kanun) yahut 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nu (6098 sayılı Kanun) ihlal ettiklerine ilişkin herhangi bir delil elde edilemediği gerekçesiyle bu davalılar yönünden davanın reddine; diğer davalılar yönünden, davacı tarafa ait olduğu anlaşılan ve davalı İntegral Kalıp...Ltd.

Şti.'nin iş yerinde ele geçirilen ürünlerin tasarımları ile davacının internet sitesinde yer alan ürün görsel ve tasarımlarının, faaliyet gösterilen iş kolunda genel geçer nitelikte olan tasarımlar olduğu ve özgün nitelikte ayırt edici unsur barındırmadıkları, anılan iş ürünlerinin 5846 sayılı Fikri ve Sanat Eserleri Kanunu’nda (5864 sayılı Kanun) tanımını bulan "eser" veya "ilim ve edebiyat eseri" olarak nitelendirilmelerinin mümkün olmadığı,

bu nedenle 5846 sayılı Kanun anlamında herhangi bir ihlalden söz edilemeyeceği, davacı yana ait olduğu anlaşılan "bilgi derlemesi" niteliğindeki iş ürünlerinin tasarım ve çizimlerinin izin alınmaksızın davalı ... tarafından yedeklendiği, ticari amaçlı olarak bulundurulduğu, kullanıldığı, üretimlerinin yapıldığı ve davalı İntegral Kalıp...Ltd.

Şti.'ne ait internet sitesinde bir süreliğine yayınlandığı, bu ürünlere ait çizim ve tasarımlardan oluşan veri tabanından yetkisiz ve izinsiz yararlanma şeklinde ortaya çıkan söz konusu fiillerin, 6102 sayılı Kanun’un 55 inci maddesinin c fıkrasının (3) bendi hükümleri kapsamında haksız rekabet niteliğinde olduğu, bu doğrultuda Ankara 9. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/289 E., 2017/700 K. sayılı kesinleşmiş mahkumiyet hükmü ile tespit olunan disk ve taşınır belleklerin imhası talebinin yerinde olduğu, davalı İntegral Kalıp....Ltd.

Şti.'nin elde ettiği ticari kâr dikkate alındığında işbu davalılardan 22.218,25 TL maddi tazminat isteyebileceği, 6098 sayılı Kanun’un 58 inci maddesi ile tanımlanan "kişilik haklarının zedelenmesi" durumu ortaya konmadığından ve buna ilişkin bir tespit yapılamadığından manevi tazminat istemi ile davacının haksız rekabet eylemi nedeniyle talep ettiği diğer istemlerin yerinde bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içerisinde davacı vekili ve davalılar ... ile İntegral Kalıp Kauçuk...Limited Şirketi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekeçesinde özetle; davalı Assan....Ltd. Şti. yönünden hiçbir inceleme ve değerlendirme yapılmadığını, haksız rekabete konu emtianın 9 kalem ürün ile sınırladırıldığını, savcılık dosyasındaki dijital materyallerin incelenmediğini, kopya edilen dijital materyallerin çizimi, mükemmel hale getirilmesi için 20 yıllık birikim, işçilik ve emek değerinin, davacı tarafından hangi kalıpların kullanıldığının nazara alınmaması ve tazminat hesabının çıplak kar üzerinden yapılması hususlarının hatalı olduğunu, ilan taleplerinin hiçbir neden gösterilmeksizin reddedilmesinin isabetsiz olduğunu, manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmesinin de hatalı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2. Davalılar ... ve İntegral Kalıp Kauçuk...Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece dava konusu ürünlerin özgün olmadıkları, genel geçer nitelikte olduklarına kanaat getirilmesine rağmen haksız rekabetin varlığından hareketle hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilgi dermesi şeklinde nitelendirilen tasarım ve çizimlerin dava dışı Caterpillar firmasının kendi web sayfasında yer aldığını, herkesçe bilinen ve serbestçe arz edilebilen iş ürünlerinin 6102 sayılı Kanun’un 55 inci maddesi kapsamında değerlendirilmeyeceğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece görüşüne başvurulan bilirkişilerin Ankara 9. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/289 E. sayılı dava dosyası ve soruşturma dosyasında bulunan dijital verileri incelememesinin eksiklik olarak görülmediği, davacının beyanına göre ceza dosyasında bilirkişi raporunun dijital veriler incelenerek hazırlandığı, maddi tazminat hesabının dayanaklarının gösterilmediği, davalı şirketin davacının çizim ve tasarımlarını kullanarak ne kadar ürün ürettiği, bu ürünlerin satışından ne miktarda kar elde edildiğinin tespitinin de dosya kapsamı ile mümkün görülmediği,

İlk Derece Mahkemesince hüküm altına alınan 22.218,25 TL maddi tazminatın 6098 sayılı Kanun’un 50 inci maddesi kapsamında hakkaniyete uygun görüldüğü, bu miktarın değişik gerekçe ile hüküm altına alındığını, 6102 sayılı Kanun’un 56 ve 58 inci maddesinin birlikte değerlendirilmesinde manevi tazminat talebinin de kabulü gerektiği ayrıca Mahkemece 6102 sayılı Kanun’un 59 uncu maddesi gereğince ilan talebinin kabulüne karar verilmesi gerektiği,

mahkemece haksız rekabetin tespiti talebi bakımından ayrı vekalet ücretine hükmedilmemesi doğru bulunmamışsa da bu yönden İlk Derece Mahkemesi kararı istinaf edilmediğinden kazanılmış haklar da gözetilerek,

1- Davacı vekili ve davalı ... ile davalı İntegral Kalıp Kauçuk Plastik Metal Makine Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. vekillerinin sair istinaf itirazlarının esastan reddine,

2- Davacı vekili ve davalı ... ile davalı İntegral Kalıp Kauçuk Plastik Metal Makine Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına,

3-Davalılar ...ve Assan İş Makineleri Yedek Parça İmalat Sanayi Limited şirketi aleyhine açılan davanın reddine,

4-Davalılar ... ile davalı İntegral Kalıp Kauçuk Plastik Metal Makine Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile

a. Davacıya ait bilgi derlemesi niteliğindeki iş ürünlerinin tasarım ve çizimlerinin izin alınmaksızın davalı ... tarafından yedeklendiği, ticari amaçlı olarak elde bulundurulduğu ve kullanıldığı, üretimlerinin yapıldığı ve diğer davalı İntegral Kalıp Kauçuk Plastik Metal Makine Nakliyat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin internet sayfasında bir süreliğine yayınlandığı, bu ürünlere ait çizim ve tasarımlardan oluşan veri tabanından yetkisiz ve izinsiz yararlanma şeklinde ortaya çıkan söz konusu fiillerin 6102 sayılı Kanun’un 55 inci maddesinin (c) fıkrasının 3 üncü bendi kapsamında haksız rekabet niteliğinde olduğunun tespitine ve bu haksız rekabetin men'ine, davacıya ait olan çizim ve tasarımların yer aldığı davalılar uhdesindeki disk ve taşınır belleklerin imhasına,

b. 22.218,25 TL maddi tazminatın faizi ile birlikte davalılar ... ve İntegral Kalıp Kauçuk Plastik Metal Makine Nakliyat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin reddine,

c. 15.000,00 TL manevi tazminatın faizi ile birlikte davalılar ... ve İntegral Kalıp Kauçuk Plastik Metal Makine Nakliyat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine,

d. Hükmün kesinleşmesini müteakip, ulusal çapta yayın yapan yüksek trajlı bir gazetede ilanına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde, davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, haksız rekabetin tespiti, meni, maddi ve manevi tazminat ve hükmün ilanı istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6102 sayılı Kanun’un 55, 56, 58 ve 59 uncu maddeleri, 6098 sayılı Kanun’un 50 nci maddesi,

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,