Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/4508 K.2023/573

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 24.01.2023 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ...ile davalılar vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalılardan ...Petrol Taşımacılık Otomotiv İnşaat Tic. Ltd.

Şti. arasında 15.01.2007 tarihinde bayilik sözleşmesi imzalandığını, diğer davalının maliki olduğu Ankara Mamak’ta bulunan taşınmaz üzerinde davacı lehine intifa tesis edildiğini, davalı bayinin bu taşınmaz üzerinde faaliyetine başladığını, davalıya finansal destek sağlandığını, Rekabet Kurulu kararı uyarınca bayilik sözleşmesi ile intifa hakkının 15.01.2012 tarihinden itibaren sonlandırıldığını, demirbaşların ve sabit yatırımların müvekkiline iade edilmediğini, fatura bedellerinin ödenmediğini iddia ederek davalılardan...

Petrol Ürünleri’nden peşin ödenen intifa ivaz bedelinden bakiye kalan süreye tekabül eden katma değer vergisi (KDV) dahil 87.869,87 TL’nin, davalı ...Petrol Taşımacılık Otomotiv İnşaat Tic. Ltd.

Şti.’nden ödenen prim bedelinden bakiye kalan sözleşme süresine tekabül eden KDV dahil 9.732,22 TL’nin, kalıcı yatırım ve malzeme bedeli ile iade edilmeyen demirbaşlara ilişkin KDV dahil 403.825,30 TL’nin her iki davalıdan ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı süresinin dolduğunu, sözleşmenin Rekabet Kurulu kararının gereği olarak sonlandırıldığını, müvekkillerinin sebepsiz zenginleşmediğini, dava tarihinde ve sonrasında davacının herhangi bir zararının ve talep edebileceği bir alacağının bulunmadığını, sözleşme ile yükümlenen edimlerin davalılar tarafından iyi niyetle yerine getirildiğini, malzemeler, teçhizat ve demirbaşın davacı tarafa teslim ve iade edildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemenin 15.03.2016 tarih, 2013/191 E. ve 2016/204 K. sayılı kararı ile dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarının yerinde görülerek hükme esas alındığı, intifa hakkının davalı bayinin sözleşmeyi feshetmesi sonucu 20.06.2013 tarihinde terkin edildiği, davacının intifa ivaz bedelinin güncellenmiş değerini isteyemeyeceği, ancak kalan süreye tekabül eden KDV dahil 50.004,15 TL’yi isteyebileceği, ödenen prim bedelini isteyemeceği, kalıcı yatırımlardan KDV dahil 236.531,00 TL isteyebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

B. Düzeltilerek Onama Kararı

Dairemizin 05.10.2017 tarih, 2017/128 E. ve 2017/6665 K. sayılı kararı ile davalılar vekilinin tüm, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi ile Mahkemece davacının dava açarken yatırdığı 8.563,15 TL peşin harcın (mahsuba karar verilmiş olmakla) tamamının yargılama gideri olarak davalılardan tahsiline karar verilmesi gerekirken bu yönde herhangi bir hüküm kurulmamasının doğru görülmediği gerekçesiyle hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmiş, iş bu karara karşı davalılar vekilince maddi hatanın düzeltilmesi talebinde bulunulmuştur.

C. Birinci Bozma Kararı

Dairemizin 28.02.2019 tarih, 2019/396 E. ve 2019/1262 K. sayılı kararı ile "... (1) Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ...Petrol Taşımacılık. Ltd. Şti.’nin tüm, davalı ...Ş.’nin aşağıdaki (2) nolu, davacının (3) nolu bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

(2) Her ne kadar mahkemece KDV dahil 50.004,15 TL bakiye intifa bedelinin dava tarihinden itibaren yürütülecek avans faizi ile birlikte davacı yararına davalı ...Ş.’nden tahsiline karar verilmiş ise de, dava dosyasına geri çevirme kararından sonra eklenen intifa hakkı terkin belgesinden davacı tarafça intifa hakkının bedelsiz olarak terkin edilmiş olduğu anlaşılmış olup, bu durumda davacının davalı ...Ş.’nden peşin ödenen intifa ivaz bedelinin bakiye kalan süresine tekabül eden miktarı istemesi mümkün değildir.

Mahkemece bu husus gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir. (3) Mahkemece davacının dava açarken yatırdığı 8.563,15 TL peşin harcın (mahsuba karar verilmiş olmakla) tamamının yargılama gideri olarak davalılardan tahsiline karar verilmesi gerekirken, bu yönde herhangi bir hüküm kurulmaması doğru görülmemiş olup, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir..." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile davalılardan ...Petrol Taş. Oto. İnş. Tic. Ltd. Şti. arasında bağıtlanan bayilik sözleşmesi kapsamında davacı şirket tarafından davalı malik...

Petrol Yatırımları A.Ş.'ye 28.02.2007 tarih ve 15 yıl 4 ay süreli intifa hakkı bedeli karşılığında 23.03.2007 tarihinde 72.000,00 TL ödeme yapıldığının çekişmesiz olduğu, intifa hakkının davalı bayinin sözleşmeyi feshi sonucunda ve talebi üzerine 20.06.2013 tarihinde terkin edildiği, incelenen intifa hakkı terkin belgesinden davacı tarafça intifa hakkının bedelsiz olarak terkin edilmiş olduğu, zira terkin belgesinde belirtilen bedelin intifa hakkının kurulması aşamasında kararlaştırılan ve peşin ödenen intifa ivaz bedeli olduğu, terkin bedeli olmadığı,

davacının intifa hakkının bedelsiz terkin edilmesi nedeniyle peşin ödenen intifa ivaz bedelinin bakiye kalan süreye tekabül eden miktarını istemesinin mümkün olmayacağı, bu nedenle bu talebin reddinin gerektiği gerekçesiyle davacının bakiye intifa bedeline yönelik talebinin reddine, diğer talepler hakkında daha önceki kararın kesinleşmesi nedeniyle yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A.Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dosyada mevcut 20.06.2013 tarih ve 25766 yevmiye numaralı tescil istem belgesinde yer alan "72.000,00 TL bedelle intifa hakkının tamamından çıplak mülkiyet malikleri lehine terkini talep ederim." ibaresinin intifa hakkının 72.000,00 TL bedelle terkin edildiğinin açık göstergesi olduğunu, dava konusu intifa hakkının bedelsiz olarak terkin edilmesi söz konusu olmamasına rağmen Mahkemenin Yargıtay bozma kararına karşı direnmek yerine,

bozma kararından bağımsız bir gerekçe ile intifa iade talebinin reddine karar vermesinde hukuka uyarlık bulunmadığını ve ayrıca söz konusu tescil istem belgesinde kalan süreye ilişkin bedelin alındığı yönünde bir ibare de bulunmadığını, terkin senedinde yer alan bedelin intifa tesis bedeli olmayıp terkine esas bedel olduğunu ve söz konusu bedelin intifa tesisi bedeli olarak kabulü için ibarenin "72.000 TL bedelli intifa hakkının tamamından" şeklinde olması gerektiğini, ancak terkin senedinde açıkça "72.000 TL bedelle" ibaresi yer aldığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin Rekabet Kurulu kararı sonrası feshi nedeniyle ödenen intifa ve prim bedeli ile sabit yatırım bedelinin bakiye süreye tekabül eden kısmının, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 77 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Dairemizin son bozma ilamına istinaden verilen kararda, davalılar yararına usuli kazanılmış haklar gözetilerek karar verilmiştir.

2.Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,