Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/5199 K.2022/9248

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 24.05.2017 tarih ve 2014/52 E- 2017/122 K. sayılı kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf istemlerinin esastan reddine-kısmen kabulüne dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi'nce verilen 25.02.2021 tarih ve 2020/307 E- 2021/206 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili ve davalılar Universal Kazan İmalat ve Ticaret A.Ş. ile ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin Sultanbeyli 1. Noterliği' nin 26.03.2016 tarihli inhisari marka, lisans kira sözleşmesi ile Üniversal markasının kullanma izin ve yetkisine sahip olduğunu, bu sözleşme ile buhar kazanı ve bilimum ısı makinalarının üretimi imalatı, teknik servisi, bakımı, kurulumu, satışı ve pazarlaması konusunda Türkiye' deki tek yetkili firma olduğunu, davalıların oluşturmuş oldukları "www.üniversalboiler.com.tr" isimli web sayfasında; müvekkili şirketin "ÜNİVERSAL" logosunu ve markasını hukuka aykırı şekilde kullandıklarını, davalılardan Üniversal Kazan Pazarlama Ltd.

Şti. ve yetkililerine markayı kullanmalarına son vermeleri için ihtarname gönderildiğini, buna rağmen kullanmaya devam ettiklerinden Bakırköy Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi' nin 2013/78 D.İş dosyasından delil tespiti yapıldığını, davalılar hakkında 556.

Sayılı KHK 61. maddesine muhalefetten dolayı Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu Küçükçekmece 5. Sulh Ceza Mahkemesi' nin 2013/708 D.iş dosyasından verilen arama ve el koyma kararına istinaden, davalıların adresinde Üniversal marka ve logosuna, havi katolog, broşür, çalışma dosyası tespit edildiğini, Bakırköy 1. Fikri Sinai Haklar Ceza Mahkemesi' nin 2013/772 esas sayılı dosyasından, davalılardan ... hakkında ceza davası açıldığını, davalılar bu süreç içerisinde "www.üniversalkazan.com" ve "www.üniversalkazan.net" adlı internet sitelerini faaliyete geçirdiğini,

Üniversal marka ve logosunu kullanmak suretiyle buhar makinaları imal etmeye ve bunun satış, pazarlama, reklamlarını yapmaya devam etmekte olduğunu, davalı şirket yetkilileri arasında akrabalık ilişkisi bulunduğunu, muvazaalı işlemler yapıldığını, Üniversal markasının bilinirliğini ve tanınmışlığını kullanmak suretiyle müvekkilin markasına zarar verdiğini ileri sürerek davalıların Üniversal logosunu kullanmalarını engellenmesi için; evrak, broşür, katalog, tasarım ve projelerine el konulmasına, el konulan eşyalar üzerinde mülkiyet hakkı verilmesine, davalılara ait internet sitelerinin engellenmesine, marka hakkına tecavüzün önlenmesine,

10.000,00 TL maddi, 20.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren davalılardan tahsiline, davalıların kullanmış olduğu Üniversal unvanlarının ticaret sicilden terkinine ve kullanmalarının engellenmesine, kararın ilanına karar verilmesini talep etmiş, ıslah ile maddi tazminat olarak 18.000,00 TL, manevi tazminat olarak da 5.000,00 TL'ye hükmedilmesini istemiştir.

Davalı Üniversal Kazan İmalat ve Ticaret AŞ. vekili, TPMK'de 89/009183 başvuru numaralı "ÜNİVERSAL" ibareli markanın on yıllık yenileme süresinin 2009 yılında sona erdiğini, 08.05.2014 tarihinde fuar alanında yapılan keşifte dava konusu olan markanın Üniversal Kazan İmalat A. Ş. tarafından kullanıldığının tespit edildiğini, ayrıca Üniversal Kazan Pazarlama Taahhüt Ltd. Şti. ile marka sahibi arasında lisans sözleşmesi bulunduğunu, kendilerininde bu lisans sözleşmesine istinaden markayı kullandıklarını, bu nedenle markanın haksız kullanımına ilişkin davacının kendilerine karşı hak iddia etme haklarının bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Üniversal Pazarlama ve Taahhüt Ltd. Şti vekili, markanın koruma süresinin bittiğini, davacının dayanağı olan lisans sözleşmesinin TPMK kayıtlarında görülmediğini, ayrıca müvekkili şirketin lisans sözleşmesine ilişkin başvurusunun bulunduğunu, davanın kötü niyetli olarak açıldığını, mahkemece yapılan keşifte tescil ve koruma süresi geçmiş üniversal markasının diğer davalı Üniversal Kazan Pazarlama A. Ş. tarafından kullanıldığının tespit edildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, dava konusu 89/009183 başvuru numaralı Üniversal Makine ve Isı Tic. San. A.Ş.'ye ait "ÜNİVERSAL" markası için diğer davalı Üniversal Kazan Pazarlama Ltd. Şti. arasında, lisans sözleşmesi mevcut olduğunu, kullanım hakkına sahip olduğunu, müvekkili ...' ın markayı kullanmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İlk derece mahkemesi, iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davalılardan ...Kazan Pazarlama ve Taahhüt Ltd. Şti. tarafından dosyaya sunulan lisans sözleşmesinin inhisari nitelikte olduğu, geçersizliğine ilişkin bir delil ibraz edilmediği, dolayısıyla markayı kullanım hakkının bulunduğu, davalılardan Üniversal Kazan İmalat ve Ticaret A.Ş. her ne kadar, ...Kazan Pazarlama ve Taahhüt Ltd.

Şti.'nin muvafakatı ile markayı kullandığını ileri sürse de, davalı şirketler arasında bir alt lisans sözleşmesi bulunmadığı, davalı Üniversal Kazan İmalat ve Ticaret A.Ş.'nin haksız kullanımının tespit edildiği, diğer davalı ...'ın "www.üniversalkazan.com" ve "www.üniversalkazan.net" isimli internet alan adları ile markayı kullandığı gerekçesiyle davanın davalılardan Universal pazarlama Ltd.

Şti. yönünden reddine, davalılardan Üniversal İmalat ve ... yönünden kısmen kabul kısmen reddine, davacının inhisari lisans sözleşmesi nedeniyle kullandığı üniversal marka hakkına bu davalıların tecavüzünün engellenmesine, markanın kullanıldığı broşür, katalog ve evraklara el konulmasına, davalı Universal Kazan İmalat A.Ş.'nin ticaret unvanındaki universal ibaresinin terkinine, 5.000,00 maddi, 3.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren davalılardan müteselsilen mütesevviyen tahsiline karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili ile davalılar vekili tarafından ayrı ayrı istinaf edilmiştir.

İstinaf Mahkemesince iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının, davanın konusu olan ve Üniversal Makina ve Isı San. Tic. A.Ş. adına tescilli "ÜNİVERSAL" ibareli markayı 25.03.2012 tarihli inhisari lisans sözleşmesi uyarınca kullandığı, ancak davalı ...Kazan Pazarlama ve Taahhüt Ltd.

Şti. ile marka sahibi arasında yapılan 01.02.2011 tarihli bir lisans sözleşmesi daha mevcut olduğu, davalı tarafa ait sözleşme de, davalı şirkete 30 yıl süre ile sözleşmede tespit edilen emtia bakımından dava konusu markayı kullanma hakkının devredildiği, bu kapsamda davacı şirkete inhisari lisans veren dava dışı şirketin, sözleşmeye aykırı şekilde davalı şirkete de lisans vermiş olması, sadece sözleşmenin tarafları arasında hak ve sorumluluk doğuracağı, davalı ...Kazan Pazarlama ve Taahhüt Ltd.

Şti. ile marka sahibi arasında imzalanan ve muhteviyatına göre basit lisans sözleşmesi olduğu anlaşılan sözleşme uyarınca davalının hak sahibi olduğu, diğer yandan, davalı tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi nedeniyle bilirkişi heyetince tazminatın hesaplanamadığı görülmüş ise de, dosyaya celbedilen vergi kayıtları, tarafların dosyaya yansıyan ekonomik durumu, sözleşme içeriği, markanın kullanımı ve değeri dikkate alındığında mahkemece TBK'nın 50. maddesine göre takdir edilen tazminat miktarında bir isabetsizlik bulunmadığı,

ıslah talebinin dikkate alınmadığına yönelik iddianın ise dayanaksız olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf istemlerinin yerinde görülmediği, davalılar vekilinin istinaf istemleri yönünden, "www.üniversalkazan.net ve "www.üniversalkazan.com" adlı web sitelerinin davalılardan ... adına kayıtlı olması,

markanın aynı zamanda alan adı içerisinde yer alması hususları birlikte değerlendirildiğinde, adı geçen davalı açısından da haksız kullanımın gerçekleştiği, her ne kadar davalı Üniversal Kazan İmalat ve Ticaret A.Ş.'nin, dava konusu markayı kullanarak gelir elde etmediği ileri sürülmüş ise de, dosyaya sunulan 02.05.2014 tarihli tespit raporunda belirtilen hususlar ile Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan arama ve elkoyma tedbirlerinin neticeleri dikkate alındığında, bu davalının markayı kullandığının sabit olduğu, diğer yandan, dava konusunun bir marka olduğu,

ticaret sicilinden terkini talep edilenin ise ticaret ünvanı olduğu görülse de, davalı Üniversal Kazan İmalat ve Ticaret A.Ş. tarafından ticaret ünvanında markasal kullanımın söz konusu olduğu, ancak, hakkındaki dava reddedilen ...Kazan Pazarlama ve Taahhüt Ltd.

Şti. yönünden, davalılar kendini vekille temsil ettirdiğinden, İlk Derece Mahkemesi karar tarihinde yürürlükte olan maktu vekâlet ücreti miktarına göre ayrı ayrı olmak üzere, maddi tazminat için 2.860,00 TL ve manevi tazminat için 2.860,00 TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesi gerekirken vekâlet ücretine hükmedilmemesi hatalı görüldüğü, ayrıca davalılar Üniversal Kazan İmalat ve Ticaret AŞ. ve ... yönünden; her ne kadar mahkemece 556 Sayılı KHK'nın 66/b ve 66/c maddesi bağlamında tazminat hesaplamasına esas tercih hakkı davacıya sorulmamış ise de, bu hususun istinaf sebebi yapılmadığı,

mahkemece maddi tazminat miktarı TBK'nun 50.maddesine uyarınca belirlendiğinden, ortaya çıkan kısmen kabul, kısmen red kararına göre, reddedilen kısım yönünden davacı aleyhine vekâlet ücreti takdir edilmemesinde bir isabetsizlik bulunmadığı,

fakat dava dilekçesinde 20.000,00 TL olarak talep edilip daha sonra dilekçeyle 5.000,00 TL olarak ıslah edilen manevi tazminat talebinin kısmen kabulüyle, 3.000,00 TL'lik kısmının kabulüne, kalan kısmının reddine karar verilmiş olmasına rağmen, reddedilen 2.000,00 TL üzerinden hakkındaki dava kısmen reddedilen davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi hatalı görüldüğü gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,

davanın davalı ...Kazan Pazarlama ve Taah. Ltd. Şti. yönünden açılan davanın reddine, davalılar Üniversal Kazan İmalat ve Tic. A.Ş. ve ... yönünden açılan davanın kısmen kabul kısmen reddine, davacının inhisari lisans sözleşmesi sebebiyle kullandığı üniversal marka hakkına bu davalıların tecavüzünün engellenmesine, markanın kullanıldığı broşür , katalog ve evraklara el konulmasına, davalı Universal Kazan İmalat ve Tic.

A.Ş.'nin ticaret unvanındaki ''Üniversal'' ibaresinin terkinine, 5.000,00 maddi ve 3.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar Üniversal Kazan İmalat ve Tic. A.Ş. ve ...'dan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili ile davalılar Universal Kazan İmalat ve Tic. A.Ş. ile ... vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir. İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına ve tarafların temyiz sebeplerine göre, usul ve yasaya uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerekmiştir.