Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/5214 K.2023/4224

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. Gümüşhane Çimento A.Ş'nin 18.08.2006 tarihinde.

2002, 2003 ve 2004 faaliyet yıllarına ilişkin Olağan Genel Kurul toplantısında yapılan görüşmeler ve şirket denetim kurulunun geçmiş yılları kapsayan faaliyetleri ile ilgili yapılan incelemelerin gündem maddesi gereği görüşüldüğünü, 20.07.2006 tarihli denetim kurulu raporları içeriği Genel Kurul'un bilgisine sunulup, şirket genel kurulunun 5 no.lu kararı ile şirketi zarara uğratan davalılar hakkında "mali sorumluluk" davası açılmasına, bu konuda şirket denetim kuruluna yetki verilmesine karar verildiğini, şirketin 2003 yılında 03.07.2003 tarihli 6 nolu yönetim kurulu kararı ile 74.700,00 TL bedel ile 7.470 adet Rumeli Çimento ...

A.Ş. hisseleri, aynı tarihli 7 no.lu yönetim kurulu kararıyla 375,00 TL bedelli 750.000 adet Gaziantep Çimento ... A.Ş. hissesi, 8 no.lu kararla 1.800,00 TL bedelle 18 adet Standart Çimento ..

A.Ş hissesi, 9 nolu kararla 21.000,00 TL bedelle 21.000.0000 adet Ergani Çimento A.Ş hissesinin diğer grup firması olan Kalite Yapı'dan satın alarak 97.875,00 TL zarara uğratıldığını, Gümüşhane Çimento'yu ticari teamüllere uygun olarak basiretli bir tacir gibi yönetmesi gereken yöneticilerin, ticari faaliyetlerinin finansmanı için de mevcut borç yükünü azaltacak, kaynaklar sağlayacakları yerde;

bir grup bankasından aldıkları kredinin bile faizini ödeyemezken, mali durumunun bozuk olduğunu ve hiç temettü geliri sağlayamayacakları bildikleri, halen ...'nun (TMSF) yönetim ve denetiminde bulunan Gümüşhane Çimento'nun da dahil olduğu Uzan Grubu'na bağlı kuruluşların iştirak hisselerini satın alma yoluyla firmayı zarara soktuklarını, bu işlemlerin zamanlaması dikkate alındığında, TMSF'den mal kaçırmaya yönelik muvazaalı işlemler olduğunun anlaşılacağını, denetim kurulu üyelerinin 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6762 sayılı Kanun) 353/3, 354 ve 359. maddelerinin kendilerine yüklediği uyarı ve konrol görevini yapmadıklarını,

bu zararın tahsili için İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2006/888 E. sayılı dosyasında dava açıldığını ve bu davanın davalılarından olan şirketin denetim kurulu üyesi ...'ın dava tarihinden önce vefat ettiğinin öğrenildiğini, bu nedenle yasal mirasçıları olan ...,...ve ... 'a karşı bu davanın açıldığını ileri sürerek 97.875,00 TL zararın faizi ile birlikte davalılardan -tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla- tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Tereke tasfiye memuru vekili cevap dilekçesi sunmamış beyan dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemelerinin dosyasının tefrik edildiği İstanbul 25. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/27 E., 2014/99K. sayılı kesinleşmiş kararının Yargıtay 11. Hukuk Dairesince de onanan gerekçesine göre; şirketin denetim kurulu üyesi olan muris ... ın yüklendiği denetçilik görevi nedeniyle.

(6762 sayılı Kanun) hükümleri çerçevesinde yönetim kurulunca yapılan işlemleri denetlemekle yükümlü olup, bu görevin yerine getirilmemesi halinde sorumlu olduğu açıksa da, dava konusu zararın hisse alımından kaynaklandığı, kanuna ve esas sözleşmeye aykırılık teşkil etmeyen bu hisse alımlarının yönetim kurulu kararına istinaden gerçekleştirildiği, denetim kurulu üyelerinin yönetim kurulu kararlarına müdahale gibi bir yetki ve görevlerinin olmadığı,

başka bir deyişle denetçilerin görevlerini gereği gibi yerine getirmemelerinden kaynaklanan bir zararın mevcut bulunmadığı gerekçesiyle, İstanbul 13. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2010/9 tereke esasında görülmekte olan muris ...'ın terekesine yöneltilen davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; denetçilerin vazifelerinin 6762 sayılı Kanun'un 353 üncü ve 354 üncü maddesi ile düzenlendiğini, denetçilerin kanun veya esas sözleşmenin kendilerine yüklediği görevleri hiç veya gereği gibi yerine getirmemelerinden doğan zararlardan müteselsilen sorumlu olduklarını, akdin niteliği itibarı ile vekâlet akti olduğunu, borcun sadece kurulmuş bir sözleşmenin ifası sırasında değil aynı zamanda sözleşmenini kurulmasından önce, kurulmasında ve kurulmasından sonra da hükümlerini yürüttüğünü, denetçilerin sorumluluğunun yönetim kurulu üyelerinde olduğu gibi kusur sorumluluğu olduğunu,

denetim kurulu üyelerinin kusurlu davranmadıklarına dair görüş ve kanaatlerinin somut bir temeli olmadığını ve zarardan sorumlu olduklarını, davalıların kanuna aykırı eylem ve işlemleri değerlendirilirken yalnızca 6762 sayılı Kanun'un değil yasal mevzuatın tamamının nazara alınması gerektiğini, davalıların 336 ncı maddesi gereğince usulsüz işlemlerden müteselsilen mesul olduklarını, davalı yanın kusursuz olduğunu ispat edemediğini, ispat külfetinin davalıda olduğunu, vekâlet ücretinin maktu olup nispi vekâlet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dosyasında denetim kurulu üyesi ...'ın sorumluluğuna gidilmiş ise de, Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşen İstanbul 25. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24.03.2014 tarih, 2011/27 E. ve 2014/99 K. sayılı kararında, Gümüşhane Çimento San. ve Tic.

A.Ş.'nin zararının, bazı grup firmalarına ait hisselerin satın alınmasına ilişkin yönetim kurulu kararı ile meydana geldiği ve denetim kurulu üyelerinin yönetim kurulu kararlarına müdahale gibi bir yetki ve görevlerinin bulunmadığı ve denetçilerin görevlerini gereği gibi yerine getirmemelerinden kaynaklanan bir zararın mevcut bulunmadığı kabul edildiğine ve denetim kurulu üyesi ...'ın şirket zararına sebep olduğu da ispatlanamadığına göre Mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, buna karşın dava, Gümüşhane Çimento San. ve Tic.

A.Ş.'nin eski denetim kurulu üyesi olan davalının (terekesinin) sorumluluğuna ilişkin olup, mahkemece davanın reddine karar verildiği, mahkemece, davada kendisini vekil ile temsil ettiren davalı (terekesi) yararına maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği, bu nedenle mahkemece davalı taraf yararına maktu yerine nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; denetçi olan davalıların görevde bulundukları süre içinde (denetleme görevlerini yerine getirmeyerek veya ihmal ederek) şirketin zararına sebebiyet vermiş olmalarından dolayı sorumlu olduklarını, denetim kurulu üyelerinin kusurlu davranmadıklarına dair görüş ve kanaatlerinin somut bir temeli bulunmadığını, denetim kurulu üyelerinin zarardan sorumlu olduklarını, davalının yanın kusursuz olduğunu ispat edemediğini, davalıların, kanunun ve ana sözleşmenin kendilerine yüklediği görevleri yerine getirdiğini, kanunlara ve ana sözleşmeye aykırı davranışlar sebebiyle şirketi zarara uğratmadığını ispat etmek durumunda olduklarını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, anonim şirket denetçisinin sorumluluğuna dayalı tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 353 üncü 354 üncü 359 uncu maddeleri

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacıdan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,