Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/5294 K.2023/193

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali, tasarım hükümsüzlüğü ve sicilden terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde;davalının başvuru tasarımlarına itiraz ettiklerini, itirazın Türk Patent tarafından reddedildiğini müvekkilinin ambalaj tasarımlarıyla davalı tasarımlarının benzer olduğunu, müvekkili şirketin 2000, 2002 ve 2005 yıllarına ait LORD ve LAMİ markalı ürünlerinde kullanılan ambalajlarına ait çok sayıda tasarım tescili bulunduğunu, bu marka ve ambalajların tanınmış olduğunu, http://www.balingida.com.tr/tr adresinde ayrıntılı bilgi bulunduğunu, bu ürünlere yüklü yatırımlar yapıldığını, dava konusu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik vasfı bulunmadığını, davalının kötü niyetli olduğunu ileri sürerek dava konusu 2017/T-858 YİDK kararının iptalini ve 2017/00525/1,2,3,4 ve 5 sıra nolu tasarımların hükümsüzlüğü ve sicilden terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin 1960’tan beri faaliyette olduğunu, maddi manevi yatırım yaptığı tasarımlarını tescil ettirdiğini, davacının tescilsiz tasarım korumasına tabi olduğunu, tescilli ve tescilsiz tasarımlar arasında koruma konusunda farklılık bulunduğunu, davacının 2012 yılında bu marka kullanımına başladığından 3 yıllık sürenin dolduğunu ve hukuki koruma kapsamında kalmayacağını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı Türk Patent ve Marka Kurumu vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve kanuna uygun bulunduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tasarımlar arasında bir takım farklılıklar olduğu ve tasarımların birbirlerinin aynısı olmadığı, bu nedenle davacıya ait tasarımın yenilik koşulunu sağladığı, bir diğer koruma koşulu olan ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde ise seçenek özgürlüğü ve bilgilenmiş kullanıcı gibi kriterler de sürece dahil olduğu, seçenek özgürlüğü ilgili alanda oldukça geniş olmakla birlikte, bu tür ürünlerde özgürlük, ürünün küçük olması nedeniyle markayı oluşturan kelime ve logonun konumu ve büyüklüğü ve üst yüzeyde olması zorunluluğundan kaynaklanan kısıtlar ile de belirlenebildiği,

bu bağlamda değerlendirme yapıldığında, tasarımların bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattıkları genel izlenimler arasında belirgin bir farklılığın bulunmadığı, davacının ürünlerinde belirgin olarak dikkat çeken, iki paralel sarı çizginin iki rengi de ayıran bir görünümü olması ve beyaz zemin üzerinde marka ibaresinin bulunması olduğu,

tasarım tescilinde kullanılan kelimeler koruma kapsamı dışında olmasına karşın, bütün üzerinde yarattığı etki ve konum ve şekli dikkate alınması gerektiği, bu açıdan marka olarak kullanılan kelimelerin benzer olup olmamasının bir etkisi yoksa da yazı karakterinin benzerliği, ürünün genel şekli ve küçük bir ürün üzerindeki küçük ayrıntıların tasarımın bütünü üzerindeki etkisi dikkate alındığında, dava konusu 1, 2, 3, 4 sıra numaralı tasarımların, davacı ürünleri ile aynı olmadığı, yenilik koşulunu sağladığı; ancak ayırt edici nitelik taşımadığı,

davacının ürünlerinde belirgin olarak dikkat çeken, sadece siyah zemin ve iki çizgi ile sargı uçlarındaki desenler olduğu, bu özelliklerin aynen kullanıldığı dava konusu 5 sıra numaralı tasarımın da davacı ürünleri ile aynı olmadığı, yenilik koşulunu sağladığı; ancak ayırt edici nitelik taşımadığı gerekçesi ile davanın kabulüne, YİDK kararının iptaline, dava konusu 2017/00525/1,2,3,4 ve 5 sıra nolu tasarımların hükümsüzlüğüne, sicilden terkin edilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın iddia ettiği gibi müvekkili şirketin, davacı şirketin tescilsiz markasına ait ürün tasarımlarına benzer ürünler üretip satışa koyması gibi bir durum söz konusu olmadığını, davacının tecavüz olduğunu iddia ettiği endüstriyel tasarımın, müvekkili şirket tarafından LOLO markalı ürünlerde kullanılmak üzere 5 adet ambalaj deseninin 2017/00525/1,2,3,4,5 numarasıyla tescil belgesi alınarak kullanıldığını, YİDK'nın kararından da anlaşılacağı üzere dava konusu olan tasarımların, tescil edilebilirlik şartları olan yenilik ve ayırt edicilik vasfına sahip olduğunu,

tasarımların renk seçimlerinde benzerlikler göstermesi ise ürünlerin piyasa koşullarına uyumlu olarak tasarlanmasından kaynaklandığını, belirgin düzeyde farklılıklar bulunduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 6 ncı maddesinde açık bir biçimde bir tasarımın tescil edilebilmesi için yenilik vasfının bulunması gerektiğinin hüküm altına alındığını, dava konusu edilen tasarımların mevzuatta belirlenen şartları taşıdığını, verilen kararın hukuka aykırı bulunduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı, davalının başvurusuna konu tasarımların ayırt edici nitelik taşımadığının dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ile belirlendiği, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli bulunduğu gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, YİDK kararının iptali ile 2017/00525/1, 2, 3, 4 ve 5 sıra nolu tasarımların hükümsüzlüğü koşularının bulunup bulunmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 55 inci vd. maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Dava, YİDK kararının iptali ile 2017/00525/1, 2, 3, 4 ve 5 sıra nolu tasarımların hükümsüzlüğü ve sicilden terkini istemine ilişkindir.

2.Mahkemece davalıya ait tasarımların yeni ancak davacı tarafından daha önce piyasaya sunulan ambalaj şekilleri itibarıyla ayırt ediciliğinin bulunmadığı gerekçesiyle hükümsüzlüğüne karar verilmiş ise de davacıya ait ambalaj şekillerinin, davalının tasarımından önce kullanıldığının davacı tarafından ispat edilmesi gerekmektedir.

3.Davacı bu hususa ilişkin bir takım ürün görselleri ve internet görsellerine dayanmış olup tek başına bu görseller ve faturalar ambalaj tasarımı şeklini daha önce davacının kullandığını göstermediği gibi yenilik kırıcı olarak kabul edilmesi de mümkün değildir. Şu halde davacı tarafın sunduğu internet görsellerinin daha önceki tarihte umuma arz edildiğinin teknik bulgularla ve şüpheye yer bırakmayacak şekilde tespitinin yapılması gerekirken eksik inceleme ve araştırmaya dayalı karar verilmesi doğru görülmemiş ve hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davalılar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harçlarının istekleri halinde temyiz eden davalılara iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,