Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/5450 K.2023/398

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, tarafların makine alımı konusunda sözleşme imzaladıklarını, 29.03.2016 tarihli ek sözleşme yapıldığını, bu sözleşmenin 3-b maddesinde makinenin müvekkiline 2016 yılı Haziran sonunda tesliminin taahhüt edildiğini, yine 3-d bendi uyarınca karşı tarafa 60.000,00 USD kapora ödendiğini, sözleşme uyarınca makinanın haziran sonunda teslimi gerekirken şifahi taleplerine rağmen bu tarihte teslimat gerçekleşmediğini, 25.07.2016 tarihinde vadeden 25 gün sonra teslim için kendileriyle irtibat kurulmuşsa da teslimin süresinde yapılmaması nedeniyle geç teslimi kabul etmediklerini belirterek kapora amacıyla ödenen 60.000,00 USD’nin ödeme tarihi 29.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; yurt dışından sipariş edilen satımı kararlaştırılan ekipmanın Türkiye Gümrüğüne girdiğinde davacı tarafından 767.000,00 USD tutarındaki bedelin müvekkile ödenmesini ve kendilerinin de 2016 Haziran sonuna kadar teslim etmeyi kararlaştırdıklarını, 16.06.2016 günü malın limana, 23.06.2016 tarihinde ise antrepoya girdiğini, davacıya ifa hazırlık eylemlerini yapmasının hatırlatıldığını; ancak ülkede yaşanan sorunlar nedeniyle bir süre bekletmelerini talep ettiklerini, bunun üzerine kendilerinin beklediğini, 25.07.2016 günü ifa yerini bildirmelerini istemelerine rağmen davacının cevabi ihtarnameyle ifa yeri ve zamanı bildirilmediğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı tarafından satıma konu malın yurt dışından kararlaştırılan vadeden önce yurda getirildiği, davacıya teslimine engel bir durumun olmadığı, davalının buna dair kusurunun bulunmadığı, özellikle sözleşmenin 4.1 maddesi gereğince davalının malı belirlenen tarihte teslim etmemekte haklı olduğu; zira davacının ödemesi gereken bakiye bedeli tamamlamayarak temerrüde düştüğü, 8 inci madde uyarınca davalının kendisine ödenen parayı tutma hakkının bulunduğu, ödeme olmaması halinde malın teslim edilmeyeceğinin ve kapora iadesinin istenemeyeceğinin kararlaştırıldığı, bu hükmün tacir olan her iki tarafı da bağladığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bakiye mal bedelinin müvekkili tarafından malın tesliminden önce ödenmesi kararlaştırıldığı halde Mahkemece bakiye ödemenin sevkiyattan önce ödenmesi gerektiğine dair tespitinin hatalı olduğunu, davalı tarafça malın limana ve antrepoya geldiği hususunun müvekkili şirkete bildirildiği iddiasının gerçek dışı olduğunu, müvekkiline hiçbir bildirim yapılmadığını, bu nedenle müvekkili şirketin mütemerrit olmadığını, teslim tarihi gelmesine rağmen malın akıbeti hakkında hiçbir bilgi sahibi olmayan ve kendisine hiçbir talepte bulunulmayan,

mütemerrit olmayan müvekkilinin sözleşmeye aykırı davrandığından bahsedilemeyeceğini, davalının 25.07.2016 tarihli ihtarname ile sadece makinenin getirildiğini ve hangi adrese teslim edilmesi gerektiğini, yerinin hazır olup olmadığını sorduğunu, davalının ne savunmalarında ne de ihtarnamede teslime engel olarak göstermediği bir konunun Mahkemece teslime engel olarak sayılmasının yerinde olmadığını, sözleşmede teslim tarihinin net olarak kararlaştırıldığını, davalı şirketin ihtarnameyi çektiği 25.07.2016 tarihinde mütemerrit olduğunu,

müvekkilinin sözleşmenin feshinde haksız olduğu varsayılsa bile sözleşmenin başında kapora adı altında verilen bedelin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 177 nci maddesi uyarınca sözleşmenin yapıldığına delil olmak üzere verilen bir bedel olduğunu, bu nedenle sözleşme haksız olarak feshedilse dahi kanun gereği bu bedelin iadesinin gerektiğini, kaporanın sözleşmede cezai şart olarak kararlaştırıldığına dair bir hüküm bulunmadığını ayrıca ürünün aynı fiyata başka bir firmaya satıldığının anlaşıldığını, davalının hiçbir zararının bulunmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bakiye sözleşme bedeli ödenmeden teslim yapılamayacağının açık bir şekilde kararlaştırıldığı, bunu yapmadan karşı tarafın teslime zorlanamayacağı, ancak davacının ödeme yapabilmesi için malların gümrüğe girdiğinden haberi olması gerektiği, malların gümrüğe girdiğinden, teslim günü olan 30.06.2016 tarihinden önce davacının haberdar edildiğine ilişkin bir delil bulunmadığı, davalı satıcının 30.06.2016 tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü gerektiği, davalı, teslim yeri ve zamanının gösterilmesi,

gerekli hazırlıkların yapılması için davacıya 25.07.2016 tarihinden sonra ihtarname çekmiş olup temerrüde düştükten sonra gönderilen bu ihtarnamenin davalıyı temerrütten kurtarmayacağı gibi davacı da 12.08.2016 tarihli ihtarnamesi ile kapora olarak ödediği bedelin iadesini istediğine göre davacının sözleşmeden döndüğünü kabul etmek gerektiği, bu nedenle davacının sözleşmenin başında davalıya ödediği 60.000,00 USD’nin davacıya iadesi gerektiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalının teslim süresinde malı hazır ettiğini, davacının ödemeyi yapmadığını ve malı teslim almadığını, malın gümrüğe geldiğinin davacıya telefonla bildirildiğini, davacının malın gümrüğe geldiğinden haberdar olduğunun dosyadaki delillerden anlaşıldığını, bildirimin şekle bağlı olmadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sözleşme hükümleri ve tarafların eylemleri ile ek sözleşme karşısında alacaklının temerrüdü ya da borçlunun temerrüdünün oluşup oluşmadığı, davacının sözleşmenin feshinde haklı ve geçerli sebebinin olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Kanun’un 177 nci maddesi ve 212 nci maddesi

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,