Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/5529 K.2023/245

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı hakkında dava dışı ... tarafından bono nedeniyle icra takibi yapıldığını, takibe konu senedin bedelini nakten ödediğini ve alacaklı tarafından ibraname verildiğini; ancak davalının borç ödendikten sonra... ı tehdit ederek ve korkutarak senedi kendi adına temlik ettirdiğini ve takibe devam edildiğini, davacı adına kayıtlı olan taşınmazlara haciz konulup satışının talep edildiğini, dosyanın satış aşamasında olduğunu ileri sürerek davalıya borcunun olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının borcu sebebiyle dava dışı ...’a senet verdiğini, süresinde ödeme yapılmaması üzerine davacı hakkında icra takibi başlattığını, ...'ın davacıdan alacağını alamadığı için borçlu olduğu davalıya ödemesini yapamadığını, müvekkilinin ...’tan alacağı üzerine ...'ın, ...’deki alacağını (icra dosyasındaki alacağını) temlik etmeyi önerdiğini, müvekkilinin de kabul etmesi üzerine 14.11.2014 tarihinde Elazığ 3. İcra Müdürlüğünde yetkili müdür yardımcısı ve şahitlerin huzurunda temlikname düzenlendiği ve taraflarca imzalandığını,

daha sonraki aşamalarda borçlu-davacı ...'in temlik veren ... ile işbirliği yaptığını ve hukuken geçerliliği bulunmayan ve her aşamada düzenlenebilecek bir ibraname aldığını, sonradan düzenlendiği kesin olan ve ödemeye dayanmayan işbu ibranamenin hukuki hiçbir geçerliliğinin olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu alacağın 29.08.2018 tarihinde dava dışı alacaklıdan temlik alan davalı tarafından ...'a temlik edildiği, davacı vekiline, davaya ... yönünden tazminat davası olarak mı yoksa temlik alan ...'a karşı menfi tespit davası olarak mı devam edeceğine ilişkin beyanda bulunmak üzere süre verildiği, davacı vekilinin 20.03.2019 tarihli beyan dilekçesinde ve 28.03.2019 tarihli duruşmada, davanın ... yönünden menfi tespit davası olarak devam edilmesinin talep edildiği,

her ne kadar davacı taraf Elazığ 3. İcra Müdürlüğünün 2014/4554 E. sayılı dosyasında davalı ...'e karşı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş ise de Elazığ 3. İcra Müdürlüğünün 2014/4554 E. sayılı dosyasında, dava konusu alacağın 29.08.2018 tarihinde ... tarafından ...'a temlik edildiği, ...'in takip dosyası ile bir alakasının kalmadığı, davacının, davaya ... yönünden menfi tespit davası olarak devam etmesinde hukuki yararının bulunmadığı,

daha önce geçerli mazeret bildiren davalı ...'in yemin etmesinin dosyaya katkı sağlamayacağı gerekçesiyle bu yöndeki ara karardan dönülerek davanın reddine, şartları oluşmadığından kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; ... adındaki kişiye hayvan alış verişi nedeni ile borçlu olduğunu, bu borcundan dolayı kendisine 91.950,00 TL'lik bono verdiğini, hakkında Elazığ 2. İcra Müdürlüğünün 2014/4554 E. sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davacı müvekkilinin alacaklıya olan borcunu haricen ödediği ve alacaklının kendisinden 10.11.2014 tarihli alacağın ödendiğine ve hiçbir alacağının kalmadığına ilişkin ibra ve ödeme belgesi aldığını, bu belgenin müvekkiline verilmesinden sonra adı geçen bono alacaklısı ...'ın davalı ... tarafından tehdit edilerek Elazığ 3. İcra Dairesine zorla götürüldüğünü,

kendisinden alacağını temlik ettiğine ilişkin belge aldığını, bu konuda ...tarafından yapılan şikayet üzerine savcılıkça soruşturma başlatıldığını, kamu davası açılarak ...'e bu eylemi nedeniyle ceza verildiğini, ...'ın okuma yazmasının olmadığı ve tehdit edildiğinin mahkeme kararıyla kesin olduğunu, hukuka aykırı yapılan bu temlik nedeni ile borcunu asıl borçluya ödediğinden ikinci bir takiple tekrar karşılaşan müvekkilinin davalı ...'e karşı menfi tespit davası açtığını, müvekkilinin ...'a borçlu olduğu ve borcunu ödediğini, bu temlik nedeni ile borçlu müvekkilinin taşınmazlarına el konulduğunu, bir kısmının satıldığını,

bir kısmı için İzmir İcra Dairesine talimat yazılarak satışına karar verildiğini, temlik zinciri oluşturularak müvekkilinin zarara uğratıldığını belirterek Mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı takip borçlusunun, icra dosyasında alacağı temlik alan davalı hakkında açmış olduğu menfi tespit davasında, yargılama sırasında davalı takip alacaklısının alacağını dava dışı ...'a temlik ettiği, Mahkemece davacıya davaya ... yönünden tazminat davası olarak mı, yoksa temlik alan ...'a menfi tespit davası olarak mı devam edeceğine ilişkin beyanda bulunmak üzere süre verildiği, davacı vekilince davanın ... yönünden menfi tespit davası olarak devam edilmesini talep edildiği,

bu davalının takip alacağını üçüncü bir şahıs ...'a temlik etmesi nedeniyle davacının temlik eden davalı ... hakkındaki davasını menfi tespit davası olarak devam ettirmesinde hukuki yararının kalmadığı, hukuki yararın 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 114 üncü maddesine göre yargılamanın her aşamasında dikkate alınması gereken dava şartı olduğu,

Mahkemece gerekçede dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesine rağmen hükümde dava şartı yokluğundan red kararı verildiğinin yazılmaması ve dava şartı yokluğu durumunda Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 7 inci maddesinin ikinci bendi gereğince vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığı, davalının bu yöne ilişkin istinaf isteminin yerinde olduğu, belirtilen bu yanlışlığın ise yeniden yargılamayı gerektirmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, hukuki yarar dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının davalıya karşı açtığı menfi tespit davasının devamında hukuki yararının bulunup bulunmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 72 inci maddesi

C. Gerekçe

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,