Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/5551 K.2022/7430

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 20.01.2021 tarih ve 2018/277 E. - 2021/50 K. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, taraflar arasında 25.09.2003 tarihli Barter Sözleşmesi yapıldığını, 03.09.2008 tarihinde imzalanan mutabakat metninde davalının 761.617.- USD borcu olduğunun belirlendiğini, mutabakat tarihinden itibaren 12 ay geçmesine rağmen borçlu davalının, Barter Sözleşmesi gereği sistem içerisinde mal ve hizmet satarak borcunu ödemediğini, barter borcu ve üyelik bedelinin ödenmesi için keşide edilen ihtarnamenin sonuçsuz kaldığını, alacağın tahsili için girişilen icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini iddia ederek, itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmolunmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili şirketin adresinin bulunduğu Kadıköy mahkemelerinin yetkili olduğunu, sözleşme gereği barter ortak havuzuna mal arz eden ve mal almayı talep eden şirketleri belli bir komisyon karşılığı bir araya getirmeyi görev edinen davacı şirketin sadece komisyon alacağı talep edebileceğini, davacının aktif husumet ehliyeti olmadığını, 03.09.2008 tarihli mutabakat gereğince müvekkili şirketin alacaklı olup, borçlu olmadığını, müvekkili şirketin, barter ortak pazarından bir alışveriş yapmadığı gibi satın alma yolu ile de borçlanmadığını, bu nedenle 12 aylık sürecin müvekkili şirket için uygulanamayacağını,

müvekkili şirketin barter üyeliğinden doğan alacağının ödenmediğini, davacının müvekkili şirketten üyelik aidatı almasına rağmen müvekkili şirketin barter sistemi içerisinde ürün alma veya mallarını satışa arz etmesinin engellendiğini, internet sitesi dahi kullandırılmadığını, davacı şirketin hiçbir yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davacı şirketin haksız işlemleri nedeniyle müvekkili şirketin mağdur olduğunu savunarak, davanın reddi ile lehlerine tazminata karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davalının 03.09.2008 tarihli hesap mutabakatının geçersizliğine yönelik bir itirazı olmadığı, 03.09.2008 tarihli hesap mutabakatı kayıtsız şartsız borç ikrarı içerdiği, davalı, davacının kendisine ait malları listeye almadığı ve diğer üyeleri kendisine ait mallan almaması yönünde telkinde bulunduğu iddiasıyla ödemezlik definde bulunsa da davalının iddialarını ispatlayacak somut bir delil sunmadığı, 03.09.2008 tarihinden sonra gerçekleşen ödemeye ilişkin bir belgenin sunulmadığı,

davalının barter sistemini işleten davacıya barter borcunun 761.617 Dolar karşılığı 1.134.674,00 TL olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile davalının Şişli İcra Müdürlüğü'nün 2009/31286 Esas sayılı dosyasında takibe itirazının kısmen iptali ile takibin 1.134.674,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, takipten itibaren asıl alacağa yıllık %19'u geçmemek üzere değişen oranlarda avans faizi yürütülmesine, alacak likit olduğundan asıl alacağın %40'ı oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava, Barter Sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece verilen ilk karar Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesi’nin 07/12/2017 tarih 2016/10934 Esas, 2017/7821 Karar sayılı ilamı ile “...Mahkemece yapılacak iş, konusunda uzman kişilerden oluşacak yeni bir bilirkişi kurulu atanarak taraflar arasındaki Barter Sözleşmesi içeriği, tarafların ticari kayıtları ve özellikle davalı tarafından imzasına itiraz edilmeyen 03.09.2008 tarihli mutabakat protokolü incelettirilerek, takip tarihi itibariyle davacının davalıdan herhangi bir alacağı olup olmadığı ve varsa miktarını saptattırmak...” gerekçesi ile bozulmuştur.

Mahkemece, bozmaya uyularak karar verilmiş ise de bozma gereğinin yerine getirilmediği, alınan bilirkişi raporunun da karar vermeye yeterli olmadığı anlaşılmaktadır. Taraflar arasında yapılmış olan 03.09.2008 tarihli Mutabakat Protokolünün 1. maddesi “Barter Hesabı: 03.09.2008 tairihi itibarı ile.

Barter üyesinin, Barter şirketi nezdinde 5.438 YTL (beşbin dörtyüz otuz sekiz ytl) Barter alacağı ve 761.617 (yediyüz altmış bir bin altı yüz on yedi Barter Doları) borç bakiyesi bulunmaktadır” şeklinde düzenlenmiş olup bu hükme göre davacı alacağı 761.617 Barter Doları olarak kararlaştırılmıştır.

Yine taraflar arasında aktedilen 25.09.2003 tarihli Barter Sözleşmesinin L/1. maddesinde ise “Türk Barter Üyeye, Barter Ortak pazarından satın aldığı ve karşılığında borçlandığı her ürünün bedelini, satın aldığı tarihten itibaren Barter Sistemi ile ödemesi için 12 (on iki) ay vade tanır.

Üye, satın aldığı bir ürünün bedelini oniki aylık vadede ürününü Barter Ortak Pazarına satarak ödeyemez ise herhangi bir ihtara gerek olmadan borcunu, onikinci ayın sonunda 10 (on)gün içinde defaten nakit olarak Türk Barter’e komisyonu ile birlikte öder. 12 ay dolduktan sonra Amerikan Doları olarak nakit ödenmesi gereken borca, her ay için %1 oranında gecikme cezası uygulanır” hükmünü haizdir.

Bu durumda yukarıda anılan sözleşme hükümleri uyarınca, alacağın talep edilebilme hakkının doğduğu 12 ay sonrasındaki tarih itibariyle 1 Barter Dolarının Barter Sistemindeki değerinin belirlenip bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yukarıda yazılı gerekçe ile davacı talebinin Amerikan Doları karşılığı Türk Lirası üzerinden kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir. 2- Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.