Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/5731 K.2023/2464

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili, tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 25.04.2023 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılmış olup, hazır bulunan davacı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalının Or-Do Ltd. Şti.'nde ortak olduklarını, davalının hisselerini yeğenine devrettiğini, müvekkilini ve şirketi borçlandırarak bono ve çekler aldığını, bunların bir kısmının icraya konulduğunu, icra takiplerine konu bono ve çeklerden dolayı borçsuzluğun tespiti amacı ile dava açmak zorunda kaldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalarak 7 adet toplam 483.864,00 TL bedelli bonolardan dolayı borçsuzluğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının ortak oldukları şirketi zora soktuğu ve borçlandırdığı, bu sebeple taraflar arasında borçların ödenmesini teminen sözleşme imzalandığını, davacının da müvekkili lehine şahsi çek verdiğini, çekleri ödemeyince de ek sözleşme ile bonoları verdiğini, müvekkilinin davacıdan 483.864,00 TL alacaklı olduğunun lehtarı olduğu bonolar ile sabit bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 09.03.2017 tarih, 2016/240 E. ve 2017/153 K. tarafların sözleşme ile bağlı oldukları ve sözleşmenin ifa aşamasına geçildiğinin taraflarca benimsendiği, davaya konu 7 adet bononun ise borcun ödenmesi amacıyla düzenlenip halen ödemelerinin yapılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 08.10.2019 tarih, 2018/800 E. ve 2019/6307 K. sayılı kararı ile söz konusu bonoların yapılacak ödemelerin teminatı olarak düzenlenip davalıya tevdi edildiklerinin kabulü gerekmekle teminat bonosunu elinde bulunduran davalının, bonoların teminat vasfının sona erdiğini ve tahsilinin gerektiğini ispatla yükümlü olduğu, önceki bozmanın gereğinin yerine getirilmediğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında akdedilen 14.04.2019 tarihli asıl ve ek sözleşme kapsamında davacının ortağı olduğu şirkete olan borcunun ne şekilde ödeneceğine ilişkin kısımları dikkate alındığında, dava konusu bonoların mevcut sözleşmeye dayalı olarak vade tarihsiz olarak düzenlenip davalıya verildiği, bu durumda bonoların yapılacak ödemelerin teminatı olarak düzenlendiği, davalının bonoların teminat vasfının sona erdiğini tahsilinin gerektiğini ispat etmesi gerektiği, bu sebeple şirketin ticari defterlerini incelendiğini, ticari defterlerin tasdiklerinde eksiklik bulunduğu,

yasal delil niteliğini haiz olmadığı, ticari defterlerde 7 adet bonoya istinaden ...'e ödeme yapıldığına dair bir kayda rastlanmadığı, davalının anılı bonolardaki riskin gerçekleştiğini ve bonoların tahsilinin gerektiğini ispat ettiği, bu durumda bono bedellerinin ödendiğini ispat külfeti davacı üzerinde olmasına rağmen davacının ödeme iddiasında bulunmadığı, davacının davalıya borçlu olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bonoların teminat amaçlı verildiğini, zaman içerisinde davalıya şirket tarafından ödeme yapıldığını ancak ödemelerin muhasebe kayıtlarına yansımadığını, bonoların teminat vasfı sona erdiyse ispat yükünün davalı tarafta olduğunu, borç dökümü ile ticari defterlerin uyuşmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının bonolar nedeniyle borçlu olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu'nun 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,