Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/5842 K.2023/633

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasındaki ticarete istinaden toplam 52.000,00 TL bedelli altı adet çekin davalı şirkete ait 12448 no.lu tahsilat makbuzu ile 06.01.2017 tarihinde toplam 47.500,00 TL bedelli 5 adet çekin davalı şirkete ait 32949 no.lu tahsilat makbuzu ile 02.08.2017 tarihinde toplam 100.000,00 TL bedelli 7 adet çekin davalı şirkete ait 37731 no.lu tahsilat makbuzu ile 12.11.2017 tarihinde davalı şirkete teslim edildiğini, söz konusu çeklerden keşide tarihleri gelenlerin müvekkili tarafından davalı şirkete ödendiğini, teslim edilmesi gereken 140.000,00 TL miktarında ürünün halihazırda teslim edilmediğini ileri sürerek dava konusu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı arasında 2016 yılından bu yana süre gelen ticari ilişki bulunduğunu, davacının davalıya vadesi gelmiş ve gelmemiş toplam 200.000,00 TL tutarında çek teslim ettiğini, davacı tarafından sipariş edilen 163.538,00 TL'lik ürünü davacıya teslim ettiklerini, 35.000,00 TL'lik iki adet çekin iptal edildiğini, geri kalan 1.462,00 TL'nin ise nakit olarak iki kez gönderildiği halde davacı tarafından iade edildiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla taraflar arasında süregelen ticari ilişki bulunduğunun sabit olduğu, davalı tarafça cevap dilekçesinde vadesi gelmiş ve gelmemiş 200.000,00 TL tutarında çekin davacı tarafından davalıya teslim edildiği belirtilmek suretiyle çeklerin henüz mal teslimi yapılmadan avans mahiyetinde verildiğinin kabul edildiği; ancak çeklerin karşılığında 163.538,00 TL'lik ürün teslim edildiğinin savunulduğu, davalının davacı tarafından verilen çeklerin avans çeki olduğunu kabul ettiği, davacının bu suretle çekin avans çeki olduğunu kanıtladığı, bu durumda mal teslimini kanıtlama görevinin ise davalı şirkette olduğu, davalı şirketin mal teslimini kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece davaya konu çeklerin avans çeki niteliğinde olduğu ve bu nedenle ispat külfetinin alacaklı olan davalıda olduğu yönünde değerlendirilme yapılmış ise de Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 28.11.2019 tarih, 2018/2473 E. ve 2019/5340 K. sayılı, 27.05.2005 tarih, 2004/9257 E. ve 2005/5989 K. sayılı kararlarında görüleceği üzere ispat külfetinin davacıda olduğunu, davacının çek bedeli kadar malı almadığını iddia ettiğini, davacının bu iddiasını yazılı delil ile ispat etmesi gerektiğini, davacının iddiasını ispat edemediğini bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmadığı, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu çeklerin avans olarak verilip verilmediğinin ispatı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Davalı şirketin ticari defterlerinde, önce çeklerin alındığı daha sonra mal teslimi yapıldığının ve dava konusu çeklerin sipariş avansları hesabında kayıtlı olduğunun anlaşılması karşısında çeklerin avans olarak verildiği anlaşılmıştır.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,