Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/6116 K.2022/8632

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 18.06.2020 tarih ve 2018/343 E. - 2020/178 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı şirket vekili tarafından duruşmalı, davalılar ..., ... ve ... vekilince duruşmasız olarak istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla,

dava konusu meblağ 40.415.-TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Kanun'un geçici 3/2. maddesi delaletiyle uygulanması gereken HUMK 3156 sayılı Kanunla değişik 438. maddesi gereğince duruşma isteğinin reddiyle incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili asıl davada, müvekkillerinin ...'nun mirasçıları olduklarını, davalıların yasaların zorunlu kıldığı izinleri almadan ...'nun seslendirdiği çeşitli müzik yapıtlarını müzik kasetlerine kaydetmek, yayınlamak, çoğaltmak ve piyasaya sürmek biçimindeki eylemleri ile müvekkillerinin maddi ve manevi haklarına tecavüzde bulunduklarını, davalılardan Plaksan Plak San.

A.Ş.'nin dolum tesisi olarak çalışan ve müzik kasetleri çoğaltan bir firma olduğunu, dava konusu müzik kasetlerini Kültür Bakanlığı'ndan izin almadan ve bandrolsüz olarak çoğalttığını, diğer davalıların da yayımlanmış olan müzik kasetlerinin kartonetlerinde belirtildiği üzere bu eylemlerin Türkiye organizasyonunu gerçekleştiren kişiler olduğunu, davalıların söz ve besteleri ...'ya ait olan ve tümü ... tarafından seslendirilen 36 adet müzik yapıtını "The Best Of ...

1, 2, 3" adı ile üç adet müzik kasetine kayıt ettiklerini, Kültür Bakanlığı'na kayıt ve tescil ettirilmeden bandrolsüz olarak çoğaltıldığını ve üç kasetin bir kutu içine konularak piyasaya sürüldüğünü ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 12.000,00 TL maddi ve 6.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 18.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, dava konusu müzik kasetlerinin üretilmesinin ve satılmasının yasaklanarak sataşmanın önlenmesini ve hükmün ilanını talep etmiş,

asıl davada bilirkişi raporu ile davacıların talep edebileceği toplam tazminatın 35.700,00 TL olarak hesaplanmasından sonra birleşen davada, aynı gerekçelerle davalı şirket dışındaki davalılardan bakiye 23.700,00 TL maddi tazminatın tahsilini talep etmiştir.

Asıl davada davalı ... San. A.Ş. vekili, dava konusu eylemlerle müvekkilinin ilgisi olmadığını, dava konusu The Best Of ... isimli albümün yapımına iştirak etmediğini, müvekkilinin pasif husumet ehliyeti olmadığını, dava konusu eserler üzerinde Avrupa’da bir firmanın hak sahibi olduğunu öğrendiklerinden davacıların aktif dava ehliyeti bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Asıl ve birleşen davada davalılar ..., ... ve ... vekili, dava konusu albümlerin Avrupa'da basımı ve dağıtımı yapılan kasetler olduğunu, Türkiye’de basılıp dağıtılmadığını, bu albümlerin Türkiye'de basıldığına ve satıldığına dair davacılarca dosyaya delil sunulmadığını, dava konusu albümlerin Avrupa’da piyasaya sunulması işlemlerinin Akbaş Müzik GMBH tarafından yapıldığını, anılan firmanın müvekkillerin sahibi olduğu Akbaş Müzik ile bağlantısı olmadığını, dava konusu albüm kartonetlerinde yazılı bulunan “Türkiye Organizasyonu ..., ... ve ..., ...” tanımlamasının gerçek dışı olduğunu, adlarının kendilerinden habersiz yazıldığını savunarak, asıl ve birleşen davanın reddini istemiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak, FSEK 48/son ve 50. maddeleri uyarınca henüz vücuda getirilmemiş veya tamamlanacak olan eserlerin mali haklarına yönelik tasarruf muamelelerinin batıl olduğu, bu anlaşmalar ile bir eserin meydana getirilmesi değil, meydana getirilmiş veya getirilecek olan bir fikir ve sanat eseri üzerindeki mali hakların devri borcu altına girildiği, dolayısıyla kanunun yasaklamış olmasından bahisle mali haklarının devrinin henüz vücuda getirilmemiş eserlere yönelik olamayacağının sabit olduğu, taraf iradeleri dikkate alındığında;

... - ... ile ... arasında yapılmış sözleşmeyi geçersiz saymak yerine anılan sözleşmeyi mali hakların devrine yönelik taahhüt işlemi olarak kabul etmek, buna yönelik tahvil etmek gerektiği, 16.05.1980 tarihli sözleşmeye göre: "......'nun kendi sesinden, telif hakları dahil, her türlü yapım masrafları kendilerine ait olmak üzere, 56-60 dakikalık ses taşıyıcısını mukavele süresi içinde her yıl bir adet, 4 yıllık anlaşma süresi içinde 4 adet tamamlanmış bant olarak ... - Türkola'ya teslim etmesi..." sözleşmenin konusunu oluşturduğu ve sözleşmeye göre sözleşmenin 4 yıllık süre ile yapıldığı,

dolayısıyla mali hakların devrinin süreye bağlanmış olduğu dikkate alındığında 01.05.1984 tarihinde sürenin bitmesine bağlı olarak mali hakların doğrudan eser sahibi olan ... ve akabinde mirasçılarına dönmüş bulunduğu, sürenin bitimi ile artık mali hak sahibi bulunmayan... 'ın 29.11.1989 tarihli sözleşme ile ilgili şirkete yaptığı devrin geçersiz olduğu,

asıl dosya davalısı Plaksan San A.Ş. ve asıl dosya ve birleşen dosya davalıları ..., ... ve ...'ın söz konusu eserleri, eser sahibine ve icracı sanatçısına mali hak bedeli ödemeksizin izinsiz olarak kullandıklarının sabit olduğu ve FSEK 68.maddesine göre izin alınmamış eser sahibinin sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya emsal veya rayiç bedel itibariyle uğradığı zararın en çok üç kat fazlasını isteyebileceği gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne, 12.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihi olan 28.06.1999 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle davalılar Plaksan Plak San.

A.Ş., ..., ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, takdiren davacı ... için 1.000,00 TL, ... için 1.000,00 TL, ... için 1.000,00 TL olmak üzere toplam 3.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihi olan 28.06.1999 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle davalılar Plaksan Plak San.

A.Ş., ..., ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, birleşen davanın kabulüne, 23.700,00 TL maddi tazminatın dava tarihi olan 30.07.2003 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle davalılar ..., ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

Karar, davalı ... San. A.Ş. vekili ve davalılar ..., ..., ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Asıl ve birleşen dava, miras haklarına dayalı olarak 5846 sayılı Kanun uyarınca müzik eserinden doğan çoğaltma ve yayma haklarının ihlali sebebiyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

Dairemizin 24.03.2016 tarih ve 2015/6857 esas ve 2016/3367 karar sayılı bozma ilamında dosyaya sunulan deliller itibariyle tecavüze konu kaset nüshalarının davalılar tarafından izinsiz çoğaltılıp, piyasaya yayıldığı hususunun davacılar tarafından ispat edilmesi gerektiği ifade edilmiş olup, mahkemece bozma ilamına uyulmuşsa da, kasetler üzerinde yazan "Avrupa Dağıtım Akbaş Müzik Gmbh" şirketinin davalılarla bir ilgisinin olduğu ispat edilemediği gibi, kasetler üzerinde yazan "Plaksan" şirketinin de davalılarca veya onların izni doğrultusunda yapıştırıldığı hususunda delil ve ispat vasıtası sunulmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ve eksik incelemeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.