Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/6194 K.2023/827

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 06.03.2019 tarihli sözleşmeye istinaden 06.03.2019 tanzim, 30.03.2019 vade tarihli 270.000,00TL bedelli bononun davalının ortağı olduğu ... Mimarlık-...'a teminat olarak teslim edildiğini, sözleşmenin tanzim tarihi ile senedin tanzim tarihinin aynı olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşmede daire devrine ilişkin edimin ... Mimarlık tarafından yerine getirilmediğini, bononun ... Mimarlık'a lehdar ve tarih kısımlarının boş olarak teslim edildiğini, lehdar kısmına sonradan şirket yetkilisi ...'ın adının yazılarak bononun icra takibine konulduğunu ileri sürerek söz konusu senetten dolayı davacıların borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; 06.03.2019 tarihli sözleşmede müvekkilinin taraf olmadığını, sözleşmenin tarafı şirkette de ortak olmadığını, müvekkilinin taraf olmadığı bir sözleşmeye ilişkin teminat senedi aldığına yönelik iddiaların yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafça dosyaya ibraz edilen sözleşmede, davaya konu senedin teminat senedi olarak verildiğinin belirtildiği, davalı tarafça sözleşme altındaki imzaya da itiraz edilmediği, sözleşme tarihi ile senedin düzenlenme tarihinin, sözleşmedeki senet bedeliyle davaya konu senetteki bedelin aynı olduğu, bu haliyle dava konusu senedin teminat senedi olarak verildiğinin sabit olduğu, kayıtsız şartsız borç ikrarını içermediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu senette, senedin teminat senedi olarak verildiğine dair bir ibare olmadığını ve senedin teminat senedi olduğunun ispatlanmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının senedin teminatı olarak verildiği iddia edilen sözleşmenin tarafı olmadığı gibi takibe ve davaya konu bono vasfını haiz senet üzerinde de teminat senedi olduğunun açıkça ve tereddüte mahal vermeyecek şekilde yazılmadığı, her ne kadar 06.03.2019 tarihli sözleşme, dava konusu senet ile aynı tarihte akdedilmiş ve sözleşmede bahsi geçen 270.000,00 TL bedel senet miktarı ile örtüşmüş ise de bu hususun senedin teminat senedi olduğunun ispatı için yeterli olmadığı,

takip dayanağı senedin ön veya arka yüzünde teminat amaçlı verildiğine yönelik bir açıklama olmadığı gibi alacaklının senedin teminat senedi olduğu yönünde bir kabul beyanı da bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın reddine, davacılar aleyhine % 20 tazminata hükmedilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkillerinin o dönemde inşaat malzemeleri satışı yaptığını, bir an için istinaf mahkemesi kararının gerekçesinin doğru olduğu kabul edilse dahi ticaretle uğraşan bir kişinin aynı ödeme tarihli, biri sözleşmede adı geçen ...'a diğeri de ...'ın eşine iki adet senet vermesinin ticari hayatın gerçeklerine ters olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kambiyo senedi niteliğindeki bonodan kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme

06.03.2019 tarihli sözleşme ile davacı ... tarafından dava dışı ... Mimarlık adına ...'dan taşınmaz satın alınmış olup ödeme planında kararlaştırılan 270.000,00 TL için çek ve nakit ödemeye karşılık 270.000,00 TL tutarlı senet düzenlenmesi öngörülmüştür. Dava konusu kambiyo senedinin lehtar dışındaki tüm unsurları sözleşmede belirtilenlerle uyuşmaktadır.

Davacı, ... tarafından senede davalının isminin yazılarak takibe konulduğunu, ...- Mimarlık ile davalı arasında ortaklık ilişkisi bulunduğunu ileri sürmektedir. Bölge Adliye Mahkemesince davacının bu iddiası üzerinde durulmaksızın senet lehtarı ... ve ...- Mimarlık arasındaki ortaklık ve akrabalık ilişkisi araştırılmaksızın yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir. Eksik inceleme ile hüküm tesis edilemez.

Açıklanan nedenlerle davalı, ... ve şirket arasındaki ilişkinin usulünce araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istekleri halinde ilgililere iadesine,