Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/6638 K.2023/1330

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların müteveffa ...'in mirasçıları olduğunu, murise yönelik keşidecisi olduğu 550.000,00 TL bedelli bonaya dayalı icra takibi başlatıldığını, takibin kesinleşerek haciz safhasına geçildiğini, murisin 25.02.2014 tarihinde vefat ettiğini, bonoda kefil olarak görünen kişinin bakıcısı olduğunu, bakıcısı ve bakıcısının eşinin birlikte hareket ederek murisin durumundan faydalandığını, Küçükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/1294 E. sayılı dosyasında alınan rapor ve yine Adli Tıp Kurumundan alınan raporlarda murisin fiil ehliyetinin sınırlandırılması gerektiğinin belirtildiğini,

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 670 inci maddesine göre murisin kambiyo senedi düzenlemeye ehil olmadığını, bakıcı... ve eşi ...hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu iddia ederek murisin düzenlediği üç adet bononun mutlak butlan ile hükümsüz olduğunun tespiti ve bonoların iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu, iddia edilen olayları bilmesinin beklenemeyeceğini, keşideci ...'e her hangi bir vasi atanmadığını, davacının dayandığı raporların bonoların keşide tarihinden sonraki bir tarihte alındığını, davacıların mirası reddetmediğini ve murisin borçlarından sorumlu olduklarını savunarak davanın reddine ve %20 kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile murise ait mal varlığının elden çıkarılması amacıyla ... ve ...ın 1924 doğumlu muristen vekaletname aldığı ve ücret almadan murise baktıklarına ilişkin beyanlarının somut vakıalarla uyumlu olmadığı, ancak senet lehtarının, 2011 yılında ve alınan raporlar kapsamına göre yüksek ücretleri gerektirir tedavi için bir rahatsızlığının söz konusu olmadığı, bu amaçla murise elden 750.000,00 TL borç verildiğine ilişkin savunmaya da itibar edilmesinin mümkün olmadığı, karşılığında daha eksik miktarda senet alındığı ve çelişkili beyanların bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu üç adet bono nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine ve bonoların iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının talebini senetlerin iptali olarak belirttiğini, menfi tespit talebinin olmadığını ifade ettiğini, davalının iddianın genişletilmesine muvafakati olmadığını, buna rağmen taleple bağlılık ilkesine aykırı şekilde borçlu olunmadığının tespitine karar verildiğini, davalının ağır ceza mahkemesinde görülen davadan beraat ettiğini, Mahkemece alınan bilirkişi raporlarında da müteveffanın fiil ehliyetine haiz olduğunun tespit edildiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Adli Tıp Kurumu raporu ile miras bırakanın takibe konu bonoların keşide tarihinde ehliyetli olduğunun saptandığı, bu nedenle hile ile bonoların alındığı iddiasına dayalı menfi tesbit talebinin değerlendirilmesinin doğru olduğu, takibe konu bonoların lehdarı davalı, dava dışı ...ve eşi... hakkında Kişinin Algılama Yeteneğinin Zayıflığından Yararlanmak Suretiyle Dolandırıcılık suçundan cezalandırılmaları talebiyle Bakırköy 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/12 E. sayılı dosyası ile dava açıldığı, dosyanın mahkemece getirtilip incelendiği,

sanıkların soruşturma ve koğuşturma aşamasında alınan savunmalarının birbirleriyle uyumlu olmadığı ve tutarsız olduğunun mahkemece tesbit edildiği ve ceza dosyasının bekletici mesele yapılmamasının yerinde olduğu, davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, toplanan deliller ışığında mahkemece verilen hüküm gerekçesinde kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, mahkeme gerekçesi ve tespitinin dosya kapsamına uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerini tekrar ederek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacıların murisi tarafından keşide edilen üç adet bonodan dolayı sorumluğunun bulunup bulunmadığı, davacıların murisinin keşide tarihinde fiil ehliyetine haiz olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun dokuzuncu maddesi

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Dava, fiil ehliyetini haiz olmadığı iddiasına dayalı ve murisin lehtar davalıya tanzim ettiği bonolardan dolayı borçlu olunmadığının tespiti davasıdır.

Dava konusu bonoların muris ... tarafından lehtar davalıya nakden ibaresiyle düzenlenip verildiği anlaşılmaktadır. Davacıların murisinin senetlerin düzenlenme tarihinde fiil ehliyetini haiz olduğu, akıl hastalığı, zayıflığı, bunama gibi herhangi bir tıbbi bulgu ve belgeye rastlanmadığı Adli Tıp Kurumunun 19.04.2017 tarihli raporuyla belirlenmiştir. Bonolardaki nakden kaydı davalı tarafından talil de edilmemiştir.

Bu durumda, keşideci murisin senetlerin düzenlenme tarihinde fiil ehliyetini haiz olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, dayanılmayan sebeplere dayalı olarak davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı vekilinin bozma kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,