Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/6648 K.2023/1337

Taraflar arasındaki Türk Patent Marka Kurumu (TPMK) Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı TPMK vekilinin istinaf talebinin esastan reddine, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı TPMK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin 2012/95746, 2012/91392, 2012/42220, 2009/47491, 2007/29942 sayılı "W HOTELS WORLDWIDE", "W", "W", "W", "W HOTELS" ibareli tanınmış markaların sahibi olduğunu, davalı şirketin, bu marka ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki 2017/47621 nolu "W en otel"marka başvurusuna yaptıkları itirazın Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından kısmen kabul edilerek başvuru kapsamından 36, 37, 43. üncü sınıftaki mal ve hizmetlerin çıkarıldığını, bu kararın yeniden incelenmesi talebinin de kısmen kabul edilerek başvuru kapsamından 41 inci sınıftaki “Sempozyum, konferans,

kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri” hizmetlerinin çıkarıldığını, kalan hizmetler yönünden nihai olarak YİDK tarafından reddedildiğini, oysa müvekkilinin dünya çapında 125 ülkede, 30 marka altında, 6500’ü aşkın otel ve resortun sahibi olan sektörün öncü firması Marriot International Inc. kapsamında yer alan bir işletme olduğunu, müvekkilinin İstanbul’da ilk otelini 2008 yılında açtığını, “müvekkilinin başta otel, rezidans ve restoran hizmetleri olmak üzere "W" markaları adı altında pek çok türde mal ve hizmet sunduğunu, müvekkilinin “W” markasını tüm dünyada tescil ettirdiğini,

başvuru kapsamında kalan hizmetler bakımından da karıştırılma/ilişkilendirilme ihtimali bulunduğundan ve yine davalının kötüniyetli olması nedeniyle tümden reddi gerektiğini ileri sürerek YİDK’nın 16.08.2018 tarih 2018-M-2361 sayılı kararının iptaline, marka başvurusunun tescili halinde hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TPMK vekili cevap dilekçesinde, Kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

2.Davalı şirket, davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, başvuru kapsamında kalan çekişmeli 41 nci sınıftaki hizmetlerin itiraza dayanak markaların kapsamındaki mal ve hizmetlerden farklı oldukları, taraf markaları bir bütün olarak değerlendirildiğinde anlamsal,

görsel ve işitsel olarak markaların birbirinin aynı/benzeri veya devamı olduğu intibaı uyandırsa da davalı markası kapsamında kalan sınıflar açısından aynı/aynı tür hizmetler tespit edilmediğinden davalı başvurusu ile davacı markaları arasında 6769 sayılı Kanun'un 6 ıncı maddesinin 1 inci bendi anlamında karıştırılma tehlikesi olmadığı, hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı, davacının markasının tanınmış marka olduğunun ve davalının marka başvurusunun kötüniyetli olduğunun ispat edilemediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; marka başvurusu kapsamında kalan mal ve hizmetler bakımından verilen ret kararının yerinde olmadığını, Sinai Mülkiyet Kanunu'nun 6 ıncı maddesinin 1 inci bendi uyarınca iltibas riskinin bulunduğunu, mahkeme kararının gerekçeli olmadığını, itirazların karşılanmadığını, ilgili hizmetler bakımından markalar arasında karıştırılma ihtimali bulunduğunu, hizmetlerin bağlantılı olduğunu, müvekkilinin markasının tanınmış olduğunu, davalının başvurusunun kötüniyetle yapıldığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; mahkemece davalının başvurusuna konu “W en otel” markasının, davacının itirazına mesnet markaları "W HOTELS WORLDWIDE", "W", "W", "W", "W HOTELS" ibareleri ile yüksek düzeyde benzer olduğu ve iltibas ihtimali taşıdığı ve davalının kötü niyetli olmadığı kanaatinin yerinde olduğu,

6769 sayılı Kanun'un 6 ıncı maddesinin 1 inci bendinin somut uyuşmazlığa tatbik edilebilmesi için karşılaştırılan markaların kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği şartının gerçekleşmesi gerektiği, bu kapsamda yapılan irdelemede davalı başvurusunun 41 inci sınıftaki “Eğitim ve öğretim hizmetleri.

Dergi, kitap, gazete vb. gibi yayınların basıma hazır hale getirilmesi, okuyucuya ulaştırılmasına ilişkin hizmetler (global iletişim ağları vasıtasıyla anılan hizmetlerin sağlanması da dahil)” üzerinde, davacının markalarının ise 35, 36, 37, 39, 41, 43, 44, 45 inci sınıflardaki "35 inci sınıf: İş ile ilgili hizmetler, özellikle otellerin ve parça mülkiyetli (kondominyum) otellerin idaresi ile ilgili konularda danışmanlık hizmetleri ve bunlarla ilgili franchising hizmetleri.

36 ıncı snıf: Gayrimenkul hizmetleri, özellikle, gayrimenkul komisyonculuğu, gayrimenkul mülkiyeti sağlama, gayrimenkul hisse senedi paylasımı hizmetleri, özellikle gayrimenkul, kat (kondominyum) ve apartman mülkiyeti için idare ve düzenleme hizmetleri; gayrimenkul yatırım, gayrimenkul idaresi, gayrimenkul devre mülk hizmetleri ve kat, apartmanlar ve lüks apartmanlar da dahil olmak üzere gayrimenkul ve taşınmaz mal finansal kiralama hizmetleri.

37 inci sınıf: İnşaat hizmetleri, inşaat araç - gereçlerinin ve iş makinelerinin kiralanması hizmetleri. Temizlik hizmetleri; dezenfeksiyon hizmetleri; haşere ilaçlama hizmetleri; temizlik araçları ve makinelerinin kiralanması hizmetleri. Kara araçları servis istasyonu hizmetleri (bakım, tamir ve akaryakıt dolumu). Deniz araçlarının bakımı ve tamiri hizmetleri; gemi inşaatı hizmetleri. Hava taşıtlarının bakım ve tamiri hizmetleri.

Mobilyalara ilişkin döşeme, tamir, restorasyon hizmetleri. Isıtma, havalandırma ve su tesisatının kurulması (tesis edilmesi), bakımı ve tamiri hizmetleri. Giysilerin temizliği, bakımı ve tamiri hizmetleri. Sınai makinelerin ve cihazların, büro makinelerinin ve cihazlarının, haberleşme cihazlarının, elektrikli ve elektronik cihazların tesisi, bakımı ve tamiri hizmetleri. Saat tamiri hizmetleri. Madencilik, maden çıkarma hizmetleri. Ayakkabı, çanta, kemer tamiri hizmetleri.

39 uncu sınıf: Kara, deniz ve hava taşımacılığı hizmetleri ve kara, deniz ve hava taşıtlarının kiralanması hizmetleri (tur düzenleme, seyahat için yer ayarlama, kurye hizmetleri dahil). Araba parkları hizmetleri, garaj kiralama hizmetleri. Tekne barındırma hizmetleri. Boru hattı ile taşıma hizmetleri. Elektrik dağıtım hizmetleri. Su temin hizmetleri. Taşıt ve malları kurtarma hizmetleri. Malların depolanması, paketlenmesi ve sandıklanması hizmetleri.

Çöplerin depolanması ve taşınması hizmetleri, atıkların toplanması ve taşınması hizmetleri. 41 inci sınıf: Entertainment services, namely, live performances by a musical group. Eğlence hizmetleri, eğlence tesislerinin sağlanması hizmetleri; kulüp hizmetleri (eğitim ve eğlence amaçlı); karaoke hizmetleri, diskotek hizmetleri, eğlence merkezi hizmetleri, gece kulübü hizmetleri. 43 üncü sınıf: Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri.

Geçici konaklama hizmetleri.otel ve tatil yeri hizmetleri (gündüz bakımı (kreş) hizmetleri dahil). Hayvan bakım evleri hizmetleri. Hotel, motel, resort hotel, and motor inn services; hotel reservation services; restaurant, bar, and catering services; food and beverage preparation services; cafe and cafeteria services; providing information about hotel vacation packages. 44 üncü sınıf: Tıbbi hizmetler. Güzellik bakımı hizmetleri. Veterinerlik ve hayvancılıkla ilgili hizmetler.

Tarım, bahçecilik ve ormancılıkla ile ilgili hizmetler. Beauty salon and hairdressing services. 45 inci sınıf: Hukuki hizmetler (sınai ve fikri mülkiyet hakları konusunda danışmanlık hizmetleri dahil). Güvenlik hizmetleri. Evlendirme büroları hizmetleri. Cenaze hizmetleri. Giysi kiralama hizmetleri. Yangın söndürme hizmetleri.

Refakat etme hizmetleri." mal ve hizmetlerinin yer aldığı, mal ve hizmetlerin benzerliği değerlendirilirken, çekişme konusu mal ve hizmetlerin ortalama tüketici kitlesi, doğal yapısı, kullanım amacı, fiyatı, alım sıklığı, üretim dağıtım ve satış kanalları ile yerleri, rekabet, ikame veya tamamlama ilişkisi olup olmadığı gibi bütün faktörlerin dikkate alınması gerektiği, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2015/12558 Esas, 2017/464 Karar ve 24.01.2017 tarihli, "w hotels - W-art” ibareli markalara yönelik olarak verdiği kararında;

davacının W ibareli bir çok markasıyla davalının "W-art" ibareli başvurusu arasında 39. sınıfın tamamı ve 43.01, 43.02 sınıfta yer alan hizmetler yönünden biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle, görsel olarak da davalı markasında “W” ibaresinin baskın unsur olarak kullanılması, ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunması, taraf markaları arasında benzer mal ve hizmetler olan 39. sınıf ile 43.01 ile 43.02 hizmet sınıfı yönünden iltibasın bulunduğunun belirlendiği,

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 20.04.2014 tarih 2014/8347 E.- 2014/16030 K. "w hotels - W Dablyu” ibareli markalara yönelik olarak verdiği kararında; davalı başvurusunun konusu olan işaretin "W Dablyu" ibaresinden oluştuğu, asıl ve ayırt edici unsurunun bir bütün olarak "W" harfinde bulunduğu, davacının markalarının hayvan bakımı hizmetlerini içermediği, ancak başvuruda yer alan hayvan bakım hizmetlerinin davacı markalarında yer alan hizmetlerle aynı tür sayılması gerektiği, zira geçici konaklama hizmetlerini sunan işletmelerde müşterilerin hayvanlarının bakımının da üstlenildiği, öte yandan hizmetlerin aynı sektörde birlikte sunulması,

benzer ihtiyaçları gidermeleri, birbirleri yerine ikame edilebilme olanaklarının bulunması ve özellikle işletmesel bağlantılandırma ihtimalinin iltibas kavramı içerisine dahil edilmesi karşısında davalı başvurusu ile davacı markalarının kapsamındaki kalan hizmetlerin de aynı tür sayılmalarının zorunlu bulunduğunun belirlendiği, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2011/13387 E.- 2012/19698 K. ve 03.12.2012 tarihli, "w hotels - W-KİNG” ibareli markalara yönelik olarak verdiği kararında; davacının markalarının 37 ve 43. sınıf hizmetleri içerdiği, bir markanın kullanılmamasının korunmamasını gerektirmediği,

hizmetlerin aynı sektörde birlikte sunulması, benzer ihtiyaçları gidermeleri, birbirleri yerine ikame edilebilme olanaklarının bulunması ve özellikle işletmesel bağlantılandırma ihtimalinin iltibas kavramı içerisine dahil edilmesi karşısında davalı başvurusu ile davacı markalarının kapsamındaki hizmetlerin aynı tür sayılmalarının zorunlu bulunduğunun belirlendiği,

buna göre davalı tarafın başvurusunda yer alan 41 inci mal ve hizmetler ile davacının itirazına mesnet markalarının kapsamında yer alan yukarıda belirtilen emtianın/hizmetlerin, hitap ettiği tüketici kesiminin özellikleri dikkate alındığında, hizmetlerin aynı sektörde birlikte sunulması, benzer ihtiyaçları gidermeleri, birbirleri yerine ikame edilebilme olanaklarının bulunması ve özellikle işletmesel bağlantılandırma ihtimalinin iltibas kavramı içerisine dahil edilmesi karşısında davalı başvurusu ile davacı markalarının kapsamındaki hizmetlerin aynı tür sayılmalarının zorunlu bulunduğu,

normal düzeyde bilgilendirilmiş, makûl ölçüde dikkatli, işaret ve markayı aynı anda görüp detaylarını karşılaştıramayan ve daha önce yararlandığı ürünlerle ilgili markanın göz ve kulağında kalan izine dayanarak sonraki 41 inci sınıf hizmet alımlarında aynı markayı taşıyan hizmetlerden yararlanmak isteyen ortalama düzeydeki alıcıların bu marka ve işaretin farklı işletmelere ait iki ayrı marka olduğunu derhâl ve hiç düşünmeden ilk bakışta algılamalarının mümkün olmadığı,

anılan hizmetlerle ilgili satın alma süresi içerisinde davacının W ibareli seri mahiyetteki markalarını taşıyan sınıf hizmetlerden satın almak isterken davalının işaretini taşıyan hizmetleri satın alma yönünde tercihte bulunabilecekleri, bir kısım alıcıların iki farklı marka karşısında bulunduğunu algılayabilse bile marka ve işaretin birbirleriyle idarî ve ekonomik olarak bağlantılı şirketlere ait olduğu yönünde algılamada bulunulmalarının kaçınılmaz olduğu, davalı başvurusunun davacı markalarının serisi içerisine sızmış bulunması ve her iki işaretin bütüncül olarak göz ve kulakta bıraktığı izin bu kabulünü zorunlu kıldığı,

somut uyuşmazlıkta 6769 sayılı Kanun'un 6 ıncı maddesinin 1 inci bendinin koşullarının bulunduğu, mahkemece, davacının tanınmışlık ile ilgili olarak herhangi bir ispat vasıtasına dayanmamış olduğu gibi, davalının başvurusunun, davacı markaları açısından tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarına zarar verebileceği kanaatine varılamadığı için 6769 sayılı Kanun'un 6 ıncı maddesinin 4 ve 5 inci bendinde yer alan koşulların oluşmadığı belirtilmiş ise de, emsal içtihatlar nazara alındığında mahkemenin bu gerekçesinin yerinde bulunmadığı kanaatine varıldığı,

nitekim, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2019/3818 E., 2020/2265 K. ve 02.03.2020 tarihli, "w hotels - W WORKSHOP Design&Management + Şekil” ibareli markalara yönelik olarak verdiği kararında, davacı markalarının (w hotels) özellikle otelcilik ve restoran hizmetleri yönünden tanınmış olduğu, (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/12558 E., 2017/464 K. ve 24/01/2017 T.), 556 sayılı KHK'nın 8/4. maddesi koşullarının davacı yararına gerçekleşip gerçekleşmediğinin değerlendirilmesinin gerektiği belirtildiği,

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2019/1232 E., 2019/7964 K. ve 09.12.2019 tarihli, "w hotels - WX” ibareli markalara yönelik olarak verdiği kararında, davacının markalarının asıl ve ayırt edici unsurunun "W" ibaresinden oluştuğu, davalı başvurusunun konusu olan işaretin asıl ve ayırt edici unsurunun bir bütün olarak WX olmasına rağmen ilk bakışta W kelimesinin göze çarptığı, benzerliğin bulunduğu, davacının markalarının 43 üncü sınıf hizmetleri tümden içerdiği,

davacının "W" ibareli markasının yazılı ve görsel tanıtım araçları ile gerçekleştirilen kuvvetli reklâm, uzun süreli kullanım, sponsorluklar, kaliteli ve yaygın dağıtım ile ilgili sektör dışına taşacak biçimde, geçici konaklama ve bununla beraber yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri bakımından tanınmışlık vasfını kazandığı,

tanınmış markaların daha yüksek bir korumayı hak ettiği, davacı markalarının kapsamındaki hizmetlerle ilişkilendirilmesi kaçınılmaz nitelikteki 43/1-4 inci sınıf hizmetler için başvurunun tescilinin, davacı markalarının tanınmışlığından haksız yararlanma sağlayabileceği, davacı markalarının ayırt edici gücünun ve etkileme alanının zayıflayacağı, davacının 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/4 maddesi hükmüne dayanarak da davalı şirketin başvurusunun tesciline itiraz edebileceğinin belirlendiği, bu hususlar birlikte irdelendiğinde de, davacı markalarının özellikle otelcilik ve restoran hizmetleri yönünden tanınmış olduğu,

davacının "W" ibareli markasının yazılı ve görsel tanıtım araçları ile gerçekleştirilen kuvvetli reklâm, uzun süreli kullanım, sponsorluklar, kaliteli ve yaygın dağıtım ile ilgili sektör dışına taşacak biçimde, geçici konaklama ve bununla beraber yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri bakımından tanınmışlık vasfını kazandığı,

tanınmış markaların daha yüksek bir korumayı hak ettiği, davacı markalarının kapsamındaki hizmetlerle ilişkilendirilmesi kaçınılmaz nitelikteki dava konusu 41 inci sınıf hizmetler için başvurunun tescilinin, davacı markalarının tanınmışlığından haksız yararlanma sağlayabileceği, davacı markalarının ayırt edici gücünün ve etkileme alanının zayıflayacağı, davacının 6769 sayılı Kanun'un 6 ıncı maddesinin beşinci fıkrasına göre de davalı şirketin başvurusunun tesciline itiraz edebileceği kanaatine varıldığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı TPMK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı TPMK vekili temyiz dilekçesinde özetle, taraf markaları arasında 6769 sayılı Kanun'un 6 ıncı maddesinin 1 inci bendi anlamında benzerlik bulunmadığını, 6 ıncı maddesinin 1 inci bendi anlamında tescil engelinin bulunmasından söz edilebilmesi için markaların benzer olması ve kapsadığı mal ve hizmetlerin de aynı/benzer olması ve iltibas ihtimalinin birlikte gerçekleşmesi gerektiğini, YİDK kararı ile tescil kapsamındaki davacı markası kapsamındaki mal ve hizmetlerine benzer olanların çıkarıldığını,

temyize konu mahkeme kararında bu dava için emsal nitelikte olmayan Yargıtay kararlarına değinilerek başvuru konusu marka kapsamında bulunan eğitim öğretim hizmetleri dergi kitap gazete vb. gibi yayınların basıma hazır hale getirilmesi okuyucuya ulaştırılması için gerekli hizmetlerinin (global iletişim ağları vasıtasıyla anılan hizmetlerin sağlanması dahil) davacının itiraza mesnet markaları kapsamında kalan mal ve hizmetler ile benzer olduğu sonucuna varıldığını, yine 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin 5 inci bendi şartlarının da oluşmadığını ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık davacıya ait 2012/95746, 2012/91392, 2012/42220, 2009/47491, 2007/29942 sayılı "W HOTELS WORLDWIDE", "W", "W", "W", "W HOTELS" ibareli markalarının, davalının 2017/47621 sayılı ve “W en otel” ibareli marka başvurusu yönünden 6769 sayılı Kanun'un 6 ıncı maddesinin 1,5,9 uncu bentleri çerçevesinde tescil engeli olup olmadığı, YİDK kararının yerinde bulunup bulunmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6769 sayılı Kanun'un 6 ıncı maddesinin 1 inci ve 5 inci bendi

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı TPMK vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,