Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/7213 K.2023/1593

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) Kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; tescilli TAÇ ibareli birçok markasının bulunduğunu, müvekkilinin markalarıyla dava konusu marka arasında karıştırılma ihtimali bulunduğunu, taraflar arasında daha önce görülmüş ve karara bağlanmış üç dava bulunduğunu, söz konusu davaların her ikisinde de davalı tarafa ait “taçmin” ibareli markanın müvekkile ait “taç” ibareli markalar ile iltibas oluşturacak şekilde benzer olduğu ve hükümsüz kılınması gerektiği yönünde hüküm kurulduğunu,

taraflar arasında daha önce karara bağlanan ve davalı taraf yetkilisinin ceza bile aldığı hususu da nazara alındığında davalı tarafın önceki tescilleri hükümsüz kılındıkça tekrar tekrar marka başvurusunda bulunmasının kötü niyetli olduğunu gösterdiğini, ifade ederek, YİDK'nın 30.07.2018 tarih ve 2018/M-6123 sayılı kararının iptali ile marka tescil edilmiş ise hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde; hiçbir tüketicinin başvuru konusu markayı parçalı olarak algılamayacağını, karşılaştırılan ibareler arasındaki farklılıkların belirgin biçimde farklılıklar olup tüketicilerin markaların aynı veya birbiri ile bağlantılı işletmelerden geldikleri yanılgısına düşmesinin söz konusu olmayacağını, Taçmin ibaresinden oluşan bir marka ile ilgili görülmüş olan bir davada mahkemece davanın reddine karar verilmiş olduğunu, kararın istinaf incelemesinden de geçerek yerinde görüldüğünü ifade ederek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı şirket davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf markalarının başlangıç sesleri birebir aynı olduğu gibi “TAÇ” ibaresinin Türkçe bir sözcük olması ve bilinen bir anlama sahip olması nedeniyle de dava konusu markada “TAÇ” ibaresini tüketicinin derhal kavrayabilecek olması nedeniyle de kaçınılmaz bir anlamsal benzerlik bulunacağı, somut olayda, dosya içeriğinde davalının marka tescilinin kötü niyetli yaptığına dair delil olmadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, YİDK'nın 2018/M-6123 sayılı kararının 8. 11. 21 inci Sınıflar yönünden tamamiyle,

35 inci sınıf: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için, değerli madenlerden olanlar dahil çatallar, kaşıklar, bıçaklar ve kesme, doğrama, soyma amaçlı elektrikli olmayan kesici mutfak aletleri. Kesici ve dürtücü silahlar. Güzellik amaçlı ve kişisel bakım için kullanılan bu sınıfa dahil aletler: tıraş, epilasyon, manikür, pedikür aletleri, saç düzleştirme ve kıvırma amaçlı el aletleri, makaslar.

Makine, cihaz ve taşıt onarımı, inşaat, ziraat, bahçecilik ve ormancılıkla ilgili elle çalışan (elektrikli olmayan ve motorsuz) aletler. Elektrikli-elektriksiz, buharlı ütüler. Her türlü malzemeden mamul alet sapları. Aydınlatma cihazları (taşıtlar, iç ve dış mekanlar için aydınlatma armatürleri). Katı, sıvı, gaz yakıtlı ve elektrikli ısıtma amaçlı cihazlar: kombiler, boylerler, kaloriferler petekleri, eşanjörler, sobalar, kuzineler; güneş enerjisi kollektörleri.

Buhar, gaz ve sis (duman) üreteçleri (jeneratörleri): buhar jeneratörleri (kazanları), asetilen jeneratörleri, oksijen jeneratörleri, nitrojen jeneratörleri. İklimlendirme ve havalandırma cihazları. Soğutucular ve dondurucular.

Pişirme, kurulama ve kaynatmada kullanılan elektrikle ve gazla çalışan aletler, makineler ve cihazlar: fırınlar, elektrikli tencereler, elektrikli su kaynatıcıları, mangallar, barbeküler, elektrikli çamaşır kurutucuları, saç kurutucuları ve el kurutma cihazları. Sıhhi tesisat ürünleri: musluklar, duş takımları, klozet iç takımları, banyo-duş kabinleri, küvetler, klozetler, evyeler, lavabolar, musluklar için contalar, salmastralar (musluk iç takımı).

Su yumuşatma cihazları, su arıtma cihazları, su arıtma tesisatı, atık arıtma tesisatı. Tıbbi amaçlı olmayan elektrikli alt yaygıları ve elektrikli battaniyeler, ısıtıcı yastıklar, elektrikli veya elektriksiz ayak ısıtıcıları, sıcak su torbaları (termoforlar), elektrik ısıtmalı çoraplar. Akvaryumlar için filtreler ve filtre-motor kombinasyonları. Sanayi tipi pişirme, kurutma ve soğutma tesisatı. Pastörize ve sterilize edici makineler.

Tahta, mantar, kamış, bambu, hasır, boynuz, kemik, fildişi, balina kemiği, istiridye kabuğu, kehribar, sedef, lületaşı, balmumu, plastik veya alçıdan mamul bu sınıfa dahil süs ve dekorasyon eşyaları: biblolar, duvara asılan süsler, heykeller ve bu malzemelerden mamul müsabakalarda verilen kupalar. Sepetler, balıkçı sepetleri. Ev hayvanları için kulübeler, yuvalar, yataklar. Ahşap veya sentetik malzemeden mamul portatif merdivenler, hareketli merdivenler.

Elektriksiz temizlik aletleri ve gereçleri: boya fırçaları hariç fırçalar, çelik talaşları, süngerler, çelik yünleri, üstüpüler, tekstilden mamul temizleme ve silme bezleri, bulaşık eldivenleri, elektrikli olmayan cilalama makineleri, halı süpürgeleri, sopalı yer paspasları. Diş fırçaları, elektrikli diş fırçaları, diş ipleri, tıraş fırçaları, saç fırçaları, taraklar.

Değerli metalden olanlar da dahil olmak üzere, bu sınıfta yer alan ve elektrikle çalışmayan ev ve mutfak gereçleri (çatal, bıçak, kaşıklar hariç): yemek servis takımları, kap-kacak, şişe açacakları, saksılar, pipetler, elektriksiz pişirme aletleri. Ütü masaları ve kılıfları, çamaşır kurutmalıkları, elbise askıları. Ev hayvanları için kafesler, akvaryumlar, vivaryumlar, terraryumlar.

Camdan, porselenden, seramikten, kilden süs ve dekorasyon eşyaları: heykeller, biblolar, vazolar ve bu malzemelerden mamul müsabakalarda verilen kupalar. Fare kapanları, haşerat tuzakları, sinek ve haşeratı kovucu veya yok edici elektrikli cihazlar, sinek yakalayıcılar, sinek raketleri.

Parfüm bekleri (yandığında koku yayan bekler), parfüm spreyleri ve vaporizatörleri (püskürteç), elektrikli-elektriksiz makyaj temizleme aletleri, pudra ponponları, tuvalet eşyaları için kutular. Püskürtmeli hortum başlıkları, sulama süzgeçleri için başlıklar, sulama aletleri, bahçe sulama süzgeçleri, musluklara takılan uçlar.

İşlenmemiş cam, yarı işlenmiş cam, dekorasyon için cam mozaikler ve cam tozları (inşaat için olanlar hariç), cam yünleri (izolasyon ve tekstil amaçlı olmayan). mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” Mal ve hizmetler bakımından davacı itirazlarının reddi yönünden iptaline, yukarıda belirtilen mal ve hizmetler yönünden markanın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme tarafından talepleri uyarınca bahsi geçen emtia ve hizmerler açısından iptal ve hükümsüzlük kararı verilmiş olmasına karşın, sanki talep edilen emtia ve hizmetler açısından kısmen ret kararı verilmiş gibi bir karar oluşturulduğunu, mahkemenin "kısmen kabul" kararının kaldırılarak davanın tam olarak kabulünün gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraf markları arasında iltibasa neden olacak benzerlik bulunmadığını, davacı tarafın markasının ayırt ediciliğinin zayıf olduğunu, “taç” ibaresinin ayırt edici niteliği olmayan, sektörde birçok firma tarafından kullanılan genel ibare olduğunu ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3.Davalı Türk Patent ve Marka Kurumu vekili istinaf dilekçesinde özetle; tüketicilerin iki ibare arasında ilişki kurmayacağını, karşılaştırılan ifadelerin görsel, işitsel ve anlamsal açıdan tamamen farklılaştığını ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davalı Şirketin başvurusuna konu "TAÇMİN" ibaresi ile davacının itirazına mesnet "TAÇ" ibareli markaları arasında iltibas bulunduğu anlaşılmakla davalı TPMK vekili ile davalı Şirket vekillerinin tüm istinaf itirazlarının reddine, davacı vekilinin istinaf itirazları ise Mahkemece davacının talebi doğrultusunda ve talebi ile örtüşen karar verildiği halde, davanın kısmen kabulüne dair hüküm kurulması ve bu arada davalılar lehine vekâlet ücreti takdir edilmesi yerinde olmamış,

yargılama giderlerinin de taraflar arasında paylaştırılması doğru bulunmadığı, yapılan bu yanlışlığın giderilmesinin ise yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğine işaret edilerek, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Türk Patent ve Marka Kurumu vekili temyiz dilekçesinde özetle; "TAÇMİN" ibareli görülmüş olan benzer bir davada davanın reddine karar verildiği ve bu kararın onandığını, tüketicilerin iki ibare arasında markayı bütün olarak değerlendireceğini, parçalamayacağını, karşılaştırılan ifadelerin görsel, işitsel ve anlamsal açıdan tamamen farklılaştığını, tüketicilerin ürünleri satın alınan zaman ve bilinç düzeyinde değerlendirildiğinde markaları karıştırmayacağını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; taleple bağlılık ilkesine aykırı karar verildiğini, talepten fazlasına hükmedildiğini, taraf markları arasında iltibasa neden olacak benzerlik bulunmadığını, davacı tarafın markasının ayırt ediciliğinin zayıf olduğunu, “taç” ibaresinin ayırt edici niteliği olmayan, sektörde birçok firma tarafından kullanılan genel ibare olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, YİDK kararının iptali, marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 6 ncı maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,