Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/7845 K.2023/2048

Taraflar arasındaki endüstriyel tasarıma tecavüzün tespiti, meni, maddi ve manevi tazminat ile endüstriyel tasarımların hükümsüzlüğü davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince birleşen davanın kabulüne, asıl ve diğer birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın asıl davada davacı ile birleşen davada davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davacı ile birleşen davada davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin 2014/00067 ve 2012/02276 nolu tasarımların 28.05.2015 tarihli lisans sözleşmesi ile lisans hakkı sahibi olduğunu, davalılardan ...'in bu tasarımları kopyalayıp işyerinde sattığını, diğer davalı...'in de internet sitesi olan www.a-dizayn.com ibareli internet sayfasında satış yaparak davacının tasarım hakkına tecavüz ettiğini, tecavüzün Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/76 D.

İş sayılı dosyasında talep edilen tespit sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ile tespit edildiğini ileri sürerek davalıların tasarıma tecavüz fiillerinin men'ine, yoksun kalınan kazanç nedeniyle 10.000,00 TL maddi tazminat ve 10.000,00 TL manevi tazminatın tespit tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin A-Dizayn isimli işyerlerinde dekorasyon işi ile uğraştıklarını, 2013 yılında davalı ürünlerinden satın aldıklarını ve ofis showroomlarında kullandıklarını, ticari ilişkiyi sürdürememeleri nedeniyle aynı ürünleri pazarlayan yabancı firmalar ile irtibata geçtiklerinde aynı ürünlerin davalı tescilinden yıllar önce piyasaya sürülüp tescillerinin yapıldığını öğrendiklerini ileri sürerek davalının lisans hakkı sahibi olduğu tescilli 2014/00067 ve 2012/02276 nolu tasarımların tescil ve lisanslarının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

3. Birleşen 2016/131 E. sayılı davada davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin A-Dizayn isimli işyerlerinde dekorasyon işi ile uğraştıklarını, 2013 yılında davalı ürünlerinden satın aldıklarını ve ofis showroomlarında kullandıklarını, ticari ilişkiyi sürdürememeleri nedeniyle aynı ürünleri pazarlayan yabancı firmalar ile irtibata geçtiklerinde aynı ürünlerin davalı tescilinden yıllar önce piyasaya sürülüp tescillerinin yapıldığını öğrendiklerini ileri sürerek davalının lisans hakkı sahibi olduğu tescilli 2014/00067 ve 2012/02276 nolu tasarımların tescil ve lisanslarının iptali ile müvekkillerinin anılan tasarımları kullanımına ilişkin müdahalenin men'ine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar vekili cevap dilekçesinde; mahkemenin davacı dayanağı tasarım tescillerinin hükümsüzlüğü ve iptali istemi ile mahkemenin 2016/131E. sayılı dosyasında birleştirme talepli dava açtıklarını ve müvekkillerinin 2013 yılında davacı şirketin ürünlerinden satın alıp showroomlarında kullandığını, ancak 2014 yılında anlaşmazlık nedeniyle ticari ilişkiye son verdiklerini, bunun üzerine aynı ürünleri yurt dışında pazarlayan Wovin Wall, Giles Miller Studio, Ditama.Co ile irtibata geçtiklerini ve bu firmalardan ürünleri ithal ederek ürün tanıtımı yapmak için Facebook ve İnstagram hesaplarını kullanmaya başladıklarını,

davacının tescilli olduğunu ileri sürdüğü tasarımların belirtilen bu firmalar tarafından çok daha önce piyasaya sürülüp satışının yapıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin yerleşim yerinin Sakarya olması nedeniyle yetki itirazında bulunduğunu, hali hazırda görülen dava olduğunu bu nedenle davanın derdestlik nedeniyle usulden reddi gerektiğini, esas yönünden de, davacının iddia ettiği üzere yenilik unsurunun olmadığı hususunu doğrulayan herhangi bir delilin olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Birleşen 2016/131 E. sayılı davada davalı vekili cevap dilekçesinde; husumet ve yetki itirazında bulunduklarını, müvekkili firmanın lisans sözleşmesi uyarınca lisans hakkı sahibi olduğunu, davacının iddia ettiği gibi yenilik unsurunun olmadığı hususunu doğrulayan dosyada hiç bir belge olmadığını, davacı tarafından liste halinde sunulan ve linkleri verilen web adreslerinde bulunan görsel bilgiler ve açıklamaların dava konusu ürün ve tasarımlarla ilgili olmadığını savunarak davanı reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2014/00067 ve 2012/02276 nolu endüstriyel tasarımlarının birleşen dosya davalısı ... adına tescilli olduğu, davacı tarafın lisans sözleşmesi ile söz konusu tescilleri kullanım hakkına sahip olduğu, dava konusu endüstriyel tasarımların yenilik özelliklerinin bulunmadığı ve toplum bilgisine tescil öncesinde de sunulmuş olduğu, ancak birleşen 2016/131 E. sayılı dosyada davalı Karakaya Pazarlama Ticaret Ltd. Şti. yönünden davanın pasif dava ehliyeti yokluğundan reddine, birleşen 2017/53 E. sayılı dosyada yönünden ise endüstriyel tasarım tescillerinin hükümsüzlüğüne ve asıl davada endüstriyel tasarıma vaki elatmanın önlenmesi ve tazminata ilişkin taleplerin de reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı ile birleşen davada davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Asıl davada davacı ile birleşen davada davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; esas davada hem tespit dosyasında hem de yargılama sırasında düzenlenen bilirkişi raporları ile tasarıma konu ürünlerin benzediği ve davalı eylemlerinin tasarıma tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespit edildiğini, bu nedenle davanın kabulü gerektiğini, birleşen 2017/53 E. sayılı dosyada karara esas alınan bilirkişi raporuna görselin tarihinin belli olmadığı gerekçesi ile delil olamayacağı yönünde itiraz edildiğini,

ek raporda bilirkişilerin url kaydının dava tarihinden önce olduğu görüşünü bildirmişlerse de bilirkişi kurulunda bilişim uzmanı bulunmadığını, url'nin web adreslerine verilen resmi isim olup internet sitesine dava konusu görsellerin ne zaman eklendiği hususunun tespitine yeterli olmadığını, sonradan eklenmiş olabileceğini, bilirkişilerin karşılaştırma yaparken her iki ürünün tasarım olduğunu esas alarak değerlendirme yaptıklarını, ancak patentin teknik unsurların korunması ile ilgili olup sadece ürünlerin görsel özelliklerini koruyan tasarım ile bu şekilde karşılaştırılamayacağını,

müvekkiline ait tasarıma en farklı özelliği verenin zemin birleşmesini sağlayan tırnaklı yapı olmasına rağmen bu unsurun bilirkişi tarafından dikkate alınmadığını, müvekkili tasarımının yeni olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu 2014/00067 tescil numaralı tasarımın 17.02.2015, 2012/02276 tescil numaralı tasarımın 03.01.2013 tarihinden itibaren birleşen dosyada davalı ... adına tescilli olduğu, tescilli tasarım hakkı sahibi ile davacı arasında düzenlenen endüstriyel tasarım lisans sözleşmesi ile davacının bu tasarımları kullanım hakkına sahip olduğu,

04.09.2015 tarihinde tasarım hakkı sahibinin davacının dava açmasına muvafakat ettiği, bilirkişi raporu ile davacı tasarımı ile en yakın özellik taşıyan ürünün Giles Miller Studio (İngiltere) firmasına ait Alexander serisi duvar kaplama ürünü olduğu, benzer ürünlerin Avusturalya, İran firmaları tarafından da üretilip, davacının lisans hakkı sahibi olduğu tasarım tescilleri tarihlerinden önce dahi satışa sunulduğu, tasarımların karşılaştırılması ile aralarındaki farkın duvar tespit profiline birleşimini sağlayan yan kanatlarda olduğu,

bu birleşimin de gizli olması nedeniyle bilgilenmiş kullanıcı tarafından anlaşılamayacağı tespit edilmiş olup, davacının kullanım hakkına sahip olduğu tescilli tasarımların yenilik ve ayırt edicilik özelliğinin bulunmadığı, bunun sonucu olarak birleşen dosyada davacı ana davada davalılar vekilinin hükümsüzlük talebinin yerinde olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesinin birleşen dosyada davacıların hükümsüzlük talebine yönelik davanın kabulüne ve bunun sonucu olarak da,

ana davada davanın reddine ilişkin kararının dosya kapsamına usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle asıl davada davacı ile birleşen davada davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı ile birleşen davada davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl davada davacı ile birleşen davada davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; birleşen 2017/53 E. sayılı davanın ...'e ait 2014/00067 ve 2012/02276 nolu tasarım belgesinin iptali davası olduğunu, aynı belgenin iptali açılmış olan derdest bir dava var iken bu ikinci davanın derdestlik nedeniyle reddi gerektiğini, ayrıca birleşen 2017/53 E. sayılı dosya yönünden alınan bilirkişi raporlarına ilişkin itirazlarının değerlendirilmediğini, asıl dava yönünden alınan hem tespit raporunda hem de bilirkişi raporlarında ürünlerin benzer olduğundan davalı eylemlerinin tasarıma tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespit edildiğini,

karara esas alınan bilirkişi raporuna görselin tarihinin belli olmadığı gerekçesi ile delil olamayacağı yönünde itiraz edildiğini, ek raporda bilirkişilerin url kaydının dava tarihinden önce olduğu görüşünü bildirmişlerse de bilirkişi kurulunda bilişim uzmanı bulunmadığını, ilgili internet sitesine dava konusu görsellerin ne zaman eklendiği hususunun belli olmadığını, kaldı ki 2014/00067 nolu tasarımın hüküm tarihinde yenilememe nedeniyle düştüğünü, 2012/02276 nolu tasarıma benzer bulunan görsele de taraflarınca ''benzer çizim yoktur'' itirazında bulunulmasına rağmen bilirkişilerin görüşlerinde ısrar ettiğini,

müvekkiline ait tasarıma en farklı özelliği veren zemin birleşmesini sağlayan tırnaklı yapı olduğunu, bu nedenle yeni olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl davada endüstriyel tasarımlara tecavüzün tespiti, meni ile maddi ve manevi tazminat, birleşen davaların ise endüstriyel tasarımların hükümsüzlüğü istemine ilişkin olup hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı uyuşmazlık konusudur.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ve 309 uncu maddesi, 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin (554 sayılı KHK) 43 ve 48 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup asıl davada davacı ile birleşen davada davalı ... vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere ayrı ayrı yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,