Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/8180 K.2023/2649

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve katılma yolu ile davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili tarafından dava dışı Havutlu Petrol Ürünleri Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine fatura alacağına dayanılarak icra takibi başlatıldığını, başlatılan icra takibine Havutlu Petrol...Ltd.

Şti. tarafından borcun Yapı Kredi Bankası A.Ş.'ye ait 28.05.2012 keşide tarihli, 418.177,60 TL bedelli çek ile ödendiğini belirterek itirazda bulunduğunu, müvekkili tarafından Adana 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2013/7 E. sayılı dosyası ile itirazın kaldırılması davası açıldığını, davalının ödeme yaptığı ... ile müvekkili şirketin ilgisi olmadığını, dava konusu çekte müvekkili şirketin kaşesinin taklit edildiğini ve imzasının bulunmadığını, Havutlu Petrol...Ltd.

Şti.'nin kendi hesabını kapatma işlemi için ilgili çeki ödenmiş gibi gösterdiğini, davalı banka tarafından çek bedelinin müvekkili şirketin yetkilisi olmayan ... isimli şahsa ödenmesinden dolayı müvekkilinin 418.177,60 TL maddi zarara uğradığını ileri sürerek uğranılan zararın davalı bankadan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, dava konusu çekin müvekkili banka tarafından davacı şirket çalışanı ...'e ödendiğini, bu şahsın davacı şirket adına çek tahsilatı yaptığına ilişkin adli makamlar önünde verilmiş ifadelerinin bulunduğunu, davaya konu çek bedelinin davacı tarafa ödenmemiş olsa dahi bu çekten kaynaklı sorumluluğun müvekkili bankaya ait olmadığını, sorumluluğun çekin keşidecisine ait olduğunu, çekin hesap kapama veya borç ödeme işlemi için verilip verilmediğini müvekkili bankanın bilemeyeceğini, davacının bu çek nedeniyle zarara uğramadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın, dava dışı Havutlu Petrol... Ltd. Şti. tarafından keşide edilen ve davacının lehdarı olduğu çekin davalı banka tarafından yetkisiz kişiye ödenmesinden kaynaklanan zararın tazminine yönelik olduğu, davacı şirket tarafından Havutlu Petrol...Ltd.

Şti. aleyhine Adana 6. İcra Müdürlüğünün 2012/12463 E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine başlandığı, takip borçlusu tarafından borcun dava konusu çek ile ödendiğinin belirtilerek takibe itiraz edildiği, davacı tarafından Adana 1. İcra Hukuk Mahkemesine ait 2013/7 E. sayılı dosyada açılan itirazın kaldırılması davası sonucunda davanın reddine karar verildiği, dava konusu çekin 28.05.2012 tarihinde ... tarafından davalı bankaya ibraz edilerek tahsil edildiği, çekin arkasında davacı şirket kaşesi ile ...'in isim ve imzasının bulunduğu, dava konusu çekin tahsil edildiği tarihte davacı şirket yetkilisinin ...olduğu,

yetkisiz temsilciye ödeme yapan bankanın lehdara karşı sorumlu olabileceği ancak davacı şirket tarafından dava konusu çekin adlarına yazılı olmasına rağmen hiçbir zaman yetkili hamil olunmadığı, dava dışı Havutlu Petrol .. Ltd.

Şti tarafından böyle bir çekin kendilerine teslim edilmediğinin belirtildiği, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 788 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca nama yazılı çekin ancak ciro ve zilyetliğin geçirilmesiyle devredilebileceği, davacının dava konusu çekin yetkili hamili olmadığı ve bu nedenle çekin banka tarafından ödenmesinden kaynaklanan zararın tazminini talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dışı Havutlu Petrol... Ltd.

Şti.'nin ödeme savunmasında bulunduğunu icra dosyasında Adana 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2017/333 E., 2017/952 K. sayılı kesinleşmiş kararına göre borcu ödediğini ispatlayamadığı hususunun kesinleştiğini, davalı banka tarafından davacının cirosu olmadan devredilen çekin ... isimli şahsa ödenmesi sonucu davacının alacağını tahsil edemediğini, kaldı ki paranın hesaptan çıkış yapılarak başka hesaba aktarıldığını, bu suretle hesap kapatma yapıldığını, ...'in davacının yetkilisi olup olmadığını araştırmadan ödeme yapan davalı bankanın basiretli bir iş adamı gibi davranmadığını,

davacıyı zarara uğrattığını ve bu zararı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 49 uncu maddesi gereğince gidermekle yükümlü olduğunu belirterek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın düzeltilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu çekin ... tarafından 28.05.2012 tarihinde davalı bankaya ibraz edildiği, davalı banka tarafından ...'e 418.177,60 TL ödendiğinin uyuşmazlık konusu olmadığı, davalı bankaca, davacı şirket yetkilisi olmadığı anlaşılan dava dışı ...'e davacı şirket adına çek bedelinin ödenme işleminde %100 oranında kusurlu olduğu, ancak davacı tarafın yargılama aşamalarındaki dilekçe ve beyanlarında dava konusu çekin davacı şirkete teslim edilmediğini belirttiği, dolayısıyla dava konusu çek bedeli kadar davacının dava dışı Havutlu Petrol...Ltd.

Şti.'den alacağının devam ettiği, nitekim davacı tarafından dava dışı Havutlu Petrol...Ltd.

Şti. aleyhine açılan Adana 6. İcra Müdürlüğünün 2012/12463 E. sayılı dosyasında dava konusu çek bedelini de kapsayan alacağa yönelik takibin devam ettiği, ortada çek bedeli kadar bir zarar var ise de davacı şirketin dava konusu çekin hamili olmaması nedeniyle bu zararın kendisine çekin teslim edilmediğini iddia eden davacı şirketin değil, borçlu-çek keşidecisi dava dışı Havutlu Petrol...Ltd.

Şti.'ne ait olduğu bu nedenle davacının istinafının reddi gerektiği, davalının istinafı yönünden yapılan incelemede Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin (AAÜT) 13 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda karşı taraf lehine verilecek vekalet ücretinin maktu vekalet ücreti olduğu, davalı lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesine ilişkin Mahkeme kararının isabetli olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve katılma yolu ile davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; İcra Hukuk Mahkemesinde açılan davanın müvekkili lehine sonuçlandığını ve kararın kesinleştiğini, davaya konu çekin keşideci tarafından müvekkiline hiç teslim edilmediğini, çek üzerindeki kaşenin müvekkiline ait olmadığını, müvekkilinin cirosu olmadan devredilen çekin ...'e ödenmesinin davacı müvekkilini zarara uğrattığını, ödeme yapılan ...'in müvekkili ile ilgisi bulunmadığını, davalı bankanın basiretli bir tacir gibi davranmadığını, çeki bankaya ibraz eden şahsın şirket yetkilisi olup olmadığını incelemekle yükümlü olduğunu, davalı bankanın güven ilkesi gereğince sorumlu olduğunu belirterek ve resen nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; vekalet ücreti yönünden kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının lehtarı olduğu çekin davalı banka tarafından davacının çalışanı-yetkilisi olmayan bir kişiye ödenmesi nedeniyle uğranılan zararın tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6102 sayılı Kanun'un 788 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili ve katılma yolu ile davalı vekilince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,