Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/8190 K.2023/2663

2.İstanbul 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/162 Esas

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne, birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl davada dava dilekçesinde; müvekkillerinin 25.09.2012 keşide tarihli 249563 no.lu 15.000,00 USD bedelli, 16.10.2012 keşide tarihli 249564 no.lu 25.000,00 USD bedelli, 08.11.2012 keşide tarihli 249676 no.lu, 15.000,00 USD bedelli, 12.12.2012 keşide tarihli 249677 no.lu 25.000,00 USD bedelli, 10.01.2013 keşide tarihli 249678 no.lu 25.000,00 USD bedelli 5 adet çekten dolayı davalıya borçlu olmadığını, müvekkilinin denizcilik sektöründe faaliyette bulunan bir armatör olduğunu, davalı ...'nun ise kendisini tüccar olarak tanıttığını,

müvekkillerini hileli davranışlarla dolandırdığını ve davalı hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2012/146257 sayılı dosyası ile nitelikli dolandırıcılık, evrakta sahtecilik ve tefecilik suçlarından dolayı ayrı ayrı soruşturma açıldığını, davalının suça konu eylemleriyle müvekkillerinden 5 adet toplam 105.000,00 USD çek aldığını, müvekkilleri ve davalı arasında herhangi bir ticari ya da hukuki bir ilişki bulunmadığını beyan ederek dava konusu çekler nedeniyle davalı tarafa borçlu olmadıklarının tespitine, haksız ve kötüniyetli davalı aleyhine %40 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin birleşen 2013/162 E., 2013/106 K. sayılı dosyasında dava dilekçesinde; asıl dava davalısının bu davanın davalısına çekleri ciro ettiğini, ayrı ayrı icra takiplerinin konusunu oluşturan 08.11.2012 keşide tarihli 249676 nolu, 15.000,00 USD bedelli, 12.12.2012 keşide tarihli 249677 no.lu 25.000,00 USD bedelli, 10.01.2013 keşide tarihli 246678 no.lu 25.000,00 USD bedelli 3 adet çekten dolayı davalıya borçlu olmadığını, dava dışı ...'nun kendisini bir holdingin Yönetim Kurulu Başkanı olarak tanıttığını, bir yat alım satımıyla ilgili davacı tarafla ticari ilişkide bulunduğunu,

davacının güvenini sağladıktan sonra bir yere verip iade edeceği gerekçesiyle davaya konu çekleri aldığını ve kullandığını, davalı ...'nin de bu şahısla beraber hareket ettiğini, cironun kötüniyetli olduğunu beyan ederek çekler nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin birleşen 2012/337 E., 2013/10 K. sayılı dosyasında dava dilekçesinde.

İstanbul 3. İcra Müdürlüğü'nün 2012/26808 E. sayılı dosyası ile davacı aleyhine kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığını davacının davaya konu 16.10.2012 vade 31.08.2012 düzenleme tarihli 50.000,00 TL bedelli senet ile 25.09.2012 vade 31.08.2012 düzenleme tarihli 30.000,00 TL bedelli 2 adet senetten dolayı davalı tarafa borçlu olmadıklarını, senetlerin teminat amacıyla verildiğini, takibe ve davaya konu senetlerde davalı ...'ın adı ve imzası (cirosu) olmasına rağmen yapılan icra takibinde ve ödeme emrinde davalı ...'ın isminin bulunmadığını, taraflar arasındaki ciro silsilesinin de bozuk olduğunu,

taraflar arasında gerçek bir ciro olmuş olsaydı davalı ...'ın da takip borçlusu olacağını ancak davalıların kötüniyetli olarak hareket ettikleri için durumun bu şekilde gizlendiğini, davacı ile davalılar arasında herhangi bir ticari ya da hukuki bir ilişki bulunmadığını beyan ederek senetler nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı davaya cevap dilekçesi vermemiştir.

2.Birleşen davada davalılar vekili cevap dilekçesinde, davacının, dava dışı ... isimli şahsın kendisini Devan Holding A.Ş.'nin yönetim kurulu üyesi, yine aynı isimli şirketler grubunun sahibi olduğunu belirterek sahte kaşe ve şirket unvanını kullanarak,

davacı ... ile Kıvırcık adlı yat için alım-satım sözleşmesi yaptığını ve söz konusu yat için iki adet bono tanzim edip verdiğini beyan ettiğini, davacı ...'nun yine dava dışı ... isimli şahsa bir şekilde 5 adet çek ve bu çeklere teminaten ve kefaleten 2 adet senet verdiğini beyan ettiğini, bahsi geçen çeklerin davayla da ilgisi olmamasına rağmen detaylıca tanımlanmasının anlaşılamadığını, müvekkilleri ... ve ... ile dava dışı ... isimli diğer şahsın birlikte hareket ettiklerini iddia ettiğini,

davaya konu olan ve davacı vekili tarafından teminaten verildiği iddia edilen iki adet senet ve ayrıca bir çekin taraflarınca icra takibine konu edildiğini, davacının, müvekkilleri ile birlikte hareket ettiğini iddia ettiği dava dışı ... isimli şahsın da İstanbul 33. İcra Müdürlüğünün 2012/26808 E. ve 2012/26807 E. sayılı dosyasında borçlu olduğunu, bu halde müvekkillerinin alacaklı sıfatı taşıdığı söz konusu icra takiplerinde borçlu sıfatı taşıyan dava dışı ... isimli şahısla birlikte hareket etmeleri için ortada hiçbir sebep olmadığını, davacı vekilinin 31.08.2012 keşide tarihli, 16.10.2012 vade tarihli,

50.000,00 TL bedelli bono ile ilgili "nakden ya da malen" ifadesinin bulunmadığını, "kabul eylerim" ifadesinin kullanıldığını ve bono üzerindeki isimle birlikte imzanın davacı ...'na ait olduğunu beyan ettiğini, yine 31.08.2012 keşide tarihli, 25.09.2012 vade tarihli, 30.000,00 TL bedelli bonoyla ilgili "nakden" ibaresinin dava dışı ... isimli şahısla müvekkilleri tarafından bononun üzerine yazıldığı,

"kabul eyleri..." ibaresinin doldurulmadığının iddia edildiğini, söz konusu senetlerin teminat olarak verildiği iddia edilse de, davacı ...'nun armatör olduğunun davacı vekilince beyan edildiğini, davacı ...'nun basiretli bir iş adamı gibi hareket ederek, teminat olarak verdiği bononun üzerine "teminattır" ibaresi yazılabileceğini bilmesi gerektiğini, ancak bu hususların varlığı dahi bononun kambiyo senedi olma vasfına etki etmeyecek ve bononun icra takibine konu olabileceğini, bu nedenlerle işbu davada hasım olarak gösterilmesinin yersiz olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Birleşen davada davalı davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada, beş adet çekle ilgili olarak, asıl dosya davalısı beş adet çekle ilgili olarak, asıl dosya davalısı ...’nun, İstanbul 12.Asliye Ceza Mahkemesinin, 18.10.2017 tarihinde 2017/369 E. ve 2017/372 K. sayılı dosyasından dolandırıcılıktan ceza aldığı ve asıl dosya davacıları Kardeşler Denizcilik ve Tur.A.Ş. ve ...’in 249563 ve 249564 no.lu çeklerde imzalarının bulunmadığının anlaşıldığı,

davacılar Kardeşler Denizcilik ve Tur.A.Ş. ve ...’in 249563 ve 249564 no.lu çekler yönünden açılan davalarının aktif husumet yokluğundan reddine, davacılar Kaptan Denizcilik ve Turz.A.Ş. ve ... mirasçıları olan ...,... ... ve ... ve 249563 ve 249564 no.lu çekler yönünden açılan davalarının kabulü ile 249563 no.lu, 15.000,00 USD. bedelli ve 249564 no.lu 25.000,00 USD. bedelli çeklerden, davacılar Kaptan Denizcilik ve Turz.

A.Ş. ve ... mirasçıları; ...,... ... ve ...’in davalı ...’ya borçlu olmadıklarının tespitine; davacı müteveffa ...’nun 249676, 249677 ve 249678 no.lu çekler de imzasının bulunmadığı anlaşıldığından, davacılar ... mirasçıları; ...,... ... ve ...’in 249676, 249677 ve 249678 no.lu çekler yönünden açılan davalarının aktif husumet yokluğundan reddine, davacılar Kardeşler Denizcilik ve Tur.A.Ş. ,..., Kaptan Denizcilik ve Turz.A.Ş.’nin 249676, 249677 ve 249678 no.lu çekler yönünden açılan davalarının kabulü ile 249676 no.lu 15.000,00 USD, 249677 no.lu 25.000,00 USD,

249678 no.lu 25.000,00 USD. bedelli çeklerden davacılar Kardeşler Denizcilik ve Tur.A.Ş., ..., Kaptan Denizcilik ve Turz.A.Ş.’nin davalı ...’ya borçlu olmadıklarının tespitine ve davacılar Kaptan Denizcilik ve Turz.A.Ş. ve ... mirasçıları ; ...,... ... ve ... ve 249563 ve 249564 no.lu çekler, davacılar Kardeşler Denizcilik ve Tur.A.Ş., ..., Kaptan Denizcilik ve Turz.A.Ş.’nin 249676,249677 ve 249678 no.lu çekler yönünden şartları oluşan kötüniyet tazminatlarının kabulü ile davalıdan alınarak bu davacılara verilmesine karar verildiği,

Birleşen İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/162 E. sayılı dosyasına konu çeklerde, davacı müteveffa ...’nun imzasının bulunmadığı ve takip dosyalarında borçlu olarak da yer almadığı, davacılar ... mirasçıları; ..., ... ... ve ...’in davalarının aktif husumet yokluğundan reddine, davacılar Kardeşler Denizcilik Tur., ..., Kaptan Denizcilik’in 249676, 249677 ve 249678 no.lu çekler yönünden, davacıların çeklerdeki imzalarını inkar etmedikleri, çek metnine göre ciro silsilesinde şeklen bir kopukluk bulunmadığı,

imzaların istiklali ilkesi karşısında, davalının meşru hamil olduğu davalıya borçlu olmadıklarını ileri süremeyecekleri, davalının kötüniyetli olarak çekleri iktisap ettiğinin de ispatlanamadığı gerekçesiyle, davacılar Kardeşler Denizcilik Tur., ..., Kaptan Denizcilik ve Turz.A.Ş.’nin 249676, 249677 ve 249678 no.lu çekler yönünden açılan davalarının reddine, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 72 nci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında, davalının, şartları oluşan kötü niyet tazminatı talebinin kabulü ile bu davacılardan alınarak davalıya verilmesine karar verildiği,

Birleşen İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/337 E. sayılı dosyasına konu senetlerde, davacıların senetlerdeki imzalarını inkâr etmedikleri, senet metnine göre ciro silsilesinde şeklen bir kopukluk bulunmadığı, imzaların istiklali ilkesi karşısında, davalı ...’nin meşru hamil olduğu, davalılara borçlu olmadıklarını ileri süremeyecekleri, davalıların kötüniyetli olarak senetleri iktisap ettiklerinin de ispatlanamadığı gerekçesiyle, davacı ... mirasçıları ..., ... ... ve ...’i davasının reddine, davalılarca, şartları oluşan kötüniyet tazminatı taleplerin kabulü ile bu davacılardan alınarak davalılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; asıl dava dosyasında verilen kararı istinaf etmediğini belirtmiştir.

Birleşen İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/162 E. ve 2013/106 K. sayılı dosyasında istinaf dilekçesinde özetle; asıl dava dosyasında davalı ... hakkında İstanbul 12. Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/80 E. sayılı dava dosyasında davaya konu çeklerle ilgili olarak yapılan yargılama neticesinde dolandırıcılık suçundan cezaya hükmedildiğini, bu şahsın davalı ... ile birlikte hareket ettiğini, tüm ciroların kötü niyetli olduğunu, bu hususların dava dışı ... tarafından davacıya atılan mail ile sabit olduğunu, davalı ile bir ticari ilişkilerinin bulunmadığını beyan ederek, mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

Birleşen İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/337 E. ve 2013/10 K. sayılı dosyasında istinaf dilekçesinde özetle; birleşen davdaki istinaf sebeplerine benzer açıklamalarda bulunarak, taraflar arasında bir ticari ilişki bulunmadığını, ..., ... ve ...'ın birlikte hareket ederek davacıyı dolandırmaya çalıştığını, davalı tarafa dava konusu 2 adet senet nedeniyle borçlu bulunmadıklarının tespiti gerektiğini beyan etmek suretiyle mahkemece verilen kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk Derece Mahkemesi kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen nedenlerle birleşen davalara ilişkin kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.2004 sayılı İcra İflas Kanun'un (2004 sayılı Kanun) 72 nci maddesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunûn (6102 sayılı Kanun) 702 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Birleşen İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/162 E. ve 2013/106 K. sayılı dosyası bakımından temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3.Birleşen İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/337 E., 2013/10 K. sayılı dosyasında bakımından incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine,

dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup, İstanbul 33. İcra Müdürlüğü'nün 2012/26808 E. sayılı dosyasında davalı tarafça davacılar aleyhine 16.10.2012 ödeme 31.08.2012 düzenleme tarihli, 50.000,00 TL bedelli ve 25.09.2012 ödeme 31.08.2012 düzenleme tarihli 30.000,00 TL bedelli senetler nedeniyle icra takibi yürütüldüğü, söz konusu bonolarda davacı ... avalist sıfatını taşıdığı,

6102 sayılı Kanun’un 702 nci maddesinin ikinci fıkrasındaki, “Aval veren kişinin teminat altına aldığı borç şekle ait noksandan başka bir sebepten dolayı batıl olsa da aval verenin taahhüdü geçerlidir” hükmü uyarınca şekle ait noksanlıktan başka sebepten batıl olsa dahi aval verenin taahhüdünün geçerli olduğunun kabul edilmesi gerektiğine göre davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacılara yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,