Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/8254 K.2023/2291

Taraflar arasındaki teminat mektubunun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalının anlaşması sonucu davacının davalının bayisi olarak 7 adet mağaza açtığını, davalının 08.05.2012 tarihinde teminat mektubu istediğini, davalıya 280.000,00 TL tutarlı teminat mektubu verildiğini, mağazaların bazılarının kira bedelinin davacı tarafından bazı mağazaların kira bedelinin ise davalı tarafından tarafından karşılandığını, Turkcell yönetimi değişince bazı mağazaların davalı talimatı üzerine kapatılması talebi üzerine 2014 Haziran ayında bütün mağazaların davacı tarafından kapatıldığını, tarafların şifahen anlaştığını,

davalıya verilen teminat mektubunun 80.000,00 TL'lik kısmını iade edildiğini, kalan kısmını sonra iade edileceğinin bildirildiğini, ancak iade edilmediğini ileri sürerek 200.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşmenin karşılıklı anlaşma suretiyle feshedildiği ve davalı tarafından, davacıdan mağazalarının kapatılmasının istendiği iddiaları gerçeği yansıtmadığını, davacı ile davalı arasında 02.05.2012 tarihli sözleşmesinin imzalandığını, söz konusu sözleşmenin halen yürürlükte olduğunu, tarafların sözleşmeyi feshetmediğini, davacının, sözleşme kapsamında 7 adet Turkcell mağazası bulunduğunu, mağazaların bir kısmı doğrudan davacı şirket tarafından kiralandığını, bir kısım mağazalar davalı tarafından kiralanarak davacıya alt kira yolu ile kiralandığını,

sözleşme kapsamında davalı tarafından kiralanan davacıya alt kira sözleşmesiyle kiralanması sebebiyle davacının davalıya 474.248,64 TL borcu bulunduğunu, davalının alacaklarının ve sözleşmenin ihlali nedeniyle uğraması muhtemel zararlarının teminatı olarak dava konusu teminat mektubunu davacıdan aldığını, davacının mali durumundaki bozulma ve mağazalarını kapatmış olması sebebiyle davalının, alt kira alacaklarını davacıdan tahsil edemediğini, davacının hakedişi bulunmaması sebebiyle alacağından mahsup da edemediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile davalı şirket arasında sözleşme ilişkisi kapsamında davacıya ait 7 adet Turkcell mağazasının bulunduğu, davalı tarafından, sözleşme ilişkisi kapsamında kiralanan özel noktaların davacıya alt kira sözleşmesi ile kiralanması nedeniyle davacının davaya ödemesi gereken ve ödemediği iddia edilen alt kira bedeli toplamının 474.248,64 TL olduğu, davalının davacıda hesap alacağının taraflar arasındaki 20.04.2015 tarihli mutakabat formu incelendiğinde 282.883,05 TL olduğu, davalının kendi ticari defterlerinde davacı şirketten cari hesap alacağının 472.248,64 TL olduğu,

davacının ticari defterlerinde ise davalı şirkete cari hesap borcunun 344.795,56 TL olduğu, davaya konu teminat mektuplarının 200.000,00 TL tutarında olduğu, bilirkişi raporunda davacı şirketin davalı şirkete olan borç miktarları farklı olarak tespit edilmiş ise de her durumda 200.000,00 TL'yi geçecek şekilde davacı şirketin davalı şirkete borçlu olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik inceleme ile karar verildiğini, sadece tarafların ticari defterlerinin bilirkişilerce incelenmesi sonucu dosyaya alınan rapor doğrultusunda karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalının hiçbir hukuki dayanağı olmadan teminat mektubunun irat kaydedilmesi için Şanlıurfa Şekerbank şubesine yazılı başvurusunun sabit olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesinin ihtiyati tedbirin devamına ilişkin kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında 02.05.2012 tarihli sözleşmesinin imzalandığı konusunda bir ihtilafın bulunmadığı, dosyadaki bilgi ve belgeler ile hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre taraflar arasındaki sözleşmesinin halen yürürlükte olduğu ve feshedilmediği, sözleşmenin 5 inci maddesindeki cezai şart kısmında sözleşmenin yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi halinde verilen teminat mektuplarının nakde çevrileceğinin açıkça düzenlendiği,

davalının davacının yükümlülüklerini yerine getirmediğini ileri sürerek teminat mektubunun nakde çevrilmesi için Şanlıurfa Şekerbank Şubesine haklı olarak talepte bulunduğu, davanın reddi yönündeki kararının doğru olduğu, ancak İlk Derece Mahkemesinin gerekçesinin hatalı olduğu, gerekçenin düzeltilmesi gerektiği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 397 nci maddesinin ikinci fıkrasında ihtiyati tedbir kararının etkisi aksi belirtilmediği takdirde nihai kararın kesinleşmesine kadar devam edeceğinin düzenlendiği,

karar henüz kesinleşmediğinden İlk Derece Mahkemesinin ihtiyati tedbirin devamına ilişkin vermiş olduğu kararda bir hatanın bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf sebeplerinin esastan reddine, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekilince, istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve re’sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında davacının davalıya borcu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun’un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,