Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/8351 K.2023/2664

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu Kararının (YİDK) iptali, marka hükümsüzlüğü, markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve durdurulması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı vekili müvekkilinin "Mobil" ve "EXXONMOBIL" ibareli tanınmış markaların sahibi olduğunu, davalı gerçek kişinin, bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "mobil54" ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere diğer davalı Kuruma başvurduğunu, 2017/62450 kod numarasını alan başvuruya müvekkilince yapılan itirazın önce Markalar Dairesi Başkanlığı sonrasında ise YİDK tarafından reddedildiğini oysa anılan ibareler arasında iltibas tehlikesinin bulunduğunu, başvurunun tescili halinde davalı markasının, müvekkilinin seri markalarından biri olarak algılanacağını,

müvekkili şirketin, dünyanın gelirine göre en büyük şirketi olduğunu, 1952 yılından bu yana Türkiye'de faaliyet gösterdiğini, 200 yılı aşkın bir süredir aralıksız sürdürülmekte olan tüm bu faaliyetlerin "MOBİL" markası altında yürütüldüğünü, "MOBİL" ve "EXXONMOBİL" markalarının müvekkili Şirketin dünya çapında tescilli ve tanınmış markası olduğunu, bu nedenle de 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanun'un (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin 4-5 inci maddeleri uyarınca başvurunun tescilinin mümkün olmadığını, "MOBİL" ibaresinin aynı zamanda müvekkili şirketin unvanının da esaslı unsurunu oluşturduğunu, başvurunun kötü niyetli olduğunu ileri sürerek,

YİDK'in 2018-M-10685 sayılı kararın iptalini, davalının facebook ve twitter hesaplarındaki kullanımlar başta olmak üzere "mobil54" ibareli fiili kullanımlarının müvekkiline ait marka ve ticaret unvanına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitini, önlenmesini ve durdurulmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Türk Patent ve Marka Kurumu vekili cevap dilekçesinde; kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, dava konusu başvuru ile davacının itirazına mesnet markalar arasında iltibasa yol açacak düzeyde benzerlik bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafa ait birebir MOBİL ibareli markalar ile davalı taraf markası arasında bütünsel olarak düşük de olsa görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik olduğu ve birbirleri ile ilişkilendirilmelerinin mümkün olduğu , davacının Mobil ibareli markasının tanınmışlığı da gözetildiğinde dava konusu marka kapsamında 35 inci sınıfta yer alan “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Sanayide, bilim sahasında, fotoğrafçılıkta, tarım, bahçecilik ve ormancılıkta kullanılan kimyasallar, Sınai amaçlı yağlar, gresler, kesme sıvıları,

toz emici-ıslatıcı ve bağlayıcı maddeler. Katı yakıtlar: kömürler, odun. Sıvı ve gaz yakıtlar: benzin, mazot, sıvılaştırılmış petrol gazı, doğal gaz, fueloil ile bunların kimyasal olmayan katkıları.

Aydınlanma amaçlı mumlar, fitiller, yarı mamul vakslar, balmumları (vakslar), parafinler mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetlerinde taraf markaları arasında iltibas bulunduğu, dava konusu marka kapsamında yer alan diğer hizmetler yönünden de, davacının "EXXONMOBİL" ibareli markasının yüksek ayırt ediciliğe sahip olduğu, orijinal bir işaret olduğu, reklâm değerinin yüksek bulunduğu, ilgili olduğu akaryakıt ve enerji sektörünün dışında da tanındığı,

dava konusu başvurunun tescili halinde davacı markasının yüksek düzeydeki tanınmışlığından doğan imajın davalıya transfer olacağı, zira söz konusu hizmetlerin davacının tanınmış olduğu sektörlerden tamamen bağımsız olmadığı, bu ürün ve hizmetlerin alıcısı olan kişilerin, daha önce davacı markalarından yararlanmış olmalarının dağıtım ağının yaygınlığı sebebiyle mümkün bulunduğu,

davalı başvurusunun, davacının reklâm gücünden haksız biçimde yararlanacağı ve bu şekilde mal ve hizmet satışlarını artıracağı, davalının, davacı markasının tanınmışlığından istifade edeceği, ayrıca başvurunun tescilinin, davacının orjinal nitelikteki, uzun zamandır kullandığı,

iyi bir şöhret ve itibar edinip, tüketici zihninde olumlu bir imaj tesis eden, sektörde ve sektör dışında bilinirliği kanıtlanmış olan davacı markasının gücünün ve etkileme alanının zayıflamasına da yol açabileceği, yine davacı markasının ayırt edici karakterini zedeleyeceği, gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu YİDK kararının iptaline, dava konusu başvuru tescil edilmediğinden hükümsüzlük talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili, davacının itirazına mesnet marklarının büyük çoğunluğunun, dava konusu markanın tescil edilmek istendiği 35, 38 ve 41. sınıfta tescilli olmadığını, "MOBİL SERV" ibareli itiraza mesnet markanın da dava konusu marka ile benzer bulunmadığını, somut olayda 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası koşullarının oluşmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf edenin sıfatına göre mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, YİDK kararının iptali, marka hükümsüzlüğü, davalı şirketin facebook ve twitter hesaplarındaki kullanımlar başta olmak üzere "mobil54" ibareli fiili kullanımlarının davacıya ait marka ve ticaret unvanına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespiti, önlenmesi ve durdurulması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6769 sayılı Kanun'un 6 ıncı maddesi

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davalı Kurum vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,