Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/8532 K.2023/2666

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında 09.12.2013 tarihli kaptanlık sözleşmesi imzalandığını, sözleşme konusunun müvekkiline ait yatın Fransa'nın Nice Limanında Türkiye'nin Bodrum Limanına getirilmesi olduğunu, sözleşmenin başlangıç tarihinin kaptanın Fransa'ya gideceği tarih olup bir yıl sonunda herhangi bir bildirim yapılmaksızın kendiliğinden sona ereceğinin kararlaştırıldığını, sözleşmenin 2014 yılının Mayıs ayında yürürlüğe gireceğini, davalının ücretinin 2014 yılının Mayıs ayına kadar 1.500 euro, mayıs ayından sonra ise 2.500 euro olarak ödeneceğinin kararlaştırıldığını,

sözleşmenin 20.05.2014 tarihinden yürürlüğe girip yolculuk süresi üç gün sonrasında geminin 23.05.2014 tarihinde Türkiye'ye getirildiğini, müvekkili şirketin davalıya masrafları sorduğunda, davalının yaptığı masraflara ilişkin açıklama yapmadan 27.05.2014 tarihinde yatı terk ettiğini, davalının kızına 200,00 TL ödeme yapıldığını, davalının yardımcısı ...'in gemi adamı olarak çalışması için noterde sözleşme imzalandığını, sözleşmenin imzasından sonra ...'e ücret olarak 2.000,00 euro ödeme yapıldığını,

davalıya toplam 90.408 euro ve 200,00 TL ödeme yapılmasına rağmen masraflar için ne miktar ödediğini bildirmeyen davalının sebepsiz ve haksız zenginleştiğini, davalıya 90.478,48 euronun hangi şekilde harcandığına dair belgelerin gönderilmesini veya bu paranın 7 gün içerisinde iadesinin ihtar edildiğini, davalının ihtarnameye cevap vermediğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 euronun dava tarihinden itibaren faiz işletilerek, 200,00 TL'nin ise dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkiline hak ettiği aylık ücret, yemek ve fazla çalışma ücretini ödemediğini, sözleşmenin müvekkilinin Fransa'ya gidiş için kararlaştırılan 16.12.2013 tarihinde başladığını, müvekkiline yapıldığı iddia edilen ödemeler arasında dava dışı gemi adamı ...'e yapılan ödemelerin de gösterildiğini, dava dışı bir üçüncü kimseye yapıldığı iddia edilen ödemelerden kaptanın sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin tamamı belgeye dayanan harcama listesini davacıya verdiğini, yatın teslimi, bakım ve yakıt masraflarının donatan adına müvekkili tarafından karşılandığını,

davacının sözleşmedeki ücretin TL üzerinden ödeneceğini, aksi halde gemiyi terk etmesini istemesi üzerine müvekkilinin hak ettiği alacakları tahsil edemeden gemiden ayrıldığını, davacının, müvekkili kaptanın kendisine verildiği iddia edilen paraların hesabını vermediği iddiasının gerçek dışı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının sahibi olduğu yatın Saint Tropez/Fransa Limanından Bodrum/Türkiye'ye getirilmesi ve bakımı için davalı kaptan ile davacı şirket arasında hizmet sözleşmesi akdedildiği, sözleşme içeriğine göre maaş, hakediş ödemeleri yanında, yatın masrafları için davalıya değişik tarihlerde para transferi yapıldığı, davalıya ödenen paraların ne kadarının masraf için, ne kadarının ücret alacağı için yapıldığına dair bir kaydın dekontlarda bulunmadığı,

davalıya gönderilen ve belgesi bulunan, ayrıca davalı beyanıyla da kısmen kabul edilen 87.408,48 euro ve 70,19 euronun davalı hesabına aktarıldığının bilirkişi raporu ile sabit olduğu, belgesi bulunmayan 1.000,00 euro ve 2.000,00 euroluk dava konusu bedellerin, davalıya ödenip ödenmediğinin tespiti yönünde davacı tarafça yemin deliline dayanıldığı, yemin teklifinde bulunulduğu ve davalının yemini eda ettiği, davalı tarafça, yapılan iş nedeniyle harcamalar toplamının 92.405,12 euro olarak hesaplandığı, davalıya ödenen fazla bir masraf ücret alacağının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda hatalı ve mükerrer gider kalemleri bulunduğunu, bu kapsamda 680,00 euro, 1.000,00 euro ve 625,00 euro tutarlı masraf kalemlerinin dayanağının bulunmadığını, 71,95 euro tutarlı masrafın mükerrer hesaplandığını, davalı tarafından Bakırköy 24. İş Mahkemesinin 2016/247 E. sayılı dosyasında açılan davada ücret talebinin bulunduğunu, mükerrer ödemenin önüne geçilmesi bakımından bu dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, davalının ücret alacağına yönelik takas-mahsup talebinde bulunmadığını, bu nedenle davalının açtığı dosyada ihtilaf konusu olan kumanya,

ücret ve benzeri alacakların hesaplamadan dışlanması gerektiğini, yatın yabancı bayraklı olması nedeniyle Deniz İş Kanunu kapsamı dışında olduğundan, sözleşme hükümleri ile Türk Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiğini, sözleşmenin 7 nci maddesindeki ek ödeme yapılmayacağı hükmüne rağmen kumanya ve taksi ücreti hesaplanmasının hatalı olduğunu, ayrıca kumanya ücretinin denizde bulunmadığı süreyi de kapsar şekilde hesaplanmasının doğru olmadığını, ...'e ödenen 2.000,00 euronun davalıya verilmek üzere teslim alındığını, bu nedenle bu tutarın da hesaplamaya dahil edilmesi gerektiğini,

bilirkişi raporuna itiraz dilekçelerinde bir kısım harcamaların belgelerinin sunulmadığını, bir kısım harcamaların ise muteber bir faturaya dayalı olmadığını, 325,00 euro taksi bedelinin faturasının bulunmadığını, yakıt bedelinin keyfi olduğunu, bağlama harcamalarının belgelerinin bulunmadığını ileri sürdüklerini, bu nedenle hizmet akdi hükümlerine göre hesap yapılması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece dilekçelerinde dayandıkları delilleri ibraz etmeleri hususunda yasal sonuçları hatırlatılmak suretiyle davalıya ön inceleme duruşmasında kesin süre verildiği, davalı tarafından yapılan harcamalara ilişkin deliller ise yasal süresinden sonra ibraz edildiği, davacı vekilince ise yasal süresinden sonra delil gösterilmesine açıkça karşı çıktığından, davalı delillerinin yasal süresinde sunulmadığının kabulü gerektiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda;

davacının ücret alacağı ve kumanya masrafı 10.105 euro, yatın yakıt harcamaları 62.353,10 euro, sefer sırasında yapılan liman ve konaklama masrafları 2.463,02 euro, yatın bakım tutum, onarım ve marina bağlama harcamaları da 17.486 euro olmak üzere toplam 92.405,12 euro masraf yapıldığı tespit edildiği, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 414 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince işveren, işin görülmesinin gerektirdiği her türlü harcamayı ödemekle yükümlü olduğu,

davalı tarafından yapıldığı iddia edilen 20.01.2014 tarihli 325 euro ulaşım masrafı, 20.05.2014 tarihli 680 euro tamir bedeli, 15.04.2014 tarihli 1.000 euro tutarlı harcama, 14.04.2014 tarihli 625 euro tutarlı harcama ile 13.04.2014 tarihli ve 71,75 euro tutarlı harcamanın dayanağı bulunmadığından, bu tutarların davalının yaptığı masraflardan mahsubu gerektiği, davalı tarafından Bakırköy 24. İş Mahkemesinin 2016/247 E. sayılı dosyasında açılan alacak davasında davalı lehine 2.860,00TL yemek ücretine hükmedildiği,

mükerrer ödemeye neden olmamak bakımından bu tutarın dava tarihi kur karşılığı olan 989,62 euro'nun da ödemelerden düşülmesi gereken tutarın 89.705,37 euro olarak tespit edildiği, davacının davalıdan talep edebileceği bir fazla ödeme miktarı bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, belirtilen hususlar yeniden yargılama gerektirmediğinden, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçe yönünden kaldırılmasına, yeniden hüküm verilerek davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen nedenlerle ve Bakırköy 24. İş Mahkemesinin 2016/247 E. sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını, bilirkişi raporunda hesaplanan ücret, kumanya, taksi ücreti gibi alacak kalemlerinin kabul edilemeyeceğini, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin bağlayıcı olduğundan gemi adamlarının sağlık, ve iaşelerine ilişkin yönetmelik hükümlerinin uygulanma yeri olmadığını, nitekim dosyanın safahatında uyuşmazlığın Borçlar Kanun'u hizmet sözleşmesine ilişkin genel hükümler dairesinde görülmesi gerektiğinden dosyanın Asliye Hukuk Mahkemesine gönderildiğini,

kumanya ücretinin denizde bulunmadığı süreyi de kapsamadığını, harcamaların tamamının kredi kartında yapılması gerektiği halde yapılmadığını, kaptan yardımcısına ödenen miktarın hesaba dahil edilmemesinin hatalı olduğunu, mükerrer ödemeye neden olmamak bakımından dava tarihi kur karşılığı olan 989,62 euronun da ödemelerden düşülmesi gerektiğinin vurgulanmasına rağmen mahsup edilmediğinden kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taraflar arasında akdedilen 09.12.2013 kaptan (hizmet) sözleşmesi ile davacı şirkete ait White Pearl isimli yatın Fransa'dan Bodrum'a getirilme sürecinde davacı tarafından yapılan ödemelere karşılık davalı tarafından yapılan masrafların belgelendirilmediği iddiası ile fazla ödenen tutarın iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6098 sayılı Kanun'un 414 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,