Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/8592 K.2023/104

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hakem kararının tenfizi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında dökme ay çiçek küspesi satışına ilişkin 19.12.2012 tarihli sözleşme akdedildiğini, ancak davalının mal bedelini 85.552,82 USD eksik ödediğini, sözleşmede yer alan tahkim kuralları uyarınca davacının GAFTA Tahkimine başvurmak durumunda kaldığını, tahkim sonunda davacının taleplerinde haklı olduğu gerekçesiyle davalının davacıya 85.552,82 USD mal bedeli, 11.617,50 USD sürastarya ücreti ve davacının davalı tarafından Türk Mahkemesinde başlatılan davada savunma yapmak amacıyla harcadığı 8.305,66 USD'nin faiziyle ödenmesine karar verildiğini,

hakem kararının davalıya tebliğ edildiğini ve temyiz edilmeksizin kesinleştiğini, ancak davalının davacıya hiçbir ödeme yapmadığını, bu nedenle kararın Türkiye'de icra olunabilmesi için tenfizini istemek durumunda kaldıklarını ileri sürerek 30.10.2015 tarihli, 14-783 sayılı GAFTA hakem kararının tenfizine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; hakem kararının Türk kamu düzenine açıkça aykırılık oluşturduğunu, yine tenfiz talebinin de açıkça kamu düzenine aykırılık sebebiyle reddinin gerektiğini, davalının hakem seçiminden haberdar edilmediğini, iddia ve savunma hakkından yoksun bırakıldığını, 5718 sayılı Miletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi gereğince talep konusu hakem kararının tenfiz edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 04.04.2017 tarih, 2016/386 E. ve 2017/302 K. sayılı kararı ile İngiltere ve Türkiye'nin yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizi hakkında New York Konvansiyonu'na taraf olması ve 5718 sayılı Kanun'un 1 inci maddesinin ikinci fıkrasında milletlerarası anlaşmaların saklı tutulması nedeni ile hakem kararının tenfizine ilişkin talebin New York Konvansiyonu uyarınca değerlendirileceği, GAFTA hakem kararının satım bedelinin ve sürastarya masrafının faizi ile birlikte ödenmesine ilişkin kısımlarının,

New York Konvansiyonu'nun 5 inci maddesinde aranan tenfiz şartlarını yerine getirmesi nedeni ile tenfiz şartlarının oluştuğu, hakem kararının Bandırma 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan dava ile ilgili olarak 8.305,66 USD yargılama masraflarının ödenmesine ilişkin kısmının, New York Konvansiyonu'nun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan kamu düzeni ve (y) bendinde yer alan hakem kararının tahkim anlaşmasında yer almayan bir hususa ilişkin olması uyarınca tenfiz edilemeyeceği, GAFTA hakem kararının bu kısmının, hakem kararının geri kalan kısmından ayrılabilir nitelikte olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne,

14-783 numaralı, 30.10.2015 tarihli GAFTA hakem kararının hüküm kısmındaki 6.3. maddesindeki "iş bu karar ile, satıcının alıcı tarafından Türk Mahkemesi'nde hukuka aykırı bir şekilde başlatılan davada savunma yapmak amacı ile harcadığı yasal masraflara ilişkin olarak alıcının satıcıya, 8.305,66-ABD Dolarını (sekizbin üçyüz beş ABD doları ve altmış altı sent) 04/02/2015 tarihinden (Türk Avukatların kestiği son makbuz tarihinden bir gün sonra) başlayarak ödeme tarihine dek 3 ayda bir birleştirilecek yıllık %4 faiz oranı ile birlikte ödemesine" ilişkin tenfiz talebinin reddine, 14-783 numaralı,

30.10.2015 tarihli GAFTA hakem kararının hüküm kısmındaki 6.3. madde dışında kalan kısımlarının tenfizine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 24.01.2020 tarih, 2017/3729 E. ve 2020/151 K. sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün 1 numaralı bendinin ikinci kısmında "...GAFTA Hakem Kararının hüküm kısmındaki 6.3. madde dışında kalan kısımlarının tenfizine" denildiği görüldüğü, bu hususun infazda tereddüt oluşturacak nitelikte olduğu, bu yönden re'sen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin üç numaralı alt bendi uyarınca kararın kaldırılması cihetine gidildiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf talebinin reddine, re'sen İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

davanın kısmen kabulüne, 14-783 numaralı, 30.10.2015 tarihli, GAFTA hakem kararının hüküm kısmının 6.1. maddesindeki "Alıcının satıcıya, 85.552,82 ABD dolarının (Seksen beş bin beş yüz elli iki ABD doları ve seksen iki sent) 27 Mart 2013 tarihinden (SGS Bulgaria'nın Analiz Sertifikasından 1 gün sonra) başlayarak ödeme tarihine dek üç ayda bir birleştirilecek yıllık %4 faiz oranıyla birlikte ödenmesine" ve 6.2. maddesindeki "Alıcının satıcıya 11.617,50 ABD doları (on bir bin altı yüz on yedi ABD doları ve elli sent) tutarında sürastarya ücretinin 1 Nisan 2013 tarihinden (MV Forward'ın Bandırma'da boşaltılmasının tamamlanmasından 7 gün sonra )

başlayarak ödeme tarihine dek üç ayda bir birleştirilecek yıllık %4 faiz oranıyla birlikte ödenmesine" dair kararların tenfizine, 14-783 numaralı, 30.10.2015 tarihli, GAFTA hakem kararının hüküm kısmındaki 6.3. maddesindeki "iş bu karar ile,

satıcının alıcı tarafından Türk Mahkemesi'nde hukuka aykırı bir şekilde başlatılan davada savunma yapmak amacı ile harcadığı yasal masraflara ilişkin olarak alıcının satıcıya, 8.305,66-ABD Dolarını (sekizbin üçyüz beş ABD doları ve altmış altı sent) 04/02/2015 tarihinden (Türk Avukatların kestiği son makbuz tarihinden bir gün sonra) başlayarak ödeme tarihine dek 3 ayda bir birleştirilecek yıllık %4 faiz oranı ile birlikte ödemesine" ilişkin tenfiz talebinin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 30.03.2021 tarih, 2020/2098 E. ve 2021/3091 K. sayılı kararı ile "...1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı deliller ile gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir. 2-Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince, dava tenfiz istemine ilişkin olup davacı 30.10.2015 tarihli hakem heyeti kararının tenfizini talep etmiştir. Dava konusu hakem heyeti kararı hüküm kısmı 6.1., 6.2, 6.3 ve 6.4 olmak üzere 4 maddeden oluşmaktadır.

İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulü ile hakem heyeti kararının 6.3. maddesine ilişkin tenfiz talebinin reddine, 6.3. maddesi dışında kalan kısımlarının tenfizine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, ilk derece mahkemesi tarafından hakem heyeti kararındaki 6.3. maddesi dışında kalanların tenfizine şeklinde karar verilmesinin infazda tereddüt oluşturacak nitelikte olduğu gerekçesiyle kararın kaldırılarak yeniden hüküm kurulması cihetine gidilmiş, davanın kısmen kabulü ile hakem kararının hüküm kısmının 6.1. ve 6.2. maddelerine dair kararların tenfizine, 6.3. maddesine ilişkin tenfiz talebinin reddine karar verilmiş, hakem heyeti kararı 6.4. maddesi için hüküm kurulmamıştır.

Bu durumda, Bölge Adliye Mahkemesince hakem heyeti kararının 6.4. maddesi açısından olumlu - olumsuz bir karar verilmemesi doğru olmayıp kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir...." gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile önceki karardaki eksikliğin hükmün yazılması sırasındaki maddi hatadan kaynaklandığı, karar gerekçesine uygun olarak hakem heyeti kararının 6.4. maddesinin de kabul edilen kısım içerisinde kalmış olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf talebinin reddine, re'sen İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

davanın kısmen kabulüne, 14-783 numaralı, 30.10.2015 tarihli, GAFTA hakem kararının hüküm kısmının 6.1. maddesindeki "Alıcının satıcıya, 85.552,82 ABD dolarının (Seksen beş bin beş yüz elli iki ABD doları ve seksen iki sent) 27 Mart 2013 tarihinden (SGS Bulgaria'nın Analiz Sertifikasından 1 gün sonra) başlayarak ödeme tarihine dek üç ayda bir birleştirilecek yıllık %4 faiz oranıyla birlikte ödenmesine",

6.2. maddesindeki "Alıcının satıcıya 11.617,50 ABD doları (on bir bin altı yüz on yedi ABD doları ve elli sent) tutarında sürastarya ücretinin 1 Nisan 2013 tarihinden (MV Forward'ın Bandırma'da boşaltılmasının tamamlanmasından 7 gün sonra ) başlayarak ödeme tarihine dek üç ayda bir birleştirilecek yıllık %4 faiz oranıyla birlikte ödenmesine" ve 6.4. maddesindeki “iş bu kararla ekteki hesap uyarınca iş bu hükme ilişkin ücret ve masrafların (birlik harçları 1.036 İngiliz sterlini, üye olmayanlara ait ücret 3000 İngiliz Sterlini,

hakem ücretleri 9.037,5 ingiliz sterlini olamak üzere toplam 13.073,50 İngiliz Sterlini bedelin 1500 İngiliz Sterlini bedel satışı (davacı) tarafından üstlenildiğinden bu bedelin mahsubu ile 11.573,50 İngiliz Sterlini bedelin) alıcı tarafından ödenmesine” dair kararların tenfizine, 14-783 numaralı, 30.10.2015 tarihli, GAFTA hakem kararının hüküm kısmındaki 6.3. maddesindeki "iş bu karar ile,

satıcının alıcı tarafından Türk Mahkemesi'nde hukuka aykırı bir şekilde başlatılan davada savunma yapmak amacı ile harcadığı yasal masraflara ilişkin olarak alıcının satıcıya, 8.305,66-ABD Dolarını (sekizbin üçyüz beş ABD doları ve altmış altı sent) 04/02/2015 tarihinden (Türk Avukatların kestiği son makbuz tarihinden bir gün sonra) başlayarak ödeme tarihine dek 3 ayda bir birleştirilecek yıllık %4 faiz oranı ile birlikte ödemesine" ilişkin tenfiz talebinin reddine karar vermiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın görevsiz ve yetkisiz mahkemede açıldığını, 5718 sayılı Kanun'un 50-54 ve 55 inci maddelerindeki şartların tartışılmadan eksik inceleme ile karar verildiğini, davalının usulüne uygun olarak hakem seçiminden haberdar edilmediğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, GAFTA hakem kararının tenfizine ilişkin şartların somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.08.05.1991 tarih ve 3731 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türkiye’de Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası Hakkındaki 10 Haziran 1958 tarihli New York Sözleşmesi hükümleri.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,