Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/8850 K.2023/2872

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili aleyhine 200.000,00 TL bedelli bono Gaziantep İcra Müdürlüğünün 2018/103177 E. sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini, müvekkilinin davalı ile karşılıklı arazi alım satım ilişkisi sebebiyle borcuna karşılık davalının düzenlediği 02.04.2016 ödeme tarihli 200.000,00 TL bedelli bonoyu imzaladığını, müvekkilinin davalıya olan güveninden dolayı bonoyu teslim alamadan bakiye 8.650,00 TL borç kalacak şekilde ödemelerde bulunduğunu, davalının da müvekkilinin yaptığı ödemelerin neticesinde bononun arkasına davalı eliyle kalan borç 8.650,00 TL olarak yazdığını,

olmayan bir borçtan dolayı takip başlatılmasının yanında aynı zamanda kambiyo vasfını yitiren bir bono esas alınarak kambiyo senedine müstenit takip yapıldığını, bono arkasındaki kalan borç 8.650,00 TL kısmı ortadan kalkacak şekilde kesildiğini, bonoda tahrifat yapıldığını,

bunun sonrasında da Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığına 2018/73697 soruşturma numarasıyla suç duyurusunda bulunulduğunu ileri sürerek müvekkilinin davalıya borcu olmadığının tespiti ile davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeniyle senette yazılı miktar olan 200.000,00 TL'nin %20'si üzerinden kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; yapılan icra takibine karşı davacı tarafın Gaziantep 1.İcra Hukuk Mahkemesinin 2018/734 E. sayılı dosyası ile itiraz ettiği ancak davanın reddine karar verildiğini, Gaziantep 8.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/734 E. sayılı dosyası ile davacının mal kaçırmak amacıyla yapmış oldukları devir işleminin iptali için tasarrufun iptali davası açıldığını, dolayısıyla davacı tarafın tüm hukuki yolları denediği ve hepsinde kendisi aleyhine sonuçlar elde ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bononun, mücerret bir borç ikrarı olduğu, bono borçlusunun ilk önce bonodaki borç ikrarının sebebini ispat etmesi gerektiği, bunun ise, 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 201 inci maddesi gereği tanıkla ispat edilemeyeceği, ancak senet (kesin delil) ile ispat edilebileceği, somut olayda davacının iddiasını belirtilen ilkeler çerçevesinde yazılı delille kanıtlaması gerektiği, bono ödeme vasıtası olup kural olarak mevcut bir borcun tasfiyesine yönelik olarak verildiğinin kabulünün gerektiği,

somut uyuşmazlıkta davacının senedin kesildiğini beyan ettiği, senet aslı incelendiğinde senedin tahrif edildiğine ilişkin herhangi bir bulgunun bulunmadığı, Gaziantep Cumhuriyet Savcılığının 2018/73697 soruşturma sayılı dosyasında da senedin kesildiğine ilişkin bir bulguya rastlanılmaması sebebi ile şüpheli/davalı ... hakkında kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği, menfi tespit davasında borçlunun ya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürmesinin mümkün olduğu,

borçlunun borcun varlığını inkar ettiği durumlarda, ispat yükünün davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düştüğü, ancak borçlunun varlığını kabul ettiği borcun ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürmesi durumunda, doğal olarak ispat yükünün kendisine düşeceği, somut uyuşmazlıkta ispat yükünün davacı borçluda olduğu, davalının tanık dinletilmesine muvafakatinin bulunmadığını açıkça belirttiği, bunun üzerine mahkemelerince davacıya yemin teklif etme hakkının hatırlatıldığı, davacının yemin deliline dayandığı ancak davalı asile çıkarılan yemin davetiyesinin iade edildiği,

o esnada davalının 01.01.2021 tarihinde vefat ettiği, davalının taraf ehliyetinin son bulması sebebi ile Yargıtay içtihatları uyarınca yemin deliline dayanılmasının mümkün olmadığı, dosyadaki tüm deliller bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacının davasını usulüne uygun birbirini doğrulayan deliller ile ispat edemediği, kötü niyet tazminatı şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu senedin kambiyo vasfına haiz olmadığını, senet metni üzerinde yapılan inceleme neticesinde keşide tarihinin vadeden sonra olduğunu, hukuk usulünde para borcunun ödenmesine dair iddiaların yazılı belgeyle desteklenmesi gerektiğini, müvekkilinin bu kapsamda borçluya yapmış olduğu ödemeleri senedin arkasına yazdırmış ve senedin arka yüzüne bakiye 8.650,00 TL borç kaldığına dair not düşüldüğünü, davalı kötüniyetli hareket ederek senedin not yazılı kısmını ortadan kaldıracak şekilde senedi kestiğini, sonrasında icra takibine konu ettiğini,

her ne kadar senet üzerinde yapılan bu işlem nedeniyle soruşturma makamınca kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş olsa da verilen kararın yetersiz inceleme ile verildiğini, müsnet senedin piyasadan temin ettikleri orijinal halini gösterir bir örneğini sunduklarını, senedin sol kısmında bulunan senet kimlik kayıtlarına ilişkin bölümün takip konusu senette bulunmadığını, diğer tüm unsurların birebir aynı olduğunun görüleceğini, senedin sol tarafı kesilerek ortadan kaldırıldığını, bu hususun tek başına davanın ispatı anlamına gelmekte iken mahkemenin hiçbir inceleme yapmadan davanın reddine karar vermesinde isabet olmadığını,

yargılamanın sonunda ele geçirilen ve yerel mahkeme tarafından dosyaya sunulmasına izin verilmeyen video kaydının sunulduğunu, ödemeye ilişkin belgelerin davanın her aşamasında sunulmasının mümkün bulunduğunu, bu görüntülerde alacaklı görünen ...’ın senede mahsuben ödeme yapıldığını, ödemeleri senedin arkasına yazdığını avukata verirken senedin o kısmını kestiğini itiraf ettiğini, bu nedenle kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının vade tarihini belirttiği ve borcun çoğunu ödeyip 8.650,00 TL borcu kalmış olduğunu beyan ettiği, bu itibarla borç tamamıyla kabul edilmiş olduğundan takibe konu senedin kambiyo senedi vasfını haiz olduğu, Savcılığın kovuşturmaya yer olmadığına dair kararında herhangi bir makasla kesme olayının tespit edilemediğinin belirtildiği, aksi durumda dahi kesilen yerde kalan borç miktarının 8.650,00 TL yazılı olduğunun da ispatının mümkün olmadığı,

karar duruşmasında sunulan ve davacının kalan borç miktarının yazılı olduğu kısmın davalı tarafından senet üzerinden kesildiği iddiasına yönelik CD görüntülerinin daha önce delil olarak sunulmadığı ve son duruşmada sunulan bu delile davalı yanın muvafakatinin bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu senedin tahrif edilmiş olması nedeniyle kambiyo vasfına haiz olmadığını, senet kesilmek suretiyle borca mahsuben yapılan ödemelerin ortadan kaldırıldığını, dosyaya sunulan CD kaydı görüntülerinde alacaklı görünen ...'ın senede mahsuben ödeme yapıldığını, ödemeleri senedin arkasına yazdığını ve avukata verirken senedin o kısmını kestiğini itiraf ettiğini, borcu söndüren niteliği itibariyle bu delilin dikkate alınması gerektiğini, zira ödeme niteliğine haiz belgenin savunma ve iddianın genişletilmesi yasağının istisnası olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taraflar arasındaki arazi alım satımına ilişkin olarak düzenlenen ve ödeme nedeniyle kısmen bedelsiz kalan bono nedeniyle davacı yanın borçlu olup olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı yan, davanın görüldüğü sırada sonradan elde etmiş olduğu ve bononun lehtarı olan davalı murise ait olduğunu iddia ettiği görüntü ve ses içeren CD kaydını son duruşmada ibraz etmiştir. Davacı, görüntü ve ses kaydı içerdiği anlaşılan bu CD'yi sonradan elde ettiğini ileri sürdüğünden 6100 sayılı Kanun'un 31 ve 145 inci maddeleri uyarınca söz konusu CD'nin çözümlemesi yapılıp, görüntü ve sesin davalı murise ait olup olmadığının araştırılması ve eğer davalı murise ait ise, bu durumun borcu sona erdireceği nazara alınarak bir karar verilmesi gerekirken, bu delilin sonradan ibraz edildiği gerekçesi ile değerlendirilmemiş olması bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1.Davacı vekilinin bozma kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye