Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/9209 K.2023/3623

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı banka tarafından müvekkili aleyhine icra takipleri başlatıldığını, ancak müvekkilinin davalı bankaya herhangi bir borcu bulunmadığını, ödeme emirlerindeki kalemlerin asıl alacak şeklinde yer alan miktarlarının hangi borçlara ilişkin olduğu ve asıl borçlunun kim olduğu konusunda şüphe bulunması nedeniyle ödeme emirlerinde açıklamasız şekilde yer alan alacak kalemlerinin hukuki dayanağının davalı bankaya somut deliller sunulması şekliyle açıklatılması gerektiğini ileri sürerek,

fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, belirtilen icra dosyaları ile ilgili şimdilik 100,00 TL yönünden müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, haksız ve kötü niyetli takipler nedeniyle takiplere dayanak alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde: eksik harcın tamamlanmaması sebebiyle dava dilekçesi tebliğ edilemediğinden cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 18.12.2020 tarihli tensip tutanağının 2 nci bendi ile dava dilekçesinde belirtilen icra dosyalarının takip çıkış miktarları üzerinden yatırılması gerekli 27.746,12 TL eksik harcı depo etmek üzere davacı tarafa 2 haftalık kesin süre verilmesine, aksi halde davanın takip edilmemiş sayılacağı hususunun ihtaren tebliğine dair ara karar verildiği, tensip tutanağının davacı vekiline tebliğ edildiği, davacı vekilinin adli yardım talebinde bulunduğu, ancak adli yardım talebinin de reddedildiği,

yapılan tebligata rağmen yatırılması gerekli eksik harç depo edilmediğinden dava dosyasının 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun (492 sayılı Kanun) 30 uncu ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 150 nci maddeleri gereğince 26.03.2021 tarihinde işlemden kaldırılmasına dair ara karar verildiği, üç aylık yasal süre içinde eksik harcın tamamlanmadığı gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin söz konusu icra dosyalarına ilişkin davalı tarafa borçlu olmadığı miktarın ancak bilirkişi incelemesi neticesinde net bir şekilde ortaya çıkacağını, mahkemenin dosyanın esasına girmeden tüm takiplerin açılış miktarları üzerinden harç belirleyerek müvekkiline bu harcı ödeme yükümlülüğü getirmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, bu durumun yüksek miktarlı icra takipleri başlatılması halinde hak arama hürriyetinin ihlali anlamına geldiğini,

dosyanın esasına girilip incelenmesi halinde müvekkilinin yapmış olduğu ödemeler ile birlikte davalı tarafın başlatmış olduğu takiplerde belirtilen miktarda borcun olmadığının anlaşılacağını, müvekkilinin hiçbir mal varlığı ve gelirinin bulunmaması sebepleriyle adli yardım talep edildiğini, gerekçesiz ve hukuka aykırı olarak adli yardım talebinin reddedildiğini, müvekkili hakkında birçok icra takibi başlatıldığını, alacağı karşılamaya yeterli mal varlığı bulunmadığını, adli yardım talebinin reddine ilişkin verilen kararın da usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmadığı, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen hususları tekrarlayarak kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, icra takipleri nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Kanun'un 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 492 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi.

3. 6100 sayılı Kanun'un 150 nci maddesi.

3. Değerlendirme

İlk Derece Mahkemesince dava dilekçesinde belirtilen icra dosyalarının takip çıkış miktarları üzerinden yatırılması gerekli eksik harcı depo etmek üzere davacılar vekiline süre ve imkan tanınarak 18.12.2020 tarihli tensip tutanağının 2 nci bendi ile dava dilekçesinde belirtilen icra dosyalarının takip çıkış miktarları üzerinden yatırılması gerekli 27.746,12 TL eksik harcı depo etmek üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, aksi halde davanın takip edilmemiş sayılacağı hususunun ihtaren tebliğine dair ara karar verilmiştir.

Tensip tutanağının davacı vekiline 25.01.2021 tarihinde tebliğ edildiği, davacı vekilinin 06.01.2021 tarihli adli yardım talebinin 11.01.2021 tarihli ara kararla reddine karar verildiği, adli yardım talebinin reddine ilişkin karara itiraz edilmesi üzerine itirazın İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/50 D.İş sayılı 18.02.2021 tarihli kararı ile reddedildiği, itirazın reddine dair kararın davacı vekiline 03.03.2021 tarihinde tebliğ edildiği, kararın tebliğ tarihinden itibaren de 2 haftalık kesin süre içinde davacı tarafça eksik harç depo edilmediğinden dava dosyasının 26.03.2021 tarihinde işlemden kaldırıldığı,

üç aylık yasal süre içinde eksik harç tamamlanmadığından davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. Ancak mahkemenin adli yardım talebinin reddi nedeniyle yatırılması gereken peşin harç miktarını ve kesin mehili içeren yeni ihtaratlı tebliğ göndermesi gerekirken tensiple verilen ihtar nazara alınarak süresi içinde peşin harcın yatırılmadığı gerekçesiyle işlemden kaldırma ve açılmamış sayılma kararı vermesi doğru olmamıştır.

O halde mahkemece yeniden usulüne uygun şekilde peşin karar harcının yatırılması için davacıya kesin mehil içeren sonucunu bildiren ihtaratlı tebligat gönderilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,