Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/9217 K.2023/443

Taraflar arasındaki tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, duruşma istemli olarak davalı .... A.Ş. vekili ve duruşma istemi olmaksızın davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava konusu meblağ 44.020,00TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle uygulanması gereken 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 3156 sayılı Kanun ile değişik 438 inci maddesi gereğince duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin işletmeciliğini yaptığı raylı sistem hattında kullanılan mülkiyeti müvekkiline ait toplam 17 parça 76.439,92 euro tutarındaki tramway ekipmanının 11.07.2012 tarihinde Mapfre Genel Sigorta A.Ş. tarafından nakliyat sigortası ile sigortalandığını ve tamir için Paris'te üretici firmaya ...'nın (THY A.O.) 12.07.2012 tarihli uçağı ile nakledildiğini; ancak nakliye sırasında 74.749,17 euro değerindeki kısmın kaybolduğunu, malların kaybolduğunun davalı THY A.O. tarafından da kabul edildiğini;

ancak ödeme yapılmadığını ileri sürerek şimdilik 5.000,00 TL tazminatın aynen veya fiili ödeme günündeki kur üzerinden olay tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş. 22.10.2014 tarihli dilekçesi ile alacağını THY A.O. yönünden 7.211,00 TL, Mapfre Genel Sigorta A.Ş. yönünden 214.530,00 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; sigotalanan ve nakliyesi yapılan malların arızalı mallar olduğunu, oysaki talebin yenilerinin fiyatı üzerinden yapıldığını, müvekkili şirketin gerçek zarardan sorumlu olduğunu, malların kaybolmadan önceki değerleri oranında davayı kabul ettiklerini, bunun üzerindeki talebi kabul etmediklerini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı THY A.O. vekili cevap dilekçesinde; davaya 1999 tarihli Montreal Konvasyonu hükümlerinin uygulanacağını, hasar durumundan en geç 14 gün içerisinde taşıyıcıya şikayette bulunulması gerektiğini, belirtilen süre içerisinde yapılmış bir ihbar olmadığını, her halükarda müvekkilinin sorumluluğunun sınırlı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 29.03.2017 tarih, 2016/737 E. ve 2017/239 K. sayılı kararı ile bozma ilamına uyularak taşımaya konu emtia hasarlı durumda olup tamir edilmesi amacıyla davacı tarafından yurt dışındaki firmaya gönderilmek üzere davalı ...

Genel Sigorta A.Ş. nezdinde sigorta poliçesi düzenlendiği, davalı THY A.O. tarafından da taşıma işinin gerçekleştirildiği, davalı ... şirketinin gerçek zarardan sorumlu olduğu, davalı THY A.O. açısından verilen kararın kesinleştiği, 74.749,17 euro karşılığı 214.530,00 TL gerçek zararın davalı ...

Genel Sigorta A.Ş.'den tahsiline, bu miktarın 5.000,00 TL'sine dava tarihi olan 12.03.2013 tarihinden, bakiye 209.530,00 TL'si için ıslah tarihi olan 22.10.2014 tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesine, davalı THY yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz yoluna başvurulmuş, Mahkemece 01.06.2017 tarihli ek karar ile kesin süreli muhtıraya rağmen eksik yatırılan temyiz harcının tamamlanmaması nedeniyle davalı ... Genel Sigorta A.Ş. vekilinin temyiz talebinden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiştir. Ek karara karşı, davalı ... Genel Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 07.01.2019 tarih, 2017/2746 E. ve 2019/84 K. sayılı kararı ile harç ikmaline ilişkin muhtırayı içeren tebligatın usulüne uygun olarak düzenlememiş olduğunun anlaşılması nedeniyle davalı ... Genel Sigorta A.

Ş. vekilinin ek karara yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz isteminin reddine ilişkin 01.06.2017 tarihli ek kararın kaldırılmasına ve işin esasına geçilerek asıl karara yönelik temyiz itirazının incelenmesine karar verildiği, Mahkemece bozma ilamına uyulduğu;

ancak hiç bir inceleme yapılmaksızın, ilk kararda 231.842,43 TL yönünden verilen kısmen kabul kararına karşı davacının temyizi olmaması nedeniyle usuli kazanılmış hak oluşmasına rağmen, bozmadan sonra davanın 214.530,00 TL üzerinden tam kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı ayrıca uyulan Dairemiz bozma ilamı gereğince kaybolan taşıma konusu emtianın tamir edilmesi gereken hasarlı mallar niteliğinde olduğu dikkate alınarak bu konularda uzman makine mühendisi bilirkişiden rapor alınarak gerçek zararın belirlenmesi gerekirken,

bu konuda araştırma ve değerlendirme yapılmaksızın malların değeri belirlenerek davanın kabulüne karar verilmesinin doğru görülmediğinden kararın davalı ... Genel Sigorta A.Ş. yararına bozulmasına karar vermek gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının kısmen kabulüne, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla toplam 57.602,50 TL (bilirkişi raporuyla hesaplanan gerçek zarar 25.000,00 euronun, zarar tarihi olan 12.07.2011 tarihli kur karşılığı) tazminatın davalı ... yönünden, 7.211,00 TL ile sınırlı olmak üzere, 5.000,00 TL'si için dava tarihi olan 12.03.2013 ve 2.211,00 TL'si için ise ıslah tarihi olan 22.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte, davalı ... yönünden ise temerrüde düştüğü 05.09.2012 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte, davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle.

Mahkemece bilirkişi raporlarına yaptıkları itirazın değerlendirilmediğini, kaybolan malzemelerin değerinin 25.000,00 euro şeklindeki tespitin hukuka aykırı olduğunu, zira bahse konu ekipmanların arıza durumu, yıpranma payı bilinmeden ekipmanların gerçek değerinin delile dayanmaksızın 1/3 oranında düşürülmesinin sigorta hukukuna aykırılık oluşturduğunu, uyuşmazlığa konu 17 adet ekipmanın yenisi ile değişimi için nakliyesi sırasında kaybolduğunu, davanın hasar bedeli düşülerek açıldığını, sigortacının, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu olduğunu, Yargıtay’ın,

kaybolan mallar için sigorta şirketinin sorumluluğunun gerçek değer üzerinden tespit edilmesi sebebiyle Mahkeme kararını bozduğunu, bahse konu 17 ekipmanın onarımı mümkün olmayan, üretici firmanın yenisi ile değişim için gönderildiği ekipmanlar olduğunu, gerçek zararın piyasa temin (ikame) değeri kabul edilmesi halinde, malların dava açma tarihi itibarıyla piyasa değerinin tespitini, onarımı mümkün olup olmadığını ve ikame değerinin ne olduğu konularında bilirkişi raporu alınması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle.

11.02.2020 tarihli bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olması nedeniyle hükme esas alınmaya elverişli olmadığını, raporda hasarlı ekipmanın ikinci el değerinden söz etmenin mümkün olmadığı, parçaların entegre sistem parçaları olmaları nedeniyle yenilerinin ikame bedeli olduğu fakat onarım bedeli ve belli oranda amortisman düşümü ile değer belirleme şartının oluştuğu, kaybolan malzeme değerinin 25.000,00 euro ödenmesine kanaat getirmesinin hatalı olduğunu, arızalı emtiaların gerçek bedelleri tespit edilmeden herhangi bir somut veriye dayanmaksızın varsayımsal bir bedel tespitinin hatalı olduğunu,

dava konusu hasarla ilgili davacı tarafın talepte bulunabilmesi için gerçek zararını ispat etmesi gerektiğini; ancak davacının ispata elverişli herhangi bir somut delille gerçek zararını ispatlayamadığını, sonuç olarak gerçek zarar tespit edilmediğinden davanın reddine karar vermek gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, havayolu ile yurtdışına taşınan emtianın kısmen zayi olması nedeniyle tazminat istemine ilişkin olup kaybolan emtiaların gerçek zararının belirlenmesi uyuşmazlık konusudur.

2. İlgili Hukuk 1999 tarihli Montreal Konvansiyonunun 31 inci maddesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1409 uncu maddesi

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekili ile davalı ...Ş. vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekili ile davalı ...Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Aşagıda yazılı peşin harcın istek halinde davalı ...Ş'ye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,