Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/1090 K.2023/4406

Taraflar arasındaki alacak ve menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi.Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilleri ile davalılardan ... arasında "Bafra Pide" markası adı altında ürünlerin satılması ve Esentepe/İstanbul adresindeki "Bafra Pide" isimli işyerinin müvekkilince işletilmesi hususlarına ilişkin olarak 31.7.2015 tarihli franchise sözleşmesi yapıldığını, sözleşmeye istinaden ...'ya avans olarak elden 20.000,00 TL, ...'ya banka havalesi ile 123.000,00 TL ödeme yapıldığını, ayrıca 45.000,00 TL tutarlı iki adet bono verildiğini, 2015 temmuz ayı boyunca Kurular Ltd.

Şti.'nin anılan yerde faaliyet göstermesine rağmen bu aya ait 8.125,00 TL kira ödemesinin lisans ücretinden mahsup edilmek üzere müvekkili tarafından ödendiğini, işyerindeki demirbaşların satış ve devrine ilişkin faturanın Kurular Ltd.

Şti. tarafından kesildiğini, iş yeri devrinin 01.08.2015 tarihinde yapılarak müvekkilinin işyerini işletmeye başladığını, ancak sözleşmenin esaslı unsurlarında davacının yanıltılması nedeniyle başından beri sözleşmenin geçersiz olduğunu, müvekkilinin marka konusunda yanıltıldığını, sözleşmenin tarafı olan ...'nun marka sahibi olmaması nedeniyle lisans sözleşmesinin geçersiz olduğunu, 10 yıllık lisans bedeli olarak 195.000,00 TL'nin kararlaştırıldığını, ancak sözleşmede markanın itibarı değerinin 1.000,00 TL olarak belirtildiğini, işyerinin işletme usulü hakkında yanıltıcı bilgi verildiğini,

lisans veren davalı tarafından reklam ve tanıtım yapılmadığını, lisans veren tarafından ham madde ve sarf malzemelerinin müvekkiline yüksek fiyattan satıldığını, kısaca davalı tarafça sözleşmeden doğan edimlerin doğru ve gereği gibi yerine getirilmemesi nedeniyle sözleşmenin haklı nedenle 08.01.2016 tarihinde feshedildiğini, müvekkillerinin zarara uğradığını ileri sürerek elden ödenen 20.000,00 TL nin ... ve ...'dan tahsilini, ...'ya ödenen 123.000,00 TL nin ... ve ... tahsili ile müvekkili ...'e ödenmesini, temmuz kira bedeli olarak ödenen 8.125,00 TL nin ... ve Kurular Ltd.Şti.'den tahsili ile ...'e ödenmesini,

45.000,00 TL tutarlı iki adet bonodan dolayı borçlu olmadığının tespitini ve sözleşmenin feshinden dolayı müspet ve menfi zararları oluşmakla şimdilik 1.000,00 TL'nin tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar, süresinde cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2002/33731 tescil nolu "BAFRA" ibareli markanın hizmet markası olarak 43 üncü sınıf için ilk defa 27.12.2002 tarihinde tescil edildiği, 26.12.2012 tarihinden itibaren yenilendiği, marka sahibi ... iken markanın 29.3.2015 tarihinde ...'na devredildiği, sözleşmenin konusunun açıkça “BAFRA” markası olduğu, sözleşmenin hiçbir bölümünde pide ibaresinin geçmediği, marka sicilinin aleni olduğu, TPMK kayıtlarına göre mülkiyet değişikliğinin sicile işlendiği,

dolayısıyla davacının sözleşme yapılırken iradesinin yanıltıldığı yönündeki iddialarının soyut kaldığı ve dinlenemeyeceği, sözleşmenin geçerli olarak kurulduğu, davacının iradesinin yanıltılmadığı, davacı taraftan lisans verenin hammadde siparişlerini zamanında karşılayamadığı, müşterileri nezdinde zor durumda kaldığı, zarara sebebiyet verildiğinden sözleşmeyi feshettiğinin iddia edildiği, 6-7 ay gibi kısa bir sürede varsa bu eksikliklerin raporlanmadığı, davalı muhataba sözleşmede bu hususların anında (sözleşme hükümlerine göre 2 iş günü içinde) gönderilmediği, ne şekilde sözleşme hükümlerinin ihlal edildiğinin ispata muhtaç olduğu,

davacı yanın farazi iddialara dayalı alarak dava açtığı, davacının, davalılara gönderdiği ihtarnamede yer alan ve bu davada da ileri sürdüğü ve sözleşmenin haklı sebeple feshine gerekçe olan hiçbir sebebin somut olayda gerçekleştiğinin davacı yanca ispat edilemediği gerekçesiyle davalılar ... ve Kurular Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın husumetten reddine, diğer davalılar yönünden davanın esastan reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının süresi içinde cevap dilekçesi sunmadığını, delillerin tam olarak toplanmadığını, vergi dairesinden gerekli araştırmanın yapılmadığını, ticari defterlere dayanıldığı halde defterler üzerinde inceleme yapılmadığını, tanıklarının dinlenmediğini, yemin deliline dayanıldığı halde yemin haklarının hatırlatılmadığını, ayrıca taraflar arasındaki e-posta yazışmalarının da mahkemece incelenmediğini, aldırılan bilirkişi raporu ve ek raporun yetersiz olduğunu, sözleşmenin ... adına ... tarafından imzalandığını,

sözleşme tarihinde hak sahibinin ... olmasına rağmen devrin TPE'ye sözleşmenin feshinden sonra bildirildiğini, sözleşmede lisans verenin reklam ve tanıtım yapma mecburiyeti olmasına rağmen, bu hususa ilişkin bir uyulmasının olmadığını, lisans bedelinin ödenmesine dair ek bir sözleşmenin bulunmadığını, yapılan ödemelerin tarafların da kabulünde olduğunu, ödeme dekontlarında ödemenin ne için yapıldığının açıklandığını, davalının cevabi ihtarnamesi ile sözleşmeyi kendilerinin de feshettiklerini bildirmesine karşın 10 yıl için yapılan sözleşmenin 6 ay yürürlükte kalması karşısında davalılara yapılan ödemelerin karşılıksız kaldığını,

sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesinin gerektiğini, sözleşmenin kuruluş anındaki sakatlıklar ve sözleşmenin devamı sırasında davalıdan kaynaklanan nedenlerle davacı tarafından yapılan feshin haklı olduğunu, marka devir bedelinin 123.000,00 TL'lik kısmının davalı ...'ya yapılmış olması nedeniyle bu davalının sebepsiz zenginleştiğini ve davada taraf sıfatının bulunduğunu, davaya konu işletmeye ait dükkanın fatura karşılığında davalı Kurular Ltd.Şti.'den devralındığını, davalının geç tesliminden dolayı bu davalı adına 8.125,00 TL kira ve stopaj bedeli ödendiğinden bu davalının da davada taraf sıfatının bulunduğunu,

belirtilen bedelin tahsili talebi konusunda mahkemece hüküm kurulmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulünü istenmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ilk derece mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğini, kararın yeterli gerekçe içermediğini, makul yargılanma süresinin geçirildiğini, ödemelerin bir kısmının ... hesabına yapılması nedeniyle bu kişinin davalı olarak gösterildiğini, sözleşmenin işyeri devrini de içerdiğinden sarf malzemeleri ve demirbaşların bedelinin Kurular Ltd. Şti. ye ödendiğini, işyerini devreden Kurular Ltd.

Şti.'nin temmuz ayı kirasının müvekkilince ödendiğini, delillerin yeterince toplanmadığını, yemin deliline dayanıldığı halde mahkemece yemin hususunun hatırlatılmadığını, davalının dürüstlük kuralına aykırı davrandığını, sözleşmenin geçersiz olduğunu, müvekkiline bildirilen ciro ile resmi cironun farklı olduğunu, müvekkilinin yanıltıldığını, davalının sözleşme hükümlerine aykırı davranarak reklam ve tanıtım faaliyetlerinde bulunmadığını, lisans bedelinin sebepsiz zenginleşme hükümlerince iade edilmesi gerektiğini, sözleşmenin feshinin haklı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, marka lisans sözleşmesinin feshine dayalı alacak ve menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,