Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/1169 K.2023/1083

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı bankanın müşterisi olan davalının, American Ekspress Bankasına ait olan seyahat çeklerini bankaya ibraz ederek tahsilini talep ettiğini, ilgili bankadan bu çeklerin basılı olduğuna ilişkin onay alınması üzerine gerekli kesintiler yapılarak davalıya 8.851,00 TL, 17.417,50 TL ve 6.825,25 TL ödeme yapıldığını, çek bedellerinin tahsil edilmesi için çek asıllarının ilgili bankaya gönderildiğini, ancak bankadan söz konusu çeklerin sahte olduğu bilgisinin alındığını ve çek bedellerinin ödenmediğini, davalıya bilgi verilerek davalı hesabında bulunan 8.850,00 USD'nin alınarak ödenen paraya mahsup edildiğini,

ancak bakiye 10.150,00 USD'nin ödenmesi için davalı ile defalarca görüşülmesine ve ihtarname gönderilmesine rağmen ödeme yapılmadığını, alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibinin davalının haksız itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptalini ve icra inkar tazninatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu olayda davalının sorumluluğunun bulunmadığını, sorumluluğun davacıda ve dava dışı American Ekspress Bankasında olduğunu, zira davacı bankanın gerekli araştırmayı yapmadan kendisine ödeme yaptığını, basiretli davranmadığını belirterek, davanın reddini ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 20.12.2013 tarih, 2012/40 E. ve 2013/451 K. sayılı kararı ile üçüncü kişiler tarafından ibraz edilen seyahat çeklerinin kabili rücu iştira edilmesinin bir kredi işlemi olarak değerlendirilmekte olduğu, bankanın çek bedelini tahsil edemediği takdirde çek iştira ettiren kişiye rücu ederek ödediği tutarın tahsili cihetine gideceği, somut olayda davacı bankanın davalının ibraz ettiği çekleri ödediği, muhatap bankadan tahsil etmek istediğinde iştira edilen çeklerin hepsinin sahte olduğunun öğrendildiği, bu şekilde davalının sebepsiz zenginleşmiş olduğu, davalının savunmasında çeklerin iktisabına ilişkin haklı bir neden ileri süremediği,

dolayısıyla davalının ibraz ettiği sahte çek bedellerini haksız olarak davacı bankadan tahsil ettiği, bakiye 10.150,00 USD'yi ödemesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, itirazının iptaline karar verilmiş, karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

B.İlk Bozma Kararı Yargıtay (kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 25.04.2016 tarih, 2015/17688 E. ve 2016/7399 K. sayılı kararıyla davacı banka, sahte olduğu anlaşılan çekler nedeniyle davalıya ödediği bedeli sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri isteyebileceği, Mahkemece, davalıya bedeli ödenen çeklerin sahte olup olmadığı konusunda ve ayrıca ödenen bedelin tespiti konusunda bilirkişi incelemesi yaptırılması gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 11.10.2019 tarih, 2016/294 E. ve 2019/169 K. sayılı kararı ile davanın niteliği gereği ispat yükünün davalı borçluda olduğu, ödenen tutarın TL karşılığının 17.961,25 TL olduğu, davacı bankanın seyahat çeklerinin tahsil edilmesi prosedürüne göre sorumluluğunu yerine getirdiği, çeklerin sahteliğinin Amerikan Ekspress Bankasına fiziken gönderildikten sonra anlaşıldığı, bankanın müterafik kusurun olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmiş, karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

D. İkinci Bozma Kararı

Dairemizin 05.04.2021 tarih, 2020/4037 E. ve 2021/3318 K. sayılı kararıyla hüküm ile gerekçe arasındaki çelişkiye işaret edilerek bozulmuştur.

E. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyuşmazlığa konu çekler nedeniyle, davacı tarafından davalı hakkında suç duyurusunda bulunulduğu, kovuşturma sonucunda dava konusu çekler ile ilgili olarak davalı hakkında özel belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarından ceza verildiğinin anlaşıldığı, davanın niteliği gereği ispat yükünün davacıda olduğu, alacağın varlığının ispatlandığı, ödemenin ve bu hususun aksinin davalıca ispatlanamadığı,

davaya konu toplam 38 adet çekin her biri için sahte olduğu davalıdan iade alınan 8.250,00 USD'nin mahsup edilmesi ve seyahat çekleri ödenirken davalının ödemiş olduğu işlem masraf/komisyon tutarlarının da düşülmesinden sonra gerçek anlamda davalıya ödenen tutarın TL karşılığının 17.961,25 TL olduğu, davacı bankanın müterafik kusurunun olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın husumet yönünden reddi gerektiği, dava konusu iş ve işlemlerin dava dışı ... ad ve hesabına yapıldığını, davacı bankanın kayıtları üzerinde inceleme yapılmaksızın ve husumet itirazının değerlendirilmeksizin hüküm kurulmasının doğru olmadığını, davacı bankanın çek asıllarını sunamadığını, ceza mahkemesinde verilen kararın dayanak yapılarak çeklerin sahteliği konusunda karar verilemeyeceğini, davacının müterafik kusurunun bulunduğunu üzerine düşen incelemeleri yapmadığını, davacının alacağını döviz cinsinden talep etmesinin doğru olmadığını, davalıya ödememelerin Türk Lirası olarak yapıldığını,

davacının çek miktarlarına ek olarak komisyon vs. kesintilerin talep etmesinin doğru olmadığını, takipte ticari faiz talep edilemeyeceğini, Mahkemenin icra inkar tazminatına hükmetmesinin hatalı olduğunu, hükmedilmesi halinde %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilebileceğini belirterek, Mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalının davacı bankaya ibraz ederek tahsil ettiği çeklerin sahte olup olmadığı, sahte olması halinde davacının davalıdan talep edebileceği tutar noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 nci maddesi hükmü.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,