Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/1178 K.2023/1334

Taraflar arasındaki hakem kararının tenfizi davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2.860 mt. dökme arpa yükünün Azov, Rusya'dan Khoms, Libya'ya taşınması amacı ile TURA isimli gemiyi davalı gemi donatanı Target Shıpping&Tradıng Corp şirketinden kiraladığını ve yükün Tura isimli gemiye yüklendiğini, navlun ödemesi yapıldıktan sonra geminin İstanbul Boğazı geçişinde teknik arızalar nedeniyle gecikme yaşandığını ve bir süre sonra geminin bulunduğu mevki ile ilgili haber alınamadığı taşıma nedeniyle uğradığı zararların tazmini amacıyla İngiltere'de Londra Deniz Hakemleri Birliğine müracaat ettiğini, yabancı hakem kararı gereğince,

müvekkili lehine 340.960,92 USD ve 10.099,04 euronun 15.09.2013 tarihinden itibaren ödeme gününe kadar üç ayda bir taahhuk edecek şekilde yıllık %5 oranında işlemiş bileşik faizi ile birlikte ve müvekkili şirket tarafından tahkim yargılaması için ödenen 3.085,00 İngiliz Sterlininin davalı gemi donatanından tahsiline hükmedildiğini, bu doğrultuda, karar ile tahsiline karar verilen tutarların, dava tarihi olan 16.06.2014 tarihine kadar işlemiş faizi ile birlikte, 374.257,00 USD ve 11.085,00 euro ile birlikte 3.085,00 İngiliz Sterlini'ne tekabül ettiğini ileri sürerek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 25.03.2014 tarihli İngiltere'de Londra Deniz Hakemleri Birliği hakemi J.C Sheppard tarafından verilen hakem kararının tenfizine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 20.03.2015 tarih, 2014/238 E. ve 2015/141 K. sayılı kararı ile davalı acentenin pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 23.03.2016 tarih, 2015/8727 E. ve 2016/3248 K. sayılı kararıyla; acentenin yanlış gösterilmesi durumunda, davanın hemen reddedilmeyip dava dilekçesinin asıl davalıya tebliği suretiyle yargılamaya devam edilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru görülmediği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile davalıyı temsilen cevap veren ve tebligat yapılan Unimar Denizcilik şirketi tarafından müvekkilinin gemiyle ilgili sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğini belirtmekle birlikte, dava konusu olayın 05.09.2013 tarihinde gerçekleştiği, davalı acentesinin bu tarihte geminin yetkili acentesi olduğu, dosya içine gelen Mersin Gümrük Müdürlüğünün 02.07.2019 tarihli yazı cevabı ile M/V Tura isimli gemiyle ilgili Unimar Denizcilik şirketinin 08.05.2019 tarihinde özet beyan verdiğinin bildirildiği,

dosya kapsamına gelen yazı cevapları dikkate alınarak davalı şirketi temsilen tebligat yapılan Unimar şirketinin acente olarak yetkili olduğu ve taraf teşkilinin tamamlandığı, tenfizi istenen 25 Mart 2014 tarihli Londra Deniz Hakemleri Birliğinde İngiliz Hakem J.C.

SHEPPARD tarafından verilen "340.960,92 ABD doları ve 10.099,04 euronun 15 Eyül 2013 tarihinden itibaren ödeme gününe kadar 3 ayda bir tahakkuk edecek şekilde yıllık %5 oranında işlemiş bileşik faizi ile birlikte başvurana ödenmesi"ne ilişkin kesinleşmiş kararı bakımından 5718 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesinde sayılan tenfiz şartlarının bulunduğu,

hakem mahkemesinin bileşik faize hükmetmiş olmasının Türk kamu düzenine aykırı addedilebileceği anlaşılmış ise de New-York Konvansiyonu'nun V/1 maddesinde öngörülen tenfizi ret sebeplerinin ise ancak davalı tarafından ileri sürülmesi halinde dikkate alınabileği, bu nedenle New-York konvansiyonunun V/1 maddesinde öngörülen tenfizi ret sebeplerinden herhangi biri yönünden süresi içinde bir ileri sürülmediğinden yabancı hakem kararının tenfizinin yerinde olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalının dava dilekçesinde adı belirtilen ve tenfize konu karara ilişkin m/v Tura isimli geminin hiç bir zaman acentesi olmadığını, Mersin Limanına gelen ve isminin m/v Luna olan geminin acentesi olduğunu, fakat bu gemi ile ilgili tahkikat bulunduğunu öğrenir öğrenmez 12.09.2013 tarihinde ilgili yerlere verdiği dilekçelerle sözleşmeyi haklı nedenlerle feshettiğini, bu nedenle acente sıfatı bulunmayan davalıya karşı dava ikamesinin mümkün olmadığını, bir an için acente olarak hareket ettiği kabul edilse dahi kendisine karşı haksız fiile dayalı tenfiz kararının uygulanması için dava açılamayacağını,

davanın davacı tarafından tebligat dava şartının gerçekleşmesi için acenteye yöneltildiğini husumetin acenteye yöneltilmediğinin kabul edildiğini, tenfiz kararının gerekli tebligatların usulüne uygun şekilde yapılmadan verildiğini, kararın açıkça kamu düzenine aykırı olduğunu, karara konu alacağın zamanaşımına uğradığını ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, yabancı hakem kararının tenfizi talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 54 üncü maddesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 105 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Dava Tura isimli geminin donatanı olarak Target Shipping Traiding Corp'a izafeten açılmış olup, davacı dava dilekçesinde Tura isimli gemiyi donatan sıfatıyla bu şirketten kiraladıklarını beyan ederek, husumetini bu şirkete yöneltmiş, tenfize konu Mahkeme kararında da işbu dava davalısı Target şirketi aleyhinde hüküm kurulmuştur. Ayrıca dosya arasında bulunan 05.06.2013 tarihli bağlantı notundan da söz konusu gemi donatanının Target şirketi olduğu anlaşılmış, bu husus 16.04.2014 tarihli bilirkişi raporunda da belirtilmiştir. Dolayısıyla somut olayda davalı asilin sıfatında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.

3.Bozma öncesi yapılan yargılamada dava dilekçesinde başlangıçta davalı donatana izafeten acentesi olarak Tem- Mar Gemi Acenteliği Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. gösterildiği ve dava dilekçesinin bu acenteye tebliğ edilip, acente şirket yetkilisi tarafından şirketlerinin davalı Target Shıppıng&Trading Corp'un acentesi olmadığının bildirilmesi üzerine davacı vekilinin Tura gemisi donatanının acentesinin Transbosphor Denizcilik Nak. ve Tic. Ltd.

Şti. olduğunu bildirdiği ve tebligatların bu acentaya yapıldığı, davacı vekiline donatana izafeten davayı yönelttiği acentenin davalı donatanın acentesi olduğunu gösterir delillerini ibraz etmesi için süre verildiği, davacı vekili tarafından bu hususun ispati için sunulan e-mailin geminin İstanbul Boğazından geçerken bir sorun çıkması halinde kimle iletişimde bulunması gerektiğini bildirim amacı taşıdığı, bu e-mailin sözleşmenin kurulduğunu göstermediği, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 105 inci maddesi anlamında davalı acentenin donatanın acentesi ve yetkili vekili olduğunu ispat etmediği,

davalı acentenin pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, hükmün davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 23.03.2016 tarih, 2015/8727 E. ve 2016/3248K. sayılı kararı ile acentenin yanlış gösterilmesi durumunda, davanın hemen reddedilmeyip dava dilekçesinin asıl davalıya tebliği suretiyle yargılamaya devam edilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru görülmediği gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

4.Mahkemece bozma ilamına uyulmasına rağmen, bozma gereği tam olarak yerine getirilmemiştir. Mahkemece, Unimar Denizcilik Temsilcilik Tic. Ltd. Şti.'nin Tura isimli geminin en son 01.08.2013 tarihinde acentesi olduğu, bu şirket tarafından 12.09.2013 tarihinde fesih yazısı sunulduğu, dava konusu olayın gerçekleştiği 05.09.2013 tarihinde Unimar Denizcilik ... Ltd. Şti.'nin Tura gemisi acentesi olduğu ve taraf teşkilinin sağlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak dosya kapsamından davacı şirketin aleyhine dava açtığı aralarında kira akdi kurulduğu iddia edilen davalı şirketin acentesinin davalı olarak gösterilen Unimar Denizcilik olup olmadığı anlaşılamamaktadır. Mahkemece araştırılması gereken husus tenfizi istenen kararda adı geçen davalı şirketin Türkiye'de acente sıfatıyla temsilcisinin bulunup bulunmadığı, bulunmaması durumunda asıl davalıya husumetin yönlendirilmesi olmalıdır.

Bu nedenle Mahkemece yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,2. Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,