Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/1335 K.2023/4759

Taraflar arasındaki yönetim ve temsil yetkisinin kaldırılması, sınırlandırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili davacı ile davalının dava dışı Üçler Makina Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ortağı ve münferit imza yetkisine sahip müdürü olduğunu, davalının uzun süredir şirketin yönetimiyle ilgilenmediğini, şirketin faaliyetine devam edebilmesi için ihtiyaç duyulduğu halde imza yetkisini kullanmadığını, özen yükümlülüğüne aykırı davrandığını, kişisel menfaatlerini şirket menfaatlerinin üzerinde tuttuğunu, davalının suç teşkil eden fiilleriyle şirketin ticari itibarını telafisi mümkün olmayan bir biçimde zedelediğini ileri sürerek davalının yönetim ve temsil hakkının kaldırılmasına, bu talepleri kabul görmezse sınırlandırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile şirket genel kurulunun 23.06.2020 tarihinde toplanarak gündemin 5 inci maddesi uyarınca ...'un müdürlük yetkisinin iptaline, ...'un ise müdür olarak şirkete tayin edilmesine ilişkin karar verildiği, verilen bu karar uyarınca davada hukuki yararın kalmadığı gerekçesiyle davacının hukuki yararının bulunmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yargılama devam ederken, dava dışı şirketin 23.06.2020 tarihli olağan genel kurul toplantısının 5. gündem maddesi uyarınca davalının müdürlük yetkisinin iptal edilerek şirketi temsil ve ilzam yetkisinin sonlandırılmasına karar verildiğini, bu suretle davanın konusuz kaldığını, ancak mahkemece sehven "...Davada davacının hukuki yararının bulunmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan reddine..." şeklinde ifade edilmek suretiyle, hatalı bir biçimde davanın hukuki yararın bulunmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan reddine karar verildiğini,

oysa ilgili uyuşmazlık bakımından dava açıldığı esnada hukuki yararın bulunması da dahil olmak üzere tüm dava şartlarının mevcut olduğunu, somut olayda dava konusunun ilgili genel kurul kararı neticesinde ortadan kalktığını, dava açıldığı esnada davalının müdürlük sıfatıyla münferiden temsil ve ilzam yetkilerini haiz olduğunu, bu sebeple davacının davaya açmada hukuki menfaatinin bulunduğunu bu nedenle mahkeme kararının kaldırılmasını ve "davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına" karar verilmesini talep ettiklerini,

ayrıca yerel mahkemece yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine ve davalı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına hükmedildiğini, ancak mahkemece davacı lehine herhangi bir vekalet ücretine hükmolunmamasının eksiklik olduğunu, kanun hükmü gereğince davanın konusuz kalması sebebiyle davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir edilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın hukuki menfaat yokluğundan dolayı reddedilmesine rağmen lehlerine vekalet ücretine hükmedilmemesinin kanun hükmüne ve tarifeye açıkça aykırı olduğunu, gerekçeli kararda savunmalarına yer verilmemesinin hukuka ve kanuna aykırı olduğunu ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini, ayrıca ihtiyati tedbirin kaldırılması talep edilmesine rağmen bu konuda karar verilmediğini, mahkemece davanın esası hakkında uyuşmazlığı çözer mahiyette karar niteliğinde,tedbir kararı verildiğini, karar ile birlikte tedbirin kaldırılmamasının da hukuka ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının ve davalının dava dışı Üçler Makina Otomotiv san. Tic. Ltd.

Şti.'nin hissedarları olup başkaca hisse sahibi bulunmadığı, davacının, söz konusu şirketin %90 hissesine, davalının ise %10 hisseye sahip olduğu, 6102 sayılı Kanun'un 620 nci maddesinde, kanun veya şirket sözleşmesinde aksi öngörülmediği takdirde, seçim kararları dâhil, tüm genel kurul kararlarının toplantıda temsil edilen oyların salt çoğunluğu ile alınacağı hükme bağlanmış olup, somut olayda davacının şirketin %90 oranında hisse sahibi olduğu,

anılan Kanun'un 630 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca davacının hisse oranı nazara alındığında genel kurulu toplayarak genel kurul kararı ile davalı şirket müdürünün görevini sona erdirmesinin mümkün olduğu, bu itibarla anılan yola başvurmaksızın müdürlük görevinin kaldırılmasına ilişkin işbu davayı açmakta hukuki menfaatinin bulunmadığı, 23.06.2020 tarihli genel kurul kararı ile gündemin 5. maddesi uyarınca ...'un müdürlük yetkisinin iptaline, ...'un ise müdür olarak şirkete tayin edilmesine ilişkin karar verildiği,

yerel mahkeme tarafından alınan bu genel kurul kararı uyarınca, davada hukuki yararın kalmadığı gerekçesi ile "davada davacının hukuki yararının bulunmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın reddine" karar verildiği, mahkemece verilen karar sonuç itibariyle doğru ise de gerekçesinin verilen karara uygun olmadığı, Dairelerince gerekçe yönüyle kararın kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği, davacının şirketin %90 oranında hisse sahibi olduğu,

anılan, 6102 sayılı Kanun'un 630 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca davacının hisse oranı nazara alındığında genel kurulu toplayarak genel kurul kararı ile davalı şirket müdürünün görevini sona erdirmesinin mümkün olduğu, bu itibarla anılan yola başvurmaksızın müdürlük görevinin kaldırılmasına ilişkin işbu davayı açmakta hukuki menfaatinin bulunmadığı, kabul edilmekle davada davacının hukuki yararının bulunmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiği, davalının ihtiyati tedbire yönelik itirazları yerel mahkeme tarafından değerlendirilmemiş ise de;

verilen kararın niteliği gereği ihtiyati tedbirin kaldırılması gerektiği anlaşıldığından, davalının talebi ve verilen karar dikkate alınarak ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ,davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davacının hukuki yararının bulunmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle.

Yargıtayın birçok kararında çoğunluk pay sahibinin de müdürlükten azil davasını ikame etmede hukuki yararının bulunduğuna ve genel kurula başvurmanın zorunlu olmadığına hükmettiğini, müvekkilinin salt çoğunluk paya sahip olması sebebiyle, davalı aleyhinde müdürlükten azil ve tedbir talepli dava ikame etmesinde hukuki yararının bulunmadığı yönündeki istinaf mahkemesi kararının açık kanun hükmüne aykırı olduğunu, istinaf mahkemesinin kararının aynı zamanda müvekkilinin hak arama hürriyetinin kısıtlanması anlamına gelmekte ve Anayasa'nın 36 ncı maddesine aykırılık teşkil ettiğini,

hukuki yararın bulunup bulunmadığının her somut uyuşmazlığın kendi koşulları içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini, istinaf mahkemesince atıfta bulunulan karara konu uyuşmazlık ile bu dava konusu uyuşmazlık arasında benzerlik bulunmadığını, yargılama devam ederken, dava dışı şirketin 23.06.2020 tarihli olağan genel kurul toplantısının 5. gündem maddesi uyarınca davalının müdürlük yetkisinin iptal edilerek şirketi temsil ve ilzam yetkisinin sonlandırılmasına karar verildiğini, bu suretle davanın konusuz kaldığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, limited şirket ortağı ve müdürü olan davalının yönetim ve temsil yetkisinin kaldırılması veya sınırlandırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,