Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/1339 K.2023/4931

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin sicile kayıtlı adresinde Erneva Turizm Otelcilik Ltd.

Şti.'ni olduğunu, davalının adresini güncellememesi nedeniyle dava dışı şirketin mağdur olduğunu belirttiğini, bunun üzerine 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı Kanun) 33 üncü ve Ticaret Sicil Yönetmeliğinin (TSY) 36 ncı maddesi gereğince, davalı şirket ve müdürüne tebligat yapılarak 30 gün içinde yeni adresin tescilinin istendiğini, ancak yasal süre içinde herhangi bir bildirim yapılmadığını, 6102 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesine göre,

görevli ticaret mahkemesinin tescili gerekli olan hususun bulunduğu sonucuna varırsa bunun tescilini sicil müdürüne emredeceğinin düzenlendiğini ileri sürerek davalı şirketin yeni adresinin tespiti ile ticaret sicil müdürlüğüne tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6102 sayılı Kanun'un Geçici 7 nci maddesinin on birinci bendi uyarınca yapılan ilan ve ihtarlara rağmen, süresi içinde cevap vermeyen veya tasfiye memurunu bildirmeyen yahut durumunu kanuna uygun hale getirmeyen veyahut faaliyette bulunduğunu adres ve kayıtlarıyla bildirmeyen şirketlerin ticaret sicilinden re'sen silineceği, şirketin adreste bulunmamasının bu adresi terk anlamına gelmeyeceği gibi yeni adresinin mahkemece bulunmasının da mümkün olmadığı,

şirketin iradesi yok sayılarak merkezinin burası olduğunun tespit edilemeyeceği, şirket adresinin ancak ortaklar kurulu kararı ile değiştirilebileceği, sicil adresinin en büyük işlevinin tebligatların buraya yapılması olduğu, adresini değiştirip sicile bildirmeyen şirketin adresine yapılan tebligatların geçerli olacağı, davacının 6102 sayılı Kanun'un Geçici 7 nci maddesinin on birinci bendi uyarınca işlem yapması gerektiği, davalı şirketin adresinin tespitini istemesinde hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı şirketin sicile kayıtlı adresinde dava dışı şirketin kayıtlı olduğunu, şirket yetkilisinin davalının adresini güncellememesi nedeniyle mağdur olduklarını belirttiğini, bunun üzerine 6102 sayılı Kanun'un 33 üncü ve TSY'nin 36 ncı maddesi gereğince, davalı şirket ve müdürüne tebligat yapılarak 30 gün içinde yeni adresin tescilinin istendiğini, ancak yasal süre içinde herhangi bir bildirim yapılmadığını, 6102 sayılı Kanun'un Geçici 7 nci maddesinin 01.07.2015 tarihine kadar durumları tespit edilen şirketlere yönelik terkin işlemini kapsadığını, dava konusu olayın anılan tarihten sonra meydana geldiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı şirketin sicil adresinde bulunan dava dışı şirket yetkilisinin, davalının adresini güncellemediği bu durumun mağduriyet oluşturduğundan davalının adresinin kaldırılmasını davacıdan talep ettiği, davacının ise davalı şirkete ihtarname göndererek adres değişikliğini bildirmesini istediği, davalı tarafından herhangi bir cevap verilmeyince, işbu dava ile davalının yeni adresinin tespiti ve tescilinin istendiği,

6102 sayılı Kanun'un 32 nci ve TSY'nin 34 üncü maddesi uyarınca sicil müdürlüğünün tescil için aranan şartların var olup olmadığını, mevcut bir durumda değişiklik olup olmadığını re'sen incelemesi gerektiği, bu kapsamda davacının, şirketin başka bir adreste faaliyet gösterip göstermediğini araştırması, araştırma sonucunda şirketin adresinin tespit edilmesi durumunda 6102 sayılı Kanun'un 33 üncü ve TSY'nin 36 ncı maddesi uyarınca işlem yapılması,

yapılacak araştırmadan bir sonuç alınamazsa, anasözleşme hükmü ve 6102 sayılı Kanun'un 636 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Ticaret Bakanlığı tarafından şirketin feshi davası açılması gerektiği (Bkz. aynı yönde Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2007/2041E. ve 2007/4977 K. sayılı ilamı), ticaret mahkemesinin adresten ayrılan bir şirketin nereye taşındığını araştırması ve bu adresi tescil ettirme görevinin bulunmadığı, davacı tarafından açıklanan işlemler yapılmadan işbu davanın erken açıldığı, davacının davanın açılmasında hukuki menfaatin bulunmadığı,

6102 sayılı Kanun'un Geçici 7 nci maddesinin, 01.07.2015 tarihinden sonra meydana gelen işlemlere ilişkin olarak uygulanma olanağının olmadığı gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemenin kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın hukuki yarar bulunmaması nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle.

6102 sayılı Kanun'un 32 nci ve TSY'nin 34 üncü maddesi gereğince ticaret sicil memurunun inceleme yetkisinin sınırsız bir yetki olmadığını, inceleme yetkisinin yönetmelikte sınırlı sayıda belirtildiğinden geniş yorumlanamayacağını, inceleme yükümlülüğünün tescilin için aranan şartlara ilişkin olduğunu somut olayda resen inceleme yetkisi olmadığını, yasal mevzuat hükümleri kapsamında resen araştırma yetkisi de bulunmadığını, 6102 sayılı Kanun'un 33 üncü ve TSY'nin 36 ncı maddesi gereğince tescile davet prosedürünü sadece ilgili tarafından tescil edilmediğini haber alma şartına bağlandığını,

bu şart kapsamında tescile davetle yükümlü kılındığı resen araştırma yapma yükümlülüğünün sayılmadığını, 6102 sayılı Kanun'un 636 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca şirketin feshi davası açılabilmesi için 6102 sayılı Kanun'un 210 uncu maddesinin üçüncü fıkrası kamu düzenine veya işletme konusuna aykırı durumlarda söz konusu olduğunu somut olayda böyle bir durumdan söz edilemeyeceğinden kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalının yeni adresinin tespiti ve ticaret sicile tescili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 32, 33, 369, 370, 371 ve 636 ncı maddeleri.

2. TSY'nin 34 ve 36 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,