Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/1344 K.2023/4990

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin müvekkili kuruma kayıtlı olarak ticari faaliyet gösterdiğini, Bursa 16. İcra Müdürlüğünce müvekkili kurumdan davalı şirketin merkez ve şube adresleri ile ortaklarının isim ve adreslerinin, şirketin tasfiye halinde olması halinde tasfiye memurlarının isim ve adreslerinin bildirilmesinin talep edildiğini, müvekkili kurumca davalı şirkete 20/09/2019 tarihinde 30 gün içinde yeni adres tescilinin yaptırılmasını, yaptırılamıyorsa yaptırılamama nedenlerinin açık ve anlaşılır şekilde yazılı olarak bildirilmesi için tescil davetinde bulunulduğunu,

tebligatın muhataba ulaşmasına rağmen davalı şirket tarafından herhangi bir bildirim veya tescil işleminin yapılmadığını, ayrıca şirkete para cezası uygulanması için Bursa Valiliğinden talepte bulunulduğunu ileri sürerek süresi içinde tescil işleminde bulunmayan veya kaçınma sebeplerini bildirmeyen davalı şirketin yeni adresinin tespiti ile Bursa Ticaret Sicilinde tescilinin yapılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Ticaret Sicili Müdürlüğünün 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) geçici 7 nci maddensinin onbirinci fıkrası uyarınca işlem yapması gerekirken davalı şirketin adresinin tesbitini istemesinde hukuki yararı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, Bursa 16. İcra Müdürlüğünün 23.05.2019 tarihinde müvekkili kuruma başvurduğunu, 01.07.2015 tarihinden sonra meydana gelen somut olayda 6102 sayılı Kanunun geçici 7 nci maddesinin uygulanabilir nitelikte olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile limited şirket tip anasözleşmesinin 4 üncü maddesine göre, tescil ve ilan edilmiş adresinden ayrılmış olmasına rağmen, yeni adresini süresi içinde tescil ettirmemiş şirket için bu durumun fesih sebebi sayıldığı, 6102 sayılı Kanunun 636 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre şirket sözleşmesinde öngörülen sona erme sebeplerinden biri gerçekleşmişse, şirketin sona ereceğinin düzenlendiği,

aynı Kanunun 32 nci maddesi ve Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 34 üncü maddesine göre sicil müdürlüğünün tescil için aranan şartların var olup olmadığını, mevcut bir durumda değişiklik olup olmadığını re'sen incelemesi gerektiği, bu kapsamda davacının, şirketin başka bir adreste faaliyet gösterip göstermediğini araştırması, araştırma sonucunda şirketin adresinin tespit edilmesi durumunda yukarıda aynı kanunun 33 üncü maddesi ve Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 36 ıncı maddesine göre işlem yapılması,

yapılacak araştırmadan bir sonuç alınamazsa, yukarıda açıklanan anasözleşme ve kanun hükmü gereğince Ticaret Bakanlığı tarafından şirketin feshi davası açılması gerektiği, ticaret mahkemesinin adresten ayrılan bir şirketin nereye taşındığını araştırması ve bu adresi tescil ettirme görevinin bulunmadığı gibi, davacı tarafından açıklanan işlemler yapılmadan işbu davanın erken açıldığı, bu nedenle davanın açılmasında hukuki menfaatin bulunmadığı, Kanunun geçici 7 nci maddesinin, 01.07.2015 tarihinden sonra meydana gelen işlemlere ilişkin olarak uygulanma olanağının bulunmadığı,

işbu davada davacının hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04.11.2020 tarih, 2020/383 Esas, 2020/685 Karar sayılı kararının kaldırılmasına davanın usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Ticaret Sicil müdürlüğünün inceleme yetkisinin sınırlı bir yetki olduğunu, re'sen araştırma yetki ve altyapısının bulunmadığını, tescile davet yazısının tebliğ edilememesinin davalı şirketin adresi bulunmadığının ispatı mahiyetinde olduğunu, Kanunun 33 üncü maddesinin müvekkilinin haber alması şartına bağlandığını, Ticaret Bakanlığının şirketin feshi davası açabilmesinin ancak 6102 sayılı Kanunun 210 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen hallerde mümkün olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davalı şirketin adresinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Kanunun 32, 33, 210 ve 636 ncı maddeleri.

3.Ticaret Sicil Yönetmeliği'nin 34 üncü madde ve devam hükümleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,