Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/1389 K.2023/4633

Taraflar arasındaki tasarım hakkına tecavüzün refi, maddi ve manevi tazminat asıl davası ve marka hükümsüzlüğü karşı davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve karşı davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar-karşı davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar-karşı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilleri şirket ile kurucu ortağı diğer müvekkilinin davalı Mey İçki San. ve Tic.

A.Ş. ile özgün tasarımlı raf içi küçük soğutucu dolap tasarımı ve üretimi için ticari ilişkiye girdiğini, müvekkili şirketin davalı şirket için özgün tasarımlı raf içi soğutucu dolap tasarımları yaptığını ve bu dolapların tasarım tescillerini müvekkili ... üzerine aldığını, tasarım tescil başvurusundan sonra dolapların teknik özellikleri ile tasarımlarını davalı şirkete ilettiğini, davalı şirket tarafından dolapların tasarımının onaylandığı ve sipariş adedine göre müvekkili şirkete bildiriminde bulunduğunu,

davalı şirketin soğutucu dolapları daha ucuza mal edebilmek için diğer davalı Kleo Dayanıklı Tüketim Malları ve Otel Ekipmanları A.Ş. 'ye söz konusu raf içi soğutucu dolapların birebir aynısını imal ettirdiğini, davalıların davacılardan ...’in 2015/03373 sayılı tasarım tescilinden kaynaklanan tasarım haklarına tecavüz etmek sureti ile davacılara maddi ve manevi zarar verdiği ve bu suretle haksız kazanç elde ettiğini ileri sürerek tecavüzün ref'i, 10.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi zararların tazmin edilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Kleo Dayanıklı Tüketim Malları ve Otel Ekipmanları San. ve Tic. A.Ş. vekili karşı dava dilekçesinde; davacı tasarımının yeni ve ayırt edici olmadığını ileri sürerek davacı adına tescilli 2015 03373 tescil nolu tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Mey İçki San. ve Tic. A.Ş. cevap dilekçesinde.

Davacının talep konusu tazminatın hangi mevzuata dayalı istenildiğini açıklamadığını, eser sahipliğinin gerçek kişiye ait olması gerektiğinden davacı tüzel kişi olan şirketin eser sahipliğine dayalı hak talebinde bulunamayacağını ve manevi hakların devredilememesi nedeniyle davacı şirketin manevi tazminat talep edemeyeceğini, dava konusu ürünlerin eser sayılamayacağını, müvekkilinin diğer davalı Kleo firmasının kardeş firmasına ait 2015/07603 başvuru numaralı mini soğutucunun tescilli ve geçerli bir tasarımı ürettirdiğini, bilgilenmiş kullanıcı bakımından açık ve çıplak gözle görülebilir belirgin farklılıkların bulunduğunu,

müvekkilinin tasarımının özgün bir tasarım olduğunu haksız rekabetin oluşmadığını tazminat talep edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı Kleo Dayanıklı Tüketim Malları ve Otel Ekipmanları San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava konusu tasarımlar arasında bilgilenmiş kullanıcı yönünden kolaylıkla algılanabilecek farklılıkların bulunduğunu ve tecavüz oluşturacak nitelikte hiçbir benzerlik bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada davacı ...’e ait tasarım tescilli soğutucu ile dava dışı Kaysu firmasına ait tasarım tescilli soğutucunun aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimin farklı olması nedeniyle ayırt edici niteliğe sahip olduğu, davacının tasarım hakkına tecavüzün bulunmadığı dolayısıyla talep olunan yoksun kalman kazancın varlığı ve miktarından söz edilemeyeceği, karşı davada ise davacı ...’a ait tasarım tescilli soğutucunun tescil tarihi 04.05.2015 itibariyle, tescil şartları olan “yenilik” ve “ayırt edicilik” niteliklerine sahip olduğu ve bu itibarla hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle asıl davanın ve karşı davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar-karşı davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar-karşı davalılar vekili asıl davaya yönelik istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki beyanlarını tekrar etmekle ayrıca bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadığını, bilirkişinin bilgilenmiş kullanıcıyı yanlış anladığını, dosyada inceleme yapan bilirkişinin ancak makine üzerinde değerlendirme yapabileceğini, soğutucu ile ilgili değerlendirme yapabilecek bilgilenmiş kullanıcı gözüne sahip olamayacağını, ikinci bilirkişi heyetinin ise ilk rapordaki evraklar ve resimler üzerinde inceleme yapmasının kabul edilemez olduğunu,

müvekkili ...’in tasarladığı soğutucuların her birinin kapağı farklı şekillerde dizayn edildiğini ve davalı Kleo’nun tasarımında olduğu gibi önden iki kapaklı tasarımının da mevcut olmasına rağmen bilirkişilerin tasarımların farklı olduğu yönünde kanaat getirmesinin kabul edilebilir olmadığını, müvekkillerinin yaklaşık üç ay emek ve mesai harcayarak yarattıkları tasarıma hiçbir bedel almadıkları gibi harcadıkları emek ve mesai nedeniyle diğer işlere daha az zaman harcamak zorunda kaldıklarını,

yoksun kaldıkları kazancın ve taraflar arasındaki mail yazışmalarının değerlendirilmediğini belirterek Mahkeme kararının kaldırılarak yeniden yargılama yapılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamında aldırılan bilirkişi raporlarında davacı tasarımları ile davalı ürününün "havalandırma deliklerinin şekli ve yüzeydeki biçimi, kapak ve iç detaylarında benzer olarak algılanmadıkları, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı izlenimin farklı olduğunun" beyan edildiği, ilk derece mahkemesince asıl davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmediği, davalı ürününün davacı tasarımı ile benzer olmadığı, tasarıma tecavüz iddiasının yerinde görülmediği, taraflar arasındaki mail yazışmalarının sonuca etkili olmadığı, tazminat hesabının yapılmamasının da haklı olduğu gerekçesiyle davacılar-karşı davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar- karşı davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar- karşı davalılar vekili asıl davaya yönelik temyiz dilekçesinde özetle; asıl davadaki istinaf sebepleriyle temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl davada davacı tasarımına yapılan tecavüzün tespiti, refi, maddi ve manevi tazminat, birleşen davada davacı tasarımın hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar- karşı davalılar vekilince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,