Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/1520 K.2023/1269

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen menfi tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili aleyhine başlatılan icra takibinin kesinleştiğini, ancak takibin haksız olduğunu, zira müvekkilinin davalıdan aldığı mal bedelini çekle ödediğini ileri sürerek müvekkilinin davalıya takip nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafça verilen çekin ödenmediğini, bu çekin davacıya iade edildiğini, davacının bu çekin arkasına kendi çalışanı ...'un adını yazarak tahsil ettiğini, bu kişinin de çek bedelini davacı ile organik bağı olan başka bir şirkete yatırdığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin16.10.2017 tarihli, 2015/1121 E. ve 2017/669 K. sayılı kararıyla çekin bedelsiz olarak iade edildiğinin yazılı delillerle kanıtlanamadığı, davalının fatura tarihi itibariyle bir aylık süre ile verilen çeke istinaden 2 yıl sonra takip yapmasının kötü niyetli bir davranış olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 15.05.2019 tarihli, 2017/3421 E. ve 2019/840 K. sayılı kararıyla İlk Derece Mahkemesince verilen kararın dosya kapsamına, usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 22.04.2021 tarih, 2020/3020 E. ve 2021/3932 K. sayılı kararıyla ''...davacı borçlu lehine tazminata hükmolunması, bu yönde bir talep bulunmasına bağlıdır. Ancak eldeki davada davacı yandan sadır böyle bir talebe rastlanılmamış olup bu husus gözetilmeden davalı aleyhine kötü niyetli takip tazminatına hükmolunması ve bu yöne ilişen davalı vekilinin istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince reddedilmesi doğru görülmediğinden, temyize konu Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.'' gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının fatura borcuna karşılık kendisine verildiğini ikrar ettiği çekin sonrasında banka kanalı ile ödenmiş olmasına, davalının çekin bedeli tahsil edilmeksizin davacıya iade edildiğini kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; takibe konu fatura bedeline ilişkin olarak müvekkilinin davacı şirketten söz konu çeki teslim aldığını, ancak çekin ibraz günü yaklaştığında davacı şirketin, müvekkiliyle iletişime geçerek söz konusu çeki ödeme konusunda sıkıntı yaşayabileceklerini belirterek çekin iadesini istediklerini ve başka bir çek verebileceklerini belirttiklerini, müvekkilinin de davacı ile aralarındaki mevcut ticari ilişkiden dolayı iyi niyetli bir şekilde davacıya da güvenerek kendisine verilen çeki davacı şirkete iade ettiğini, çekin müvekkili tarafından tahsil edilmediğini, davacı şirket,

müvekkilden iade aldığı çeki sigortasız olarak çalışan ... isimli şahıs tarafından ibrazını sağlamış, müvekkilce tahsil edildiği izlenimi yaratmak için çek bedelini çeki ibraz eden ve çalışanları ...'a ödediğini, ...'un da bahse konu çek bedelini aynı gün Ziraat Bankası'ndan gelen müzekkere yanıtında belirtilen BKM Grup Turizm Org. İnş. Nak. İth. İhr. Paz. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'ne ait aynı bankada bulunan hesaba yatırdığını, davacı şirket ile paranın yatırıldığı şirket arasında organik bağ bulunduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taraflar arasındaki ticari satımdan kaynaklanan alım satım nedeniyle mal bedelinin ödenip ödenmediğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,