Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/1604 K.2023/4881

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve markanın hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili Şirketin tanınmış "BİFA" markalarının sahibi olduğunu, 2013/8069 sayılı "BİFA Keks" ibareli ve 2013/80613 sayılı "BİFA Keks" ibareli markaların bu markalar arasında bulunduğunu, yine müvekkili adına tescilli tasarımların da olduğunu, bu marka ve tasarımlarına dayalı olarak müvekkilince davalı Şirketin 20.03.2015 başvuru tarihli 2015/24016 sayılı, "Bien Donut Cake cacoa sauce+şekil" ibareli 30 uncu nice sınıfı için yapılan marka başvurusuna yaptığı itirazın,

TPMK MDB tarafından 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 8 inci maddesinin birinci ve beşinci fıkrası ile 35 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca reddedildiğini, 13.05.2016 tarih ve 2016-M-4962 sayılı YİDK kararı ile de itirazın reddine karar verildiğini, alınan kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, dava konusu başvuru ile müvekkilinin itirazına mesnet marka ve tasarımlar arasında iltibas tehlikesinin bulunduğunu, zira dava konusu başvuruda ön planda yer verilen şekil unsurunun, müvekkiline ait marka ve tasarımlardaki şekillerle birebir aynı olduğunu, aynı nice sınıfında başvuruda bulunulduğunu,

daha önce de davalı Şirket tarafından söz konusu ürün görselini içeren tasarımın tescili için başvuru yapıldığını ve müvekkilinin itirazı üzerine tescil işlemlerinin durdurulduğunu, davalı Şirketin müvekkiline ait marka ve tasarımlarda yer alan ürün görselinin etrafında dolandığını ve bir şekilde adına tescile çalıştığını, bu durumun da başvuru sahibinin kötü niyetli olduğunu gösterdiğini ileri sürerek YİDK'in 13.05.2016 tarih ve 2016-M-4962 sayılı kararının iptaline ve markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Şimşek Bisküvi ve Gıda San. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili başvurusu ile davacı markaları arasında iltibas tehlikesinin bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı TPMK vekili cevap dilekçesinde; Kurum kararının usul ve kanuna uygun olduğunu, dava konusu başvuru ile davacının itirazına mesnet markalar arasında iltibas tehlikesinin bulunmadığını, donut şeklinin davacı tarafından oluşturulmuş bir tasarım olmadığını, bu nedenle davacının iddialarının kabul edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının "BİFA Keks" markaları ve YİDK kararında geçen tasarım görselleri ile davalının "Bien Donut Cake cacoa sauce" ibareli başvurusu arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunmadığı,

işin uzmanı yahut dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu mallar için ayırdığı satın alma süresi içinde, davalının "Bien Donut Cake cacoa sauce" ibareli başvuru markasını gördüğünde derhal ve hiç düşünmeden davacıya ait "BİFA Keks" ibareli tescilli markalarından ve YİDK kararında geçen tasarım görsellerinden farklı bir marka olduğunu algılayabileceğini,

diğer bir anlatımla davacının "BİFA Keks" ibareli markalı ürünü veya YİDK kararında geçen görsel tasarım konusu ürünleri satın almak isterken davalının "Bien Donut Cake cacoa sauce" şeklinde markalı malı satın almak şeklinde bir yanılgı yaşamayacağı, her iki markanın ürünlerinin (davacının aynı zamanda görsel tasarım ürünleri yönünden) aynı işletmenin ürünleri ya da idari ve ekonomik açıdan birbirine bağlı işletme ürünleri olarak algılanamayacağı,

taraf markaları (davacının aynı zamanda tasarımları) arasında 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında iltibas oluşmadığından yine tasarım iddiaları yönünden davacının tasarımları ile davalının marka başvurusu benzerlik göstermediğinden 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin beşinci fıkrası koşullarının da oluşmadığı, davalı başvurusu nedeniyle davacının tanınmışlığından haksız yarar sağlanabileceği, itibarına zarar verebileceği veya ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceğinin kanıtlanmadığı,

davalı başvurusunun kötü niyetli yapıldığının da kanıtlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu başvuruda yer verilen kek/donut görselinin müvekkili adına tescilli ve korunan bir görsel olup, müvekkili adına tescilli ürün marka ve görsellerinin, davalı Şirket ve diğer herkes tarafından kullanılabilen serbest işaret olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, dava konusu başvuru ile müvekkili markaları arasında iltibas tehlikesinin bulunduğunu, zira dava konusu ürünler gibi düşük maliyetli küçük ürünlerin, incelenmeden günlük ve anlık satın alınan ürünler olduklarını, dava konusu ambalaj markasında ürün görselinin esas unsur olarak dikkat çektiğini, tüketicinin,

müvekkili Şirketin tescilli marka ve tasarımlarındaki ürün görseli ile davalı markasındaki ürün görseli benzerliği nedeniyle iki işaretin gözle algılanan resimlerinin alıcıyı yanıltacak derecede benzemesi ve aynı olmasından kaynaklı olarak taraf markalarını karıştıracağını, davalı Şirketin donut ürünündeki deseninin, müvekkilinin tescilli marka ve tasarımları ile aynı şekilde yapmasını gerektirecek teknik fonksiyon zorunluğunun bulunmadığını, 2015/24016 sayılı marka başvurunda, ayırt edici unsurun "bien" ibaresi olduğu varsayımından hareket edildiğini, oysa bu ibareyi ayırt edici unsur olarak kabul etmenin mümkün olmadığını,

müvekkilinin tescilli keks markasının ve kek görselinin zayıf marka ibaresi olarak değerlendirilmesinin kabul edilemeyeceğini, kötü niyetli davalının, endüstriyel tasarım olarak tescil ettiremediği başvurusunu işbu davaya konu başvuru ile marka olarak tescil ettirme girişimine yöneldiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı, tescilli bir marka ile başvuru konusu işaret arasında iltibasa sebebiyet verebilecek derecede benzerlik olup olmadığının, her ikisinin ayırt edici ve baskın unsurları gözetilerek münferit unsurlardan ziyade bütünü itibariyle bıraktığı izlenimin dikkate alınarak belirleneceği,

buna göre "Bien donut cake cacao sauce+şekil" ibareli başvuru ile davacının itirazına mesnet "Bifa keks" asıl unsurlu markalar ve davacı tasarımları arasında 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında ortalama alıcılar nezdinde görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları genel izlenim itibariyle ilişkilendirilme ihtimalini de içerecek şekilde iltibas tehlikesinin bulunmadığı,

öte yandan taraf markalarında ve davacı tasarımında yer alan kek/donut figüratif unsurlarının ilgili sektörde yaygın kullanımı olan serbest işaret oldukları gibi taraf markalarında yer alan şekil unsurları arasında benzerlik de bulunmadığı, dava konusu başvurunun kötü niyetli olduğunun da ispat edilemediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebepleriyle temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, YİDK kararının iptali ve markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin birinci alt bendi.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,