Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/1670 K.2023/1760

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının eski eşi olan davalı ...’e işyerinde kullanılmak üzere birisi doldurulmuş, diğeri ise tamamen boş iki adet senet verdiğini, boşanma aşamasında senetlerin iadesini talep ettiğini, davalı ... tarafından senetlerin yırtıldığının beyan edildiğini, davalı ...'in daha sonra diğer davalı ... ile birlikte "Pizza Pizza" adlı işletmeyi ortak olarak açtıklarını, işlerin kötü gitmesi üzerine davalı ...'nun diğer davalıdan ele geçirdiği boş senedi doldurarak davacı hakkında icra takibi başlattığını, davacının davalı ... ile hiçbir alışverişinin olmadığını ileri sürerek davacının söz konusu senetten dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitini ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; söz konusu işletmenin davalı ...'in memur olmasından davalı ... adına açıldığını, işletmenin kurulduğu dönemde davacı ile davalı ...'in evli olduğunu, davalı ...'nun görünürde sahibi olduğu işletmenin isim hakkı için 85.000,00 TL ödeme yaptığını, davacının eski eşinin kurduğu işletme için davalı ...'na bu bedeli ödeyeceğini taahhüt ederek davaya konu senedi verdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... cevap dilekçesinde; dava konusu senedin, davacı ile evli olduğu sıralarda beraber açtıkları kliniğin işlerini takip için aldığı senet olduğunu, boşanma aşamasında bu senedi yırttığını söylediğini, 2010 yılında "Pizza Pizza" adlı lokantayı kendi adına açamadığı için davalı ... adına açtıklarını, daha sonra işletmeyi devraldığını, davalı ...’ın davaya konu senedi evinden çalarak aldığını ve icra takibine konu ettiğini, davalı ...'nun işyeri için bir ödeme yapmadığını, tüm ödemeleri kendisinin yaptığını savunmuştur.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemenin 31.10.2019 tarih ve 2019/138 E., 2019/288 K. sayılı kararı ile kambiyo senedine karşı menfi tespit isteminin yazılı belge ile kanıtlanması gerektiği ve ispat yükünün davacı üzerinde olduğu, davalı ...'nun senet metnini talil mahiyetinde beyanı bulunmadığı, davacının iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine ve davalı ... lehine tazminata karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 19.04.2021 tarih ve 2020/4043 E., 2021/3823 K. sayılı kararı ile Mahkemenin bozmadan önceki kararında, davalılardan ... hakkındaki davanın kabulüne karar verildiği, söz konusu kararın anılan davalı yönünden temyiz edilmemiş olması nedeniyle kesinleşmiş olduğu, bu hususun davacı lehine usuli kazanılmış hak oluşturduğundan Mahkemece davanın, ... yönünden kabulüne karar verilmesi gerektiğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kambiyo senedine karşı menfi tespit isteminin yazılı belge ile kanıtlanması gerekip ispat yükünün davacı üzerinde olduğu, davalı alacaklı ...'nun senet metnini talil mahiyetinde beyanı bulunmadığı, bononun niteliği itibariyle kendisine karşı ileri sürülen bedelsizlik ve sair iddiaların yazılı senetle ispatı gereken ve mücerret borç ikrarını içeren ödeme aracı olduğu, kayıtsız şartsız belli bir bedelin ödenmesi vaadini içerdiği, yargılama sürecinde davacı tarafça takibe konu olan bononun söz konusu niteliğinin aksinin ispat edilemediği,

ilk bozma ilamından önce yapılan yargılamada davanın kabulüne karar verildiği, ancak kararın davalılardan ... tarafından temyiz edilmediği, kararın davalı ... yönünden kesinleştiği ve davacı lehine oluşan usuli kazanılmış hak ilkesi gereğince davanın yalnızca davalı ... yönünden kabulüne karar verilmesi gerektiği, diğer davalı ... yönünden açılan davanın reddi gerektiği gerekçesiyle davalı ... yönünden açılan davanın kabulü ile davacının Sinop İcra Müdürlüğünün 2013/2768 E. sayılı takip dosyasına konu 24.06.2013 ödeme tarihli, 85.000,00 TL bedelli senet sebebi ile davalı ...'e borçlu olmadığının tespitine,

davalı ... açısından açılan davanın reddine, dava konusu alacağın %20'si oranınca icra inkar tazminatının davacıdan alınarak davalı ...'na verilmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı ...'nun dava konusu senedi müvekkili borçlunun rızası hilafına ele geçirdiği delillerden ve tanık beyanlarından anlaşıldığına göre, artık ispat külfetinin davacıda olmadığını, böyle bir durumda senet iyi niyetle dahi iktisap edilse kazanımların korunmayacağını, kaldı ki sözkonusu davalının senedi kötü niyetli olarak ele geçirdiğini, ayrıca senedin müvekkilinin psikolojik rahatsızlık yaşadığı bir dönemde diğer davalı eski eşine bilinçsizce verildiğini, dava konusu senedin müvekkilinin rahatsızlanmadan önce kurduğu kliniğin işleri için o dönem eşine verilen teminat senetlerinden olduğunu,

davalı ...'ın diğer davalı ile müşterek kurdukları işletme için senet bedeli 85.000,00 TL'lik ödeme yaptığını savunması karşısında, diğer davalı ...'ın kurdukları şirkete yapmış olduğu 78.000,00 TL'lik ödeme dekontunu sunarak esasen davalı ...'ın savunmasını çürütmüş olduğunu, davalı ...'i tehdit eden dava dışı ... ile diğer davalı ...'ın birlikte hareket ederek senedi ele geçirdiklerini, davalı ...'ın karşılıksız olduğunu bildiği halde senedi doldurmak suretiyle kötü niyetli takip başlattığını, müvekkilinin gerçekten davalıya bir senet vermiş olsaydı kendi el yazısı ile dolduracağını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, icra takibine konu senet nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,