Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/1674 K.2023/1425

Taraflar arasındaki tecavüzün meni ve maddi ve manevi tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili ve davalı ... Belediyesi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin görme engeliler için yürüyüş rehberi başlıklı buluş için Türk Patent ve Marka Kurumu'na 21.03.2008 tarihinde başvuruda bulunduğunu, başvurunun 2000/01900 başvuru no ile kayıt altına alındığını, başvuruların da tescil edilmiş patent ve faydalı modellere tanınan haklardan yararlandığını, davalı ...

Belediyesi alt yapı işleri müdürünün müvekkilinden görme özürlüler için yürüyüş yolu için proje yapmasını istediğini ancak daha sonra projeden vazgeçildiğini, davalı belediyelerin davalı şirkete ve bazı firmalara müvekkilinin izin ve rızası dışında proje konusu ürünleri ürettirdiğini, davalıların eylemlerinin müvekkiline ait faydalı modele tecavüz teşkil ettiğini ileri sürerek faydalı modelden doğan hakka tecavüzün men'ini, maruz kalınan zararların tazmini amacıyla 10.000,00 TL maddi ve 1.000,00 TL manevi tazminatın yasal faizi ili birlikte davalılardan tahsilini ve kararın ilanını talep etmiş,

24.09.2012 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 36.288,00 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Belediyesi vekili cevap dilekçesinde; davacının iddia ettiği gibi görme engelliler için bir ihale yapılmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; husumetten davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; davanın faydalı model üzerinde hak sahibi görünen kişilerden sadece biri tarafından açıldığını, diğer hak sahibinin davaya katılımı sağlanmadığını, davacının faydalı model başvurusu tarihinden çok daha önce faydalı model konusu ürünlerin üretilip kullanıldığını bu ürünlerin şehrin birkaç noktasına uyguladığını ancak verim alınamadığını, müvekkilinin söz konusu ürünleri sadece numune bazında ürettiğini bugüne kadar herhangi bir kâr elde etme durumunun söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemenin 17.03.2016 tarih, 2015/614 E. ve 2016/195 K. sayılı kararı ile davalı ... yönünden pasif husumet yokluğundan davanın reddine dair karar ile davalı ... Belediyesi ile davalı şirket hakkında faydalı modele tecavüzün men’ine dair karar kesinleştiğinden bu talepler yönünden bir karar verilmesine yer olmadığına, davacının maddi zararının hesaplanması için kullandığı seçimlik hakkı uyarınca dava tarihi itibariyle 454,00 TL zararının bulunduğu gerekçesiyle 454,00 TL maddi tazminatın ve 1.500,00 TL manevi tazminatın hüküm tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Belediyesinden ve davalı şirketten tahsiline karar verilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 17.01.2018 tarih, 2016/6178 E. ve 2018/364K. sayılı kararıyla, bozma uyarınca karar verilmiş ise de bozma gereğinin yerine getirilmediği, hükme esas alınan son bilirkişi raporu çelişkiyi gidermediği gibi denetime de elverişli olmadığı, özellikle bilirkişi raporunda birim fiyat için emsal alınan ürünlerin tescilli bir faydalı model hakkına dayalı olarak üretilip üretilmediği açıklığa kavuşturulmadan, kilitli taşın birim satış bedelinin rapora esas alınması doğru olmadığı, dava konusu tescilli faydalı model konusu kilitli taş ürünü ile ilgili bir emsal fiyata ulaşılamaması halinde, raporlar arasındaki çelişkinin makul ve hakkaniyete uygun bir tazminat ile giderilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu kilitli taş ürünü ile aynı nitelikte bir ürüne rastlanamadığının belirtildiği, ele geçirilen ve ilk bozmada söz edilen 8640 adet kilitli taş ile 240 m2 alanın kaplanabileceği, kilit taşı maliyetinin ise dava tarihi itibari ile 0,21 TL olduğu, davacı tarafın maddi zararını dava tarihi itibari ile 1738,86 TL olduğunun tespit edildiği, 1.500,00 TL manevi tazminatın, 1.738,86 TL maddi tazminatın hüküm tarihi olan 17.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ...

Belediyesi ve ... Ltd. Şti den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin talebinin reddine, davalı ... yönünden daha önceki kararla kesinleştiğinden karar verilmesine yer olmadığına, faydalı modele tecavüzün meni ile ilgili davalı ... Belediyesi ile davalı ... Ltd. hüküm kesinleştiğinden bu konu hakkında da bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Yargıtay denetimine elverişli şekilde dosyanın incelenemediğini, raporlara arasında çelişki olduğunu ilk raporun hükme esas alınması gerektiğini, hükme esas alına raporun hesaplamasının somut verilere dayanmadığını, hüküm tarihinden itibaren faize karar verilmesinin hatalı olduğundan kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ...

Belediyesi vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun hükme esas alınmayacağını, tek bilirkişi tarafından düzenlenen raporda tazminat hesabının hangi kriterlere göre yapıldığı net bir şekilde ortaya konulamadığını, ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının idare tarafından davaya konu faydalı model hakkında bir proje yapılmasının istenildiği iddia ettiğini, altyapı imar işleri müdürünün bu projenin olmayacağını söylemesi üzerine müvekkillerini reddettiğini iddia ettiğini, ancak müvekkili idarede o kişinin vasıfsız bir işçi olduğunu,

vasıfsız bir işçinin davacı ile anlaşarak proje yapmasını istemesi hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, mahkemece bu yönde bir araştırma yapılmadan karar verilmesinin hatalı olduğunda davacının hem maddi zararını ispat edemediğini hem de müvekkil idare yönünden husumet iddiasını net bir şekilde davacının davasını ispat edemediğinden tüm talepleri yönünden reddine karar verilmesi gerektiğinden bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, tescilli tasarıma vaki tecavüz nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 4721 sayılı Kanun’un 2 inci maddesi, 818 sayılı Kanun’un 42 inci maddesi

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, davacı vekili ile davalı ... vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,