Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/1717 K.2023/5784

Taraflar arasındaki markanın hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafın ''PTT DENİZ POSTASI'' markasını tescil ettirdiğini, ''DENİZ POSTASI TV'' markasını tescilsiz olarak müvekkili tarafından uzun yıllardır kullandığını, müvekkil şirketin grup şirketlerinden olan ''Nergis Radyo Televizyon Basın Yayın Film Prodüksiyon Reklam San.ve Tic.

A.Ş.'' tarafından yapılan bu marka için yapılan tescil başvurusunun davalının itirazı nedeniyle reddedildiğini, müvekkil şirket ile bu şirketin grup şirketler olduğunu, Ticaret Sicil Müdürlüğünden bilgi temin edilmesi halinde her iki şirketin de sahibinin ve yetkilisinin tek kişi olduğunu, davanın açılmasında sınai tescil şartı olmadığını Sınai Mülkiyet Kanunun da tescil başvurusu şartı düzenlenmiş ise de, menfaati olan 3 üncü kişilerinde bu davayı açabileceğini,

yetki hususunda şube usulü çalışan kuruluşlara karşı açılacak olan davalarda kurumun genel müdürlüğünün olduğu ikamet adresinin yanı sıra davaya konu şubesinin olduğu yerde de dava açılabileceğini belirterek, davanın kabulü ile davalıya ait PTT DENİZ POSTASI markasının hükümsüzlüğüne, mahkeme aksi kanaatte ise söz konusu marka isminden "DENİZ POSTASI'' ibaresinin çıkartılarak yeniden tescilinin sağlanmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; Türk Patent ve Marka Kurumuna yapılan başvurunun ''Nergis Radyo Televizyon Basın Yayın Film Prodüksiyon Reklam San. ve Tic. A.Ş.'' adına yapıldığını, davacının işbu davayı ''PTT DENİZ POSTASI'' markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesi için 3 üncü şahıs olarak dava açtığını, davacının taraf sıfatına olmadığını, davacı davasını yetkili mahkemede açmadığını, davacıya ait marka başvurusunun kendi markaları ile karıştırılacak derecede benzer olduğu, davacının talep ettiği marka isminden "DENİZ POSTASI" isminin çıkartılarak tescilinin sağlanması ise hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtlarından yapılan incelemede, dava konusu edilen ''DENİZ POSTASI TV'' ''DENİZ FM'', ''DENİZ POSTASI GAZETESİ'' markalarının tescil başvurularının ''Nergis Radyo Televizyon Basın Yayın Film Prodüksiyon Reklam Sanayii ve Tic. A.Ş.'' tarafından yapıldığı ve ''DENİZ POSTASI TV'' markasının dava dışı bu şirket adına kayıtlı olduğu ancak sahibi adına hükümden düşerek geçerliliğini yitirdiği, davacının ise ''Nehir Gazetecilik Basın Yayın İnşaat Turizm Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'' olduğu belirtilerek, marka hakkı sahibinin ve başvuranın davacı olmadığı gerekçesiyle, davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: müvekkili şirketin tam isminin Nehir Gazetecilik Basın Yayın İnşaat Turizm Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin tek ortaklı olduğunu ve Batuhan Deniz adına kayıtlı olduğunu, müvekkil şirketin aile şirketi ve grup şirket niteliğini haiz diğer şirketleri ise ''Nergis Radyo Televizyon Basın Yayın Film Prodüksiyon Reklam Sanayii ve Tic. A.Ş.'' ( BATUHAN DENİZ tek ortak) ile Deniz Ajans Basın Yayın Tic. ve San. A.Ş.

(İLHAN DENİZ tek ortak) olduğu, müvekkil şirket ve grup şirketleri tarafından kullanılan ve yine gerekçeli kararda da bahsedilen markalardan Deniz Postası TV, Nergis Radyo Televizyon Basın Yayın Film Prodüksiyon Reklam San. ve Tic. A.Ş. adına. Deniz FM, Deniz Ajans Basın Yayın Tic. ve San. A.Ş. Adına.

Deniz Postası Gazetesi ise müvekkil şirket adına kayıtlı oldığu, her ne kadar yerel mahkeme nezdinde verilen kararda müvekkil şirket adına herhangi bir kayıt olmadığı şeklinde hüküm tesis edilmiş olsa da bu durumun gerçeği yansıtmadığı gibi yerel mahkemenin yeterli inceleme ve değerlendirme yapmadığını, şirket ortakları ve adresleri bazından inceleme yapılacak olursa şirketlerin aile şirketi olduklarının ortaya çıkacağı, ayrıca davayı açmak için daha önce bir marka başvurusunun gerek olmadığını,

hükümsüzlük davalarında markanın markayı asıl kullanan 3 üncü kişilere vermiş olduğu ya da olabileceği zararın önüne geçerek markanın tescilden kaldırılmasını sağlamak olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, usul ve kanuna uygun mahkeme kararına yapılan istinaf itirazlarının yerinde olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde sunmuş olduğu gerekçeler ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının hukuki yararının bulunup, bulunmadığı ile varsa dava konusu markanın hükümsüz kılınıp kılınmayacağı noktasında toplanacaktır.

2. İlgili Hukuk 1.6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m.6 ve m. 25/2 hükümleri.

2.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 195 inci ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme Dava, öncelik hakkına dayalı markanın hükümsüzlüğü ve sicilden terkini istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine, Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince de davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

SMK'nın "Hükümsüzlük halleri ve hükümsüzlük talebi" yan başlıklı 25 inci maddesinin 2 nci fıkrası: ‘Menfaati olanlar, Cumhuriyet savcıları veya ilgili kamu kurum ve kuruluşları markanın hükümsüzlüğünü mahkemeden isteyebilir.’ hükmünü haizdir. Bu hüküm uyarınca, markanın hükümsüz kılınmasında menfaati bulunan herkes hükümsüzlük davasını açabilir. Davacı vekili, marka başvurusunda bulunan dava dışı şirketin grup şirketi olduğunu ileri sürerek davayı açmakta menfaati olduğunu belirtmiştir. Burada belirtmek gerekir ki, "hakim ve bağlı şirket" yan başlıklı 6102 sayılı Kanun'un 195 inci ve devamı maddeleri göz önünde bulundurulduğunda davacının davasını açmakta menfaati olup olmadığı araştırılmalıdır.

Bu durumda, davacının iddiası üzerinde durularak davacı ve marka başvurusunda bulunan dava dışı şirket arasından hakim ve bağlı şirket ilişkisi; yani dava dışı şirketin grup şirket olup olmadığı araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bu husus gözetilmeden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,