Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/186 K.2023/3778

Taraflar arasındaki faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin tarımsal drenaj sistemlerinin üretim ve ticareti konularında faaliyet gösterdiğini, bu kapsamda bünyesinde geotekstil sargılı drenaj boru üretimi ve satışı faaliyetinin de yer aldığı,

geotekstil sargılı drenaj boru üretimi ile de drenaj borularının üzerine giydirilen geotekstil maddesi sayesinde filtre halinde getirilen boruların, darbelerden, iklim şartlarından ve tıkanmalardan korunduğunu, davalı şirketi ise geotekstil sargılı drenaj boru üretiminde kullanılan teknik sanki yeni bir buluşmuş gibi TPMK'ya başvuruda bulunarak söz konusu tekniğe 2012/5821 numaralı faydalı model belgesi almış olduğunu, ancak davalıya ait 2012/05821 faydalı model belgesi mevzuatın aradığı yenilik kriterini taşımadığını,

Türkiye'de davalıya ait belge tarihinden önce de drenaj borularının jeotekstil veya sentetik elyaf malzeme ile tamamen sarılarak filtre oluşturulması tekniği ile üretim yapıldığını, davalının sahibi olduğu faydalı model belgesine konu buluşun yeni olmadığını, bu nedenle davalıya ait 2012/05821 numaralı faydalı model belgesinin tüm istemler yönünden hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Aysan Plastik San ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkil şirketin boru imalat ve satışı üzerine çalıştığını, müvekkilinin üretmiş olduğu Geotekstil Kaplamalı Drenaj Borusunun buluşunun müvekkilince yapılmış ve 2012/05821 tescil numarası ile faydalı model belgesini aldığını, açılan davanın kötü niyetli olduğunu, bu nedenle haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın reddedilmesini istemiştir.

2.Asli müdahil Wavin TR Plastik. San A.Ş. vekili katılma dilekçesinde; davacı şirketin yanında davaya katılmalarında hukuki yarar olduğunu, müvekkil şirketin Türkiye'de boru sektörünün lider firmalarından biri olduğunu, inşaat, altyapı, yağmurlamaya yönelik geniş bir yelpazede kaliteli boru ve ek parça sistem ve çözümleri sunduğunu, çeşitli mecralarda kullanılan ve yenilik özelliği taşımayan ürünün geotekstil kaplamalı drenaj borusu 2012/05821 numaralı faydalı model belgesine konu edilerek haksız bir hakkın tesis edilmesi müvekkilin menfaatlerini zedelediğini, davalı tarafın almış olduğu 2012/05821 numaları faydalı model belgesinin dürüstlük kuralı gereğince de hükümsüz kılınması gerektiğini ileri sürerek davalı firmanın haksız kazanımının engellenmesini istemiştir.

3.Feri müdahil Megtar Tarım İnş. A.Ş. vekili katılma dilekçesinde; müvekkil Bormeg Boru İnş. tarafından açılmış bulunan hükümsüzlük davasına bu defa müvekkil Megtar Tarım.

İnş müdahil olarak katılma talebinde bulunduğunu, drenaj boru üretimi ve döşenmesi işleri müvekkil Megtar A.Ş.'nin de faaliyet alanı içerisinde olduğunu, mahkemenin 2017/405 E. sayılı dosyasında dava konusu faydalı model belgesine dayanılarak müvekkil Megtar A.Ş hakkında dava açıldığını, eldeki davada hükümsüzlük kararı verilmesinde müvekkil şirketin menfaati bulunduğunu, müvekkil şirket taraflar arasındaki ihtilafa yönelik olarak Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 293 üncü maddesi kapsamında konunun uzmanlarından bilimsel mütalaa almış bulunduğunu,

alınan mütalaada " Faydalı model belgesine konu tekniğin bilinen durumu ile ilgili olarak yayın tarihleri dava konusu faydalı model belgesinin başvuru tarihinden önce olan bir kısım dökümanlar tespit edildiği, yapılan inceleme kapsamında dava konusu faydalı model belgesinin 1-3 numaralı istemlerinin yenilik kriterini içermediği sonucuna ulaşıldığı, bu nedenle müvekkil Megtar A.Ş'nin davaya davacı Bormeg A.Ş. yanında feri müdahil olarak katılma isteminin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda Google Patents ile Espacenet patent veritabanlarından yapılan araştırmalarda, dava konusu "US7896160 B2 no lu patent dokümanın, CN201785762 U numaralı patent dokümanının, US5713392 numaralı patent dokümanının, US5810509 numaralı patent dokümanının, FR2341349 numaralı patent dokümanının, JPH02183006 A numaralı patent dokümanının, WO02054852, JPH0827766 A numaralı patent dokümanı, KR100748607B numaralı patent dokümanı,

KR200408863Y numaralı patent dokümanının dava konusu faydalı model başvurusundan önce kamuya arz edildiğinin tespit edildiği, dava konusu TR 2012 05821 Y sayılı faydalı model 1, 2, ve 3 no lu istemleri söz konusu dokümanlar karşısında yenilik niteliğinden yoksun olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin boru imalat ve satışı üzerine çalıştığını, müvekkilinin üretmiş olduğu geotekstil kaplamalı drenaj borusunun buluşunun müvekkilince yapıldığını ve 2012/05821 tescil numarası ile faydalı model belgesini alındığını, buluş sahibinin müvekkili olduğunu ancak yerel mahkemece hüküm kurmaya elverişli olmayan bir bilirkişi raporuna dayanılarak yenilik unsuru olmadığından bahisle davanın kabulüne ve faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verildiğini,

müvekkili tarafından geliştirilen yöntemde piyasadaki önceki teknikten farklı olarak boruların sentetik elyafın iğnelenmesi yöntemi ile üretilmiş olduğunu, önceden var olan yöntemin ise iplik atıklarından oluşan elyafların harmanlama yöntemiyle borunun etrafına sarılması şeklinde olduğunu, bu iki teknik arasındaki farkın ise eski yöntemde homojen bir sargı meydana gelmediği için borunun geçirgenliğinin yer yer azalıp artması olduğunu, müvekkili tarafından geliştirilen teknik sayesinde ise borunun geçirgenliğinin tamamında aynı ve homojen şekilde olduğunu, bilirkişi raporunda bu tespit ve itirazlarına yer verilmediğini,

savunmaları dikkate alınmadan rapor tanzim edildiğini, bilirkişi heyetinin dosyada mevcut numune üzerinde inceleme yapmadan sadece evrak üzerinde inceleme yaparak rapor tanzim ettiğini, oysa mahkemeye müvekkili tarafından üretilen ürünün numunesinin de sunulduğunu, bilirkişiye numune de teslim edilmek suretiyle inceleme yaptırılması gerekirken incelemenin dosya üzerinde soyut bir şekilde yapıldığını, bu anlamda mahkemece rapora yaptıkları itirazların değerlendirilmeden alınan tek raporla yetinilerek karar verildiğini,

bu bakımdan bilirkişi raporunun hatalı ve hüküm kurmaya elverişli olmadığını ileri sürerek kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, mahkemece aldırılan denetime elverişli, usul ve yasaya uygun bilirkişi raporuna göre dava konusu buluşun, faydalı model tescil başvurusundan önce herkesin ulaşabileceği şekilde kamuya arz edilmiş olması karşısında yenilik kriterini taşımadığı, yeni olduğu iddia edilen iğneleme yönteminin tescilin dayanağı olan istemler kapsamında yer almadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişilerce yöresel veya ülke çapında kullanılmış olup olmadığının saptanması gerektiğini, numune üzerinde inceleme yapmadan sadece evrak üzerinde inceleme yapılarak rapor tanzim edildiğini, bunun yanı sıra istinaf dilekçesinde belirtilen nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.Mülga 551 sayılı KHK’nin 156. maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,